ناظران می‌گویند...

انتخابات ایران، بهترین درس برای افغانستان/ آصف آشنا

به روز شده:  15:20 گرينويچ - چهارشنبه 03 ژوئيه 2013 - 12 تیر 1392

در روزهای گذشته همزمان با پی گیری رویدادهای سیاسی انتخابات ۱۳۹۳ افغانستان، بخش زیادی از وقتم صرف پرداختن به انتخابات ریاست جمهوری ایران شد.

از صف بندی‎های آشکار انتخاباتی میان اصلاح‎طلبان برنده و اصولگرایان بازنده، تا نقش آفرینی‎های مهره درشت‎های خط میانه برای تعیین سرنوشت انتخابات.

از مقایسه‎ دورنمایه مناظره‎های نامزدان این دوره انتخابات با مناظره‎های ۸۸، تا پرداختن به تفاوت شور و حال مردمی در این دو انتخابات.

تا یک روز مانده به انتخابات، ظاهراً همه چیز متاثر از ماجراهای پس از انتخابات ۸۸ بود.

"مردم ایران خلاف پیش داوری‎های نظریه پردازان و تحلیل گران موافق و مخالف نظام، از عمق ناامیدی و زمین خوردگی سخت بلند شدند. برای زنده کردن "آرای گمشده" خود حرکت کردند و یاس و ناامیدی حاکم بر زندگی شان را به امید تبدیل کردند."

ناامیدی شدید و افت انگیزه‎ رفتن به پای صندوق‎های رای در میان مردم؛ نگرانی جدی دولت از چگونگی حضور و مشارکت سیاسی مردم، حکم فرمایی احتیاط در اظهارات نامزدان و تحلیل‎های روشنفکران و رسانه‎های بیرون از ایران همگی تحت تاثیر انتخابات ۸۸ این کشور بود.

اما برخلاف گمانه زنی‎های پیش از انتخابات، مشارکت هفتاد درصدی مردم در پای صندوق‎های رای و پیروزی اصلاح‎طلبان امری بود که می‎شود گفت همه را غافلگیر کرد؛ از راس نظام ولایت فقیه و جناح اصولگرا تا فعالان و نظریه پردازان سیاسی ایران در بیرون، کشورهای همسایه و جامعه جهانی.

برای من، هم به عنوان شهروندی با دغدغه های سیاسی و نگارنده این سطور و هم به عنوان شهروند افغانستان، انتخابات ایران از چند نقطه نظر قابل درنگ و تامل برانگیز بود.

عبور از ناامیدی

مردم ایران برخلاف پیش داوری‎های نظریه پردازان و تحلیل گران موافق و مخالف نظام، از عمق ناامیدی و زمین خوردگی بلند شدند. برای زنده کردن "آرای گمشده" خود حرکت کردند و یاس و ناامیدی حاکم بر زندگی خود را به امید تبدیل کردند.

"ایران به لحاظ بافتِ موزاییک اجتماعی بی شباهت با افغانستان نیست. همانند افغانستان، کشوریست کثیرالقوم. ترک، لر، کرد، فارس، بلوچ، عرب و ... اما اقوام ایرانی اکثراً از دغدغه های قومی عبور کرده اند و هویت ملی شان به مراتبط پخته تر و قوی تر از آنچه است که ما افغان‎ها به آن رسیده ایم."

چهار سال سرکوب و فشار روز افزون گروه حاکم بر زندگی روزمره شهروندان، حصر خانگی میرحسین مهدوی و مهدی کروبی به عنوان رهبران اپوزیسیون و سانسور شدید آزادی بیان برای خفه کردن صدای مخالفان، شکل دهنده بستر یک ناامیدی بزرگ نسبت به فردای بهتر در حیات اجتماعی –سیاسی بود.

تجربه چهار سال بحران و ناامیدی در حیات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی پس از انتخابات ۸۸ از یک سو، و تلاش‎های سازمان یافته برای رد صلاحیت نامزدان با نفوذی چون هاشمی رفسنجانی با نیت تضعیف هرچه بیشتر صف "مخالفان و اصلاح‎طلبان" از سوی دیگر، اضافه ‎بارهایی بودند که به ناامیدی شدید در قبال نتیجه انتخابات عمق بیشتری می دادند.

حضور هدفمند و خواست‎ تعریف شده

اما با همه این‎ها، حضور و مشارکت هدفمند مردم ایران برای چیره شدن بر خواست‎های تعریف شده و مشخص شان، همه را غافلگیر کرد.

برای من افغان، نوع و جنس حرکت مردم ایران در انتخابات مهم و قابل درنگ بود.

ایران به لحاظ بافتِ موزاییک اجتماعی بی شباهت با افغانستان نیست. همانند افغانستان، کشوریست کثیرالقوم. ترک، لر، کرد، فارس، بلوچ، عرب و ... اما اقوام ایرانی اکثراً از دغدغه های قومی عبور کرده اند و هویت ملی شان به مراتبط پخته تر و قوی تر از افغان‎ها است.

همسان یا متفاوت

ایران، دست‎کم در دور دوم ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد، کشوریست که حقوق مدنی –سیاسی شهروندان در آن با جدی ترین سرکوب مواجه بوده است. و فقر و تورم و بیکاری از بزرگترین معضلاتی است که خانوادها با آن درگیرند.

"افغانستان نیز، در چهار پنج سال اخیر، کشوریست ناامن و درگیر با یکی از پیچیده ترین جنگ های دوران معاصر. پایین ترین سطح اعتماد میان دولت –ملت. پایین ترین سطح حاکمیت قانون و توجه عملی به حقوق مدنی –سیاسی شهروندان. و با وجود کمک‎های سرسام آور جامعه جهانی، دچار فقر و شهره به فساد در میان کشورهای جهان."

روابط دیپلماتیکش با کشورهای همسایه و جهان غرب به شدت تنش زا است و بالاخره یکی از کشورهاییست که بیشترین نقض حقوق بشر در آن وجود دارد.

در واقع تلاش برای رهایی از این وضعیت بود که بدل به خواست جمعی مردم ایران شد و انگیزه برای پیروزی حسن روحانی با شعار "تدبیر و امید."

افغانستان نیز، در چهار پنج سال اخیر، کشوریست ناامن و درگیر با یکی از پیچیده ترین جنگ های دوران معاصر.

پایین ترین سطح اعتماد میان دولت –ملت. پایین ترین سطح حاکمیت قانون و توجه عملی به حقوق مدنی –سیاسی شهروندان. و با وجود کمک‎های سرسام آور جامعه جهانی، دچار فقر و شهره به فساد در میان کشورهای جهان.

افغانستان کشوری است دچار تنش‎های اجتماعی –سیاسی در محور دغدغه‎های قومی و قبیله ای که تا ملت شدن راهی طولانی در پیش دارد.

و بالاخره در بیش از یک سال اخیر درگیر تنش‎های سیاسی –دپلماتیک با کشورهای همسایه، منطقه و متحدان بین المللی اش بخصوص ایالات متحده امریکا.

درسی از همسایه

نتیجه انتخابات ایران در ظاهر امر نشان می‎دهد که ملت ایران توانسته است گامِ هدفمندی در مسیر چیره شدن بر خواست‎های تعریف شده و مشخص خود بردارد و جو ناامیدی، سرکوب و انزوا را به فضای امید و اعتدال بدل کند.

با توجه به آنچه گفته شد، انتخابات ایران می‎تواند درس و نمونه خوبی برای ملت افغانستان باشد. ملتی که تا کمتر از ده ماه دیگر سخت‎ترین و سرنوشت ساز ترین انتخابات ریاست جمهوری خود را در پیش رو دارد.

"و حرف آخر اینکه ملت افغانستان در مقایسه با ملت ایران، بجای ناامیدی شدید، فقط با نگرانی مواجه است. نگرانی از اراده سیاسی گروه حاکم در چگونگی برگزاری انتخابات و میزان مسئوولیت پذیری در تامین امنیت انتخابات. نگرانی از تشدید دغدغه‎های قومی از درون ارگ ریاست جمهوری."

به باور من، بزرگترین تفاوت در وضعیت هر دو ملت و شرایط انتخاباتی شان این است که ملت ایران، به دلیل دست‎یافتن به خواست‎های تعریف شده و مشخص - اعتراض به وضعیت موجود – و عبور از دغدغه‎های قومی، راهی را رفتند که می‎تواند به بهبود شرایطی که در آن زندگی می کنند منجر شود.

درد مشخص، درمان تعریف نشده

افغانستان اما در حالی به سوی انتخابات می‎رود که با وجود آنکه خواست‎های عمومی همان تغییر شرایط و بهبود وضعیت نابسامان کنونی است، اما تعریف مشخص و قابل قبولی برای همه از هدف مورد نظر وجود ندارد و راهی دراز در پیش دارد.

راهی که اولین گام برای نزدیک شدن به آن عبور از دغدغه‎های قومی و پرداختن به مسائل کلان و کشوری است.

آموختن مردم افغانستان از تجربه انتخابات و عملکرد ملت ایران بستگی دارد به پختگی و شعور سیاسی این ملت.

و حرف آخر اینکه ملت افغانستان در مقایسه با ملت ایران، به جای ناامیدی شدید، فقط با نگرانی مواجه است.

نگرانی از اراده سیاسی گروه حاکم در چگونگی برگزاری انتخابات و میزان مسئوولیت پذیری در تامین امنیت انتخابات. نگرانی از تشدید دغدغه‎های قومی از درون ارگ ریاست جمهوری.

نظرات

بخش نظرات
 
  • اظهارنظر شماره 1.

    این اظهار نظر حذف شده است زیرا مسئولان صفحه آن را بر خلاف مقررات صفحه تشخیص داده اند . مقررات صفحه.

  • اظهارنظر شماره 2.

    این اظهار نظر حذف شده است زیرا مسئولان صفحه آن را بر خلاف مقررات صفحه تشخیص داده اند . مقررات صفحه.

  • به این نظر رای دهید
    0

    اظهارنظر شماره 3.

    باور کردنی نیست که آقای روزنامه نگار فکر میکنند که ایرانیها از زمین خوردن بلند شدند و رای خود را باز یافتند!!! وای بر ما!!
    واقعا وقتی که عظمای درمانده ففط چند نفر یک جور را از وسط 600 نفر اجازه ورود به انتخابات میدهد و حتی رفسنجانی را هم رد صلاحیت میکنند این یک نوع نعل وارونه زدن نیست؟
    هر چه بگندد نمکش میزنند - وای به حالی که اصلا نمک پیدا نشه؟!

  • به این نظر رای دهید
    0

    اظهارنظر شماره 4.

    در مورد افغانستان نميدونم ولي درك نويسنده از شرايط حاكم بر كشور ايران در تحليل‌هايش اشكال جدي داشت.
    مردم ايران همواره در اميد به سر ميبرند. ملتي كه دشمنان براي چنگ و دندان نشان مي‌دهند بيش از ديگران بيدار است.
    در اين انتخابات و انتخابات‌هاي گذشته همواره با حضور بالاي 60/ 70 درصدي نشان داده اند كه به انتخابات و نتيجه آن اعتماد و اميد دارند و حضور مردم منحصر به يك انتخابات خاص نيست.
    مادامي كه اينطور به ايران نگاه ميكنيد نميتوانيد كشورهاي ديگر نمي‌توانند از دموكراسي حاكم در ايران به درستي الگو برداري كنند. سعي نماييد تحليل‌هاي واقعي از اوضاع ايران داشته باشيد تا مردم ديگر كشورها بتوانند از اوج دموكراسي و مردم سالاري در ايران الگو برداري كنند و از منجلابي كه به دست غربي‌ها برايشان ايجاد شده بيرون بيايند.
    ايران عليرغم دشمني ابرقدرت‌ها همچنان ايستاده است و در سخت‌ترين شرايط سربلند به راه خود ادامه مي‌دهد.

 
 

برای این موضوع نمی توان اظهارنظری ارسال کرد

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.