ناظران می‌گویند...

آخرین لویه جرگه؛ آخرین گام سقوط

به روز شده:  16:22 گرينويچ - سه شنبه 16 ژوئيه 2013 - 25 تیر 1392

ریاست جمهوری افغانستان از برگزاری «لویه جرگه» در آینده نزدیک٬ به منظور اتخاذ تصمیم نهایی در مورد امضای موافقتنامه امنیتی میان افغانستان و آمریکا٬ که از آن به عنوان موضوعی ملی و سرنوشت ساز یاد کرده٬ خبر داده است.

در واکنش به این خبر٬ شورای همکاری احزاب و ائتلاف های سیاسی افغانستان٬ که متشکل از ۲۲ حزب و ائتلاف سیاسی است٬ مخالفتش را با این تصمیم حکومت اعلام کرده است.

این شورا گفته است که "تصدیق نهایی معاهدات و میثاق های بین المللی از صلاحیت های شورای ملی است نه جرگه های انتصابی."

همچنین در اعلامیه این شورا آمده است که به دلیل برگزار نشدن انتخابات شوراهای ولایتی (شهرستانها) در ده سال گذشته٬ حکومت فعلی افغانستان به گونه قانونی نمی‌تواند لویه جرگه برگزار کند.

"شورای همکاری احزاب و ائتلاف های سیاسی افغانستان همچنین گفته است که حکومت افغانستان به بهانه رایزنی در مورد امضای موافقتنامه امنیتی با آمریکا٬ تلاش دارد تا با برگزاری لویه جرگه٬ انتخابات آینده ریاست جمهوری افغانستان را برای تداوم قدرت خود باطل اعلام کند."

شورای همکاری احزاب و ائتلاف های سیاسی افغانستان همچنین گفته است که حکومت افغانستان به بهانه رایزنی در مورد امضای موافقتنامه امنیتی با آمریکا٬ تلاش دارد تا با برگزاری لویه جرگه٬ انتخابات آینده ریاست جمهوری افغانستان را برای تداوم قدرت خود باطل اعلام کند.

البته اقدام اخیر شورای همکاری احزاب و ائتلاف های سیاسی افغانستان مبنی بر مخالفت با برگزاری لویه جرگه از سوی حکومت در نفس خود کار به جایی است اما اگر در همین حد باقی بماند٬ کافی نیست.

لازم است که در مواردی این چنینی اقدامات به گونه ای سازمان یافته و با نیت پیشگیرانه صورت بگیرند و در یک فرایند استراتژیک پی‌گیری شوند.

اگر حکومت افغانستان همچنان بر روی تصمیمش برای برگزاری لویه جرگه بایستد٬ به احتمال زیاد این آخرین جرگه ای خواهد بود که از سوی اداره کنونی برگزار خواهد شد.

لویه جرگه٬ ساختاری غیردموکراتیک و یکی از عمده ترین موانع بر سر راه روند دموکراتیک شدن امور در افغانستان است. این ساختار غیرضروری همیشه کارکردی مشابه داشته است: برآوردن دستورهای ریاست جمهوری و منافع گروه های حاکم به نام مردم.

این نهاد هم در گذشته دور و هم در بیش از یک دهه اخیر پیوسته مانعی جدی برای پاگیری روند دموکراتیک در کشور آفریده است.

بررسی منتقدانه و مستند پیشینه تاریخی لویه جرگه به روشنی نشان می‌دهد که این نهاد به‌عنوان کاراترین ابزار سیاسی در سده پسین برای گرفتن مشروعیت‌ حکومت‌های خودکامه از مردم آفریده شده است.

"در ده‌سال گذشته نیز، رییس‌جمهور از این ابزار، در همخوانی تمام با نقش و کارکرد تاریخی آن، برای پیاده کردن دیدگاه‌های شخصی و به حاشیه راندن نهادهای دموکراتیک مانند پارلمان استفاده کرده است."

در ده‌سال گذشته نیز، رییس‌جمهور از این ابزار، در همخوانی تمام با نقش و کارکرد تاریخی آن، برای پیاده کردن دیدگاه‌های شخصی و به حاشیه راندن نهادهای دموکراتیک مانند پارلمان استفاده کرده است.

حالا هم که کمتر از یک سال به برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری مانده، سایه لویه جرگه هم‌چون حربه فشار در دستان رییس‌جمهور، برگزاری و سلامت روند انتخابات را تهدید می‌کند.

تا این نهاد در فرهنگ سیاسی افغانستان وجود داشته باشد٬ مشروعیت دموکراتیک همیشه مفهومی نیم‌بند خواهد بود و روند دموکراتیک در کشور در گرو این ساختار غیردموکراتیک و برساخته خواهد ماند و پیوسته از این ناحیه تهدید خواهد شد و آسیب خواهد دید.

با توجه به حساسیت شرایط کنونی و کوتاهی٬ زمان باقیمانده تا انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۱۴ به احتمال زیاد زمان مساعدی برای حذف این نهاد از قانون اساسی نیست.

به این دلیل٬ برای جلوگیری از اعمال نفوذ و سلیقه دولت در امور مهم از جمله انتخابات پیش رو و بستن پیمانهای استراتژیک با کشورهای دیگر زیر پوشش لویه جرگه٬ احزاب سیاسی و نهادهای جامعه مدنی و همچنین سازمان‌های تاثیرگذار خارجی مانند سازمان ملل متحد٬ همه در همسویی و به گونه فعالانه٬ باید بر حکومت افغانستان فشار بیاورند تا از برگزاری هر نوع لویه جرگه در رابطه با امر انتخابات و یا تعدیل سلیقه‌ای در قانون اساسی پیش از برگزاری انتخابات بپرهیزد.

این تنها راهی است که در شرایط حساس کنونی٬ سلامت روند دموکراتیک در افغانستان را تضمین می کند.

"با توجه به پیشینه تاریخی برگزاری و کارکرد جرگه پردازی از یک سو٬ و شرایط حساس کنونی و فشرده بودن فرصتهای باقی مانده از سوی دیگر٬ اندیشه و برگزاری یک لویه جرگه دیگر٬ غیرمسئوولانه ترین کاری است که حکومت انجام می دهد."

با توجه به پیشینه تاریخی برگزاری و کارکرد جرگه پردازی از یک سو٬ و شرایط حساس کنونی و فشرده بودن فرصتهای باقی مانده از سوی دیگر٬ اندیشه و برگزاری یک لویه جرگه دیگر٬ غیرمسئوولانه ترین کاری است که حکومت انجام می دهد.

جرگه پردازی حکومت افغانستان در آینده نزدیک٬ در واقع٬ گردش دیگری به دور دایره مشکل آفرین « جرگه های بزرگ» در این کشور خواهد بود. تاکنون جرگه های پیشین سهم خود را در راندن افغانستان به سوی پرتگاه کنونی انجام داده اند.

سهم و ثمره آخرین لوئی جرگه برای افغانستان٬ شاید برداشتن گامی برای سقوط این کشور به هرج و مرج سیاسی و حتی زمینه چینی احتمالی برای جنگ داخلی است.

نظرات

برای این موضوع نمی توان اظهارنظری ارسال کرد

بخش نظرات
 
  • به این نظر رای دهید
    0

    اظهارنظر شماره 4.

    در این که نظام های سیاسی افغانستان در چند دهۀ اخیر لویه جرگه ها را به نفع سیاسی شان به کار برده اند و افراد دلخواه شان را در آن فراخوانده اند، هیچ شکی نیست و درین مورد، با آقای قیامت هم نظرم. اما این ترفند های حکومات نباید بهانه یی شود که نفس اهمیت و مؤثریت لویه جرگه را رد کنیم. در دوره های مختلف ولسی جرگه نیز گماشتگان حاکمان وقت، به مجلس راه یافته اند. همین اکنون نیز اکثر اعضای ولسی جرگه، با آنکه ظاهراً انتخابی اند، اما در باطن افراد انتصابی یی بیش نیستند. این نارسایی نمیتواند از بین بردن نهاد ولسی جرگه را توجیه کند. باید به اصل مشکل توجه کرد، که همانا استفادۀ نادرست قدرتمندان از نهاد های ملی میباشد. لویه جرگه در نفس خود، نهاد افتخار آفرینیست. زمانی که ما لویه جرگه ها دایر میکردیم، در هیچ کشور منطقه کدام نهاد دیموکراتیک همپای آن وجود نداشت. از سوی دیگر، ساختار لویه جرگه نیز، نظر به شرح قانون، با دموکراسی کنونی همخوانی دارد. از نگاه ظرفیت و وسعت اجماع نیز بر ولسی جرگه برتری دارد. بناً باید با طرز برگزاری آن مخالفت کرد، نه با خود ماهیت لویه جرگه.

  • اظهارنظر شماره 3.

    این اظهار نظر حذف شده است زیرا مسئولان صفحه آن را بر خلاف مقررات صفحه تشخیص داده اند . مقررات صفحه.

  • به این نظر رای دهید
    0

    اظهارنظر شماره 2.

    لويه جرگه ها هميشه توسط حاكمان ،وبراى تأييد تصميم هاى آنها برگذارشده،درحاليكه اكثر اين تصاميم خلاف منافع مردم وملى كشور بوده.
    حتى تغير نام لويه جرگه به شوراى اهل حل وعقد دردوران حاكميت ربانى وتمديد دوران رياست وى توسط اعضاى شورا مشكلات افغانستان را چند برابر ساخت ، ويكى ازدلايل اصلى جنگهاى داخلى گرديد.
    مشكل اصلى خود همين جرگه هاست ،كه همه گماشته گان حكومت درآن ازتصاميم حكومت دفاع وآنرا مورد تأييد قرار ميدهند .

  • به این نظر رای دهید
    0

    اظهارنظر شماره 1.

    برخورد غیر مسئولانه دولت افغانستان و به‌خصوص شخص رییس جمهور باعث شده تا فشارهای نهادی‌های مدنی، احزاب و ائتلاف‌ها و حتی نهادهای بین المللی بر عمل‌کرد آقای کرزی بی تأثیر بماند.
    در حال حاضر رییس جمهور هیچ فشاری از سوی هیچ نهادی نمی پذیرد و به این‌صورت قربانی هر فشار و تحریم، به جز مردم افغانستان کسی دیگر نخواهد بود.

 
 

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.