سخنگوی رئیس جمهوری افغانستان: در پی چه نوع صلحی هستیم؟

ناظران

روند صلح از سوی حکومت و مردم افغانستان همراه با بیم و امید‌های فراوان تعقیب می‌شود. رئیس جمهور غنی برای اولین طرح صلح را در نشست کابل اعلام کرد. این طرح نشان داد که افغانستان خود دارای نقشه راه برای رسیدن به این روند مهم است.

طرح صلح حکومت وحدت ملی با حمایت‌های قوی در سطح کشورهای مختلف همراه شد. در گذشته کشورهای مختلف برای افغانستان نسخه شفابخش صلح نوشته کرده بودند. تجربه‌های کشورهای دیگر به خصوص سازمان‌های بین‌المللی، یک تجربه موفق نبوده است. طرح بنان‌سوان نمونه‌ای عینی بود که از سوی داکتر نجیب الله حمایت شد، اما پیامد‌های آن برای افغانستان تلخ و دشوار بود.

حق نشر عکس Arg
Image caption تجربه موافقت‌نامه‌های صلح در کشورهای جهان نیز بیانگر همین موضوع است. زمانی‌که پیمان‌ها با شتاب و بدون آینده‌نگری تدوین شود، نه تنها به صلح منجر نمی‌شود، بلکه منازعه را تشدید می‌کند.

بنان سوان، نماینده سازمان ملل متحد در امور افغانستان در سال ۱۳۷۱ خورشیدی بود.

تجربه موافقت‌نامه‌های صلح در کشورهای جهان نیز بیانگر همین موضوع است. زمانی‌که پیمان‌ها با شتاب و بدون آینده‌نگری تدوین شود، نه تنها به صلح منجر نمی‌شود، بلکه منازعه را تشدید می‌کند.

از این جهت است که رئیس جمهور غنی همواره بر تدبیر و مدیریت روند صلح پایدار تاکید می‌کند. رئیس جمهوری همواره بر تفکیک بین صلح پایدار و گذرا اشاره کرده است.

از منظر او صلح گذرا به ثبات افغانستان کمک نمی‌تواند. خصوصیات صلح گذارا عبارت است از:

  • صلح گذرا اقلیت محوراست.
  • یک اقلیت کوچک پشت درهای بسته تصمیم می‌گیرد.
  • یک اقلیت کوچک به خود صلاحیت می‌دهد تا به نمایندگی از ملت عظیم افغانستان نمایندگی کند.
  • در صلح گذرا یک اقلیت منافع اکثریت را قربانی می‌کند.
  • در صلح گذرا نهاد‌های ملی را تقسیم می‌کند.
  • در صلح گذرا ملوک الطوایفی را زنده می‌کند.
  • در تمام صلح‌های گذرا اقتصاد جرمی تقویت شده است.
  • در صلح گذرا نهادهای حقوقی، عدلی تضعیف شده، اقتدار ملی نیز ضعیف می‌شود.

به همین دلیل است که رئیس جمهوری برای رسیدن به صلح پایدار تاکید و برای عملی شدن آن اراده همه جانبه دارد.

باتوجه به نکات که از صلح گذرا اشاره شد. تاکید رئیس جمهور غنی برتامین صلح با عزت، عادلانه و پایدار است. هدف اساسی از صلح پایدار این است که مورد اعتماد مردم باشد. صلح در روز روشن صورت گیرد. پشت در‌های بسته نباشد. همه مردم در آن دخیل باشند. صلحی که پایدار نباشد، شروع بدبختی دوباره را به همراه خواهد داشت.

در همین راستا ما برای آغاز گفت‌وگوهای صلح شرطی نداریم، اما درجریان گفت‌وگوها حکومت و هیات مذاکره‌کننده آن شرایط خود را دارد.

برای حکومت وحدت ملی ارزش‌های ذیل غیرقابل بحث است:

  • وحدت ملی
  • حاکمیت ملی
  • تمامیت ارضی
  • دولت مرکزی و کارا و حقوق اساسی اتباع کشور

چنانچه در پیام اخیر رئیس جمهورغنی خطاب به ملت نیز به صراحت روی آن تاکید شد و آمده: "تعهد ما این است که صلح را تامین می‌کنیم و جلو هرنوع فاجعه احتمالی و فرو‌پاشی را می‌گیریم، اما ارزش‌های وجود دارند که غیر قابل بحث است، مثلا وحدت ملی، حاکمیت ملی، تمامیت ارضی، دولت مرکزی قوی و کارا و حقوق اساسی اتباع کشور."

رئیس جمهور همچنین گفت: "اساسی‌ترین اصل برای ما، اصل غیرقابل انکار و غیر قابل سازش، منافع ملی کشور عزیز ما افغانستان است، و روابط ما با تمام شرکای بین‌المللی و منطقوی استوار برهمین اصل است"

حکومت وحدت ملی برنامه صلح را نیز با مردم شریک کرده است. بر مبنای این برنامه که در واقع نقشه راه صلح است، روی چگونگی مدیریت گفت‌وگوها و همچنین اجماع سیاسی و ملی برای رسیدن به این هدف مهم تمرکز شده است.

حکومت وحدت ملی تمام راه‌های را برای ارائه نظریات اقشار مختلف فراهم کرده است. همچنان کاندیداهای ریاست جمهوری نیز می‌توانند پیشنهاد‌های صلح خود را بامردم شریک کنند.

برمبنای برنامه صلح افغانستان در نتیجه مذاکرات قانون اساسی کشور یا کامل قبول می‌شود یا هم می‌توان طرح تعدیل ارائه کرد که مکانیسم تعدیل نیز در قانون ذکر شده است.

درعین حال قوای امنیتی و دفاعی کشور و اداره عامه مطابق قانون خدمت می‌کند. هیچ گروه مسلح که علایق با شبکه‌های تروریستی فرامرزی دارد، مورد قبول نیست.

حکومت وحدت ملی اکنون آگاهی کامل از نقش فعلی منطقه و جهان دارد. همچنین خطرهای احتمالی و تهدیدهای احتمالی بعد از موافقه صلح را به خوبی درک می‌کند.

به همین دلیل است که رئیس جمهوری همواره بر تدبیر همه جانبه روی روند صلح تاکید دارد.

حق نشر عکس Arg
Image caption سرانجام صلح آمدنی است. اما این صلح باید همراه با تدبیر، پایدار و باعزت باشد

نکته اساسی این است که طرح صلح ابتکار حکومت وحدت ملی بوده است. مدیریت صلح نیز باید به رهبری افغان‌ها صورت گیرد.

نگرانی‌های مردم طی روزهای اخیر می‌تواند به جا باشد. مردم حق دارند بدانند که سرنوشت و آینده سیاسی شان توسط چه کسانی و در کجا رقم می‌خورد. اما مردم باید اطمینان داشته باشند که با آینده‌ای، نسل امروز معامله صورت نمی‌گیرد. به کسی یا کشورهای هم اجازه معامله پشت در‌های بسته داده نمی‌شود.

اطلاع‌رسانی از برخی نشست‌های که درباره صلح بوده، سبب نگرانی در افکار عامه شده است. برخی این خبرها هدفمندانه به نیت تخریب موقعیت حکومت یا هم خلق فضای بی‌اعتمادی میان افغانستان و آمریکا صورت می‌گیرد.

روابط افغانستان با آمریکا دراز مدت و استراتژیک است. هیچ کشوری به نیابت از افغانستان نمی‌تواند موافقت‌نامه صلح امضا کند. این خود افغان‌ها و دولت منتخب است که مسیر صلح را تعیین و به انجام خواهند رساند.

نقش و همکاری کشورهای منطقه و فرامنطقه در تسهیل روند صلح مهم است. اما این نقش نباید به منابع متعدد برای حمایت از طالبان بدل شود.

اکنون معلوم است که کلید جنگ در اسلام آباد، کویته و راولپندی است. دنیا هم به این مهم پی‌برده است. پارازیت‌های که برای آغاز گفت‌وگوهای صلح نشر می‌گردد، موقعیت‌اش برای همه معلوم است. اما این سبوتاژها نمی‌تواند مانع دسترسی افغانها به صلح باشد.

سرانجام صلح آمدنی است. اما این صلح باید همراه با تدبیر، پایداری و باعزت باشد.

پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.
مذاکرات با طالبان؛ غنی صلح می‌خواهد ولی صلح با تدبیر