ناظران می‌گویند...

کابینه روحانی، از ایده‌آل تا واقعیت

به روز شده:  09:50 گرينويچ - دوشنبه 12 اوت 2013 - 21 مرداد 1392

بحث در مورد کابینۀ حسن روحانی برای دولت یازدهم، به شکلی گسترده در میان بسیاری از تحلیل گران موافق ومخالف هفتمین رئیس دولت مطرح است.

جناح تندرو، به فرماندهی روزنامه کیهان، وابستگان حلقۀ پرتو و جبهۀ پایداری، تلاش دارند تا اعضای گروه های رقیب و نزدیکان اصلاح طلبان را از هیئت دولت کنار بگذارند.

در مقابل هستند کسانی و گروه هایی که به دلیل وجود افرادی نظیر رحمانی فضلی و مصطفی پورمحمدی و سابقۀ امنیتی تعداد قابل توجهی از اعضای کابینه معتقد هستند که روحانی خلف وعده کرده و بر پیمان خود باقی نمانده است.

در این نوشتار تلاش بر این است تا ثابت شود که ترکیب نهایی هیئت دولت در صورت کسب رای اعتماد مجلس می‌تواند در مجموع حاصل شعارهای روحانی، افکار وی و توافق نانوشته ای باشد که حداقل بین پنجاه درصد مردم ایران و حاکمیت جمهوری اسلامی صورت گرفته است.

این توافق، که نظیر سایر پیمان های اجتماعی تاریخ مصرف دارد، برای گذر از یکی از بزرگترین بحران هایی است که ایران درگیر آن است.

سؤال نخست این است که آیا آقای روحانی قبل از انتخاب شدن وعده های دیگری جهت انتخاب همکاران خود داده بود؟ پاسخ به این سؤال منفی است.

"روحانی از ابتدا بر این نکته تأکید کرده بود که همکاران وی از میان تمامی نیروهای سیاسی فعال درحیات سیاسی جمهوری اسلامی برگزیده خواهند شد به شرط این که مرزبندی روشنی با افراط گرایی داشته باشند."

او از ابتدا بر این نکته تأکید کرده بود که همکارانش از میان تمامی نیروهای سیاسی فعال در جمهوری اسلامی برگزیده خواهند شد به شرط این که مرزبندی روشنی با افراط گرایی داشته باشند.

رئیس جمهور منتخب به صراحت گفته بود که در میان اعضای دولت از اصلاح طلبان، اعتدال گرایان، و اصولگرایان وجود خواهند داشت. به همین دلیل است که می‌توان دید که در کنار محمود حجتی که روابط نزدیکی با آیت الله منتظری داشت آقای پورمحمدی حضور دارد که سوابق پرحاشیه ای در کارنامه خود دارد.

یکی از اتهامات آقای پور محمدی دست داشتن در کشتارهای سال ۶۷ است که آیت الله منتظری به دلیل اعتراض به همان اعدام ها از قائم مقام رهبری کنار گذاشته شد.

دومین وعدۀ آقای روحانی برای انتخاب اعضای کابینه میزان آشنایی و تسلط آنها بر حوزۀ وزارتی مورد نظر است. در این مورد هم می توان دید که انتخاب افراد در مجموع به درستی صورت گرفته است.

این انتخاب به ویژه در مورد کسانی صدق دارد که سلیقۀ شخصی رئیس جمهور در انتخابشان بیشتر مؤثر بوده است و از طرف سایر نهادهای قدرت کمتر تحت فشار بوده است.

به عنوان مثال پیشنهاد بیژن زنگنه برای وزارت نفت، که با مخالفت شدید "کیهانیان" روبرو است، در دورۀ هشت سالۀ وزارت زمان دولت اصلاحات نشان داده است که تا چه حد در این حوزه می تواند موفق باشد.یکی از این موارد توسعۀ تأسیسات پارس جنوبی است که به طور عمده در زمان وزارت وی صورت گرفته است.

برای سایر وزرای تکنوکرات می توان مثال های مشابه آورد. روحانی بارها در مصاحبه ها و سخنرانی های خود تأکید کرده است که دیگر زمانی برای آزمون و خطا باقی نمانده است.

"نکتۀ دیگری که آقای روحانی بر آن تکیه و تأکید داشته است حل مشکلات اقتصادی و بحران های بین المللی در قدم های نخستین است. تیم اقتصادی دولت به خوبی می تواند در خدمت حل معضلات اقتصادی باشد."

نکتۀ دیگری که آقای روحانی بر آن تکیه و تأکید داشته است حل مشکلات اقتصادی و بحران های بین المللی در قدم های نخستین است. تیم اقتصادی دولت به خوبی می تواند در خدمت حل معضلات اقتصادی باشد.

حضور نمایندۀ بخش خصوصی اقتصاد ایران در سمت ریاست دفتر رئیس جمهور نشان می دهد که دولت یازدهم تا چه حد به امر بهبود اوضاع اقتصادی اهتمام دارد.

اسحق جهانگیری،معاون اول رئیس جمهور در آخرین سمت اجرایی خود وزیر صنایع بوده است که با حوزۀ اقتصاد درگیر است. هم چنین است انتخاب محمدجواد ظریف برای پست وزارت خارجه که در میان همپایان خارجی وی شوق بسیاری ایجاد کرده است.

حضور آقای ظریف در مذاکرات با عراق، که باعث شهرتش شد، در طی نمایندگی در سازمان ملل و یا گفتگوهای هسته ای نشان می دهد، در شرایط کنونی، بهترین گزینه ای است که می تواند با توجه به جمیع جهات مطرح شود.

سؤال دوم این است که آیا تمامی این کابینه به خاطر فشار عوامل پنهان و آشکار قدرت شرکت گرفته و یا ناشی از نوع تفکر روحانی در مورد بحث اعتدال است؟

او در سخنرانی زمان تحلیف خود اعتدال را برآیند ایده آل ها و واقعیت های موجود دانست. به زبان دیگر او مدعی شد باید به جای پندار بافی به دنبال واقع بینی بود. کسی از ایده آل های آقای روحانی در مورد انتخاب همکارانش خبری ندارد.

افراد ایده آل برای هیئت دولت از دیدگاه آقای روحانی می تواند کاملاً از افراد برگزیده توسط ایشان متفاوت باشد. این مسئله می تواند برای تمامی افرادی که دغدغۀ این مسئله را دارند مصداق داشته باشد.این مثال را برای تمامی ایرانیان می توان تسری داد.

اما آن چه که بسیار مشخص است و برای مخالفین این چینش هیئت دولت، از هر منظری، می تواند بسیار تلخ و ناگوار باشد، واقعیت موجود است.

"واقعیت موجود عبارت از آن است که روند سیاسی در کشور ما و به ویژه در نظام حاکم نشان داده است که هیچ یک از نیروهای سیاسی موجود در این موزائیک پیچیده و بغرنج، قادر به حل مشکلات نیست."

این واقعیت موجود عبارت از آن است که روند سیاسی در کشور ما و به ویژه در نظام حاکم نشان داده است که هیچ یک از نیروهای سیاسی موجود در این موزائیک پیچیده و بغرنج، قادر به حل مشکلات به تنهایی نیست.

جناح های موجود در سپهر سیاسی ایران پس از سال ها دوری، نبرد، قهر و تک روی دریافته اند که باید به دور از هیجانات سیاسی افراطی، به عنوان بالغین سیاسی در کنار هم بنشینند و هر چه زودتر بحران های فراگیر و کمر شکن را که از هر سو کشور را در محاصره گرفته اند از پیش پا بردارند.

شاید انتخاب آقای روحانی و نظارت عالیه افرادی نظیر علی اکبرناطق نوری، اکبر هاشمی رفسنجانی و محمد خاتمی برای حل مسائل، بهترین شاهد این مدعا باشد.

همین که افرادی چون علی مطهری به دفاع تمام قد از آقای روحانی به میدان آمده است، دلیل واضح دیگری است. اگر از درون زندان های ایران، بخشی از زندانیان سیاسی به حضور روحانی رأی داده اند و با ترکیب کابینه، تا به اینجا، مخالفتی ابراز نمی کنند، بر همین نکته تأکید دارد.

بنابراین محتمل است تعدادی از این وزرا دور از ایده آل های مورد نظر آقای روحانی باشد. اما او مجبور است که به واقعیت های موجود هم توجه کند. همان طور که ممکن است تعدادی از رأی دهندگان به روحانی در هنگام انتخاب او بخشی از ایده آل های خود را در برابر واقعیت موجود قربانی کرده باشند.

همکاری این نیروها در کابینۀ موزاییکی روحانی اگر شرائط کشور عادی بود شاید به این سادگی حاصل نمی شد. حالا که فشارهای اقتصادی کمر مردم را خم کرده است، تحریم ها و سایۀ تهدیدهای نظامی زندگی عادی را از مردم دریغ کرده است، و اوضاع منطقه آبستن حوادث بزرگی است، عموم سیاستمداران نگران آیندۀ این سرزمین را به خط میانه نزدیک کرده است.

"از سوی دیگر فقط به خاطر امنیتی بودن افراد نمی توان آنها را محکوم کرد. بحث مهم چگونگی عملکرد این افراد در مواجهه با مشکلات کشور است. اگر به عنوان مثال نوع برخورد علی ربیعی را با قتل های زنجیره ای بقیۀ اعضای کابینه تعقیب بکنند، جایی برای نگرانی باقی نمی ماند. "

از این رو رئیس جمهور منتخب، که می تواند بهترین گزینه برای چنین شرائط موجود در میان واقعیت موجود جمهوری اسلامی باشد، کابینه ای را پیشنهاد داده است که بتواند موقعیت واقعیت موجود را انعکاس دهد.

نگرانی آخر در مورد ترکیب امنیتی کابینه را می توان از نکاتی قلمداد کرد، که با انتخاب آقای روحانی قابل پیش بینی بود. از کسی که خود در سال های متمادی در واحدهای نظامی فعالیت کرده است و در شورای عالی امنیت ملی عهده دار مسئولیت های بزرگی بود باید انتظار داشت که با سایر افراد امنیتی درون نظام ارتباط داشته و شبکۀ همکاران خود را از میان آنها برگزیند.

از سوی دیگر فقط به خاطر امنیتی بودن افراد نمی توان آنها را محکوم کرد. بحث مهم چگونگی عملکرد این افراد در مواجهه با مشکلات کشور است. اگر به عنوان مثال نوع برخورد علی ربیعی با قتل های زنجیره ای را بقیۀ اعضای کابینه تعقیب کنند، جایی برای نگرانی باقی نمی ماند.

حضور این افراد امنیتی برای رئیس جمهوری شاید بتواند حاوی نکات مثبتی هم باشد. این که رقبای افراطی او در جناح راست، دارای شبکۀ گسترده و پیچیدۀ اطلاعاتی مستقلی هستند که از این بابت می توانند ضربات جبران ناپذیری به آقای روحانی و خط مشی او بزنند. از همان جنس مشکلاتی که در دوران ریاست جمهوری آقای خاتمی پیش آمد. او ناچار است که کمربند امنیتی خود را محکم ببندد تا کمترین صدمه را متحمل شود.

با توجه به این نکات، در مجموع می توان پذیرفت که علیرغم فشارهای موجود بر آقای روحانی، که او را احتمالا وادار به معاملاتی هم کرده است، این ترکیب کابینه را نمی توان به مثابه عهد شکنی رئیس جمهور در نظر گرفت و به این نتیجه رسید که او از اصول خود عدول کرده است.

به نظر می آید آن چه که مهمتر از ترکیب کابینه است، عملکرد این افراد است. باید پذیرفت برای بررسی کارآمدی این وزرا و تعیین میزان شایستگی آنها برای حل مشکلات کشور باید کمی صبر کرد.

نظرات

برای این موضوع نمی توان اظهارنظری ارسال کرد

بخش نظرات
 
  • به این نظر رای دهید
    0

    اظهارنظر شماره 16.

    کاش ما متوجه میشدیم که الان دیگه موقع دعوا و بکش بکش های سیاسی نیس مطمئن باشید اگر به همین منوال پیش بره کشوری بدتر از سوریه و مصر خواهیم داشت

  • به این نظر رای دهید
    0

    اظهارنظر شماره 15.

    حکومت ملاها سالهاست که با روشهای پلیسی و سرکوب بر مردم حکومت میکنند و گفتن اعتدال
    برای اینها یعنی چشمها را بر واقعیت بستن. دلیل این حرفم زندانی بودن وکلا و روزنامه نگاران
    و حتی کشتن وبلاگ نویس تنها به خاطر انتقاد از حکومت. ما هنوز اعدامهای دهه شصت را فراموش نکردیم. ضمنا اقای روحانی با گفتن اینکه افتخار میکنم کابینه ام امنیتی است به مردم
    هدیه خوبی داد!!!!

  • اظهارنظر شماره 14.

    این اظهار نظر حذف شده است زیرا مسئولان صفحه آن را بر خلاف مقررات صفحه تشخیص داده اند . مقررات صفحه.

  • به این نظر رای دهید
    0

    اظهارنظر شماره 13.

    همانطور که آقای سالک فرمودند، بهتر است رویاها را فراموش کنیم و با واقعیت های جامعه مواجه شویم، اگر بپذیریم در شرایط فعلی مهم گذار از بحران است آنگاه بهتر می توانیم با وزارای انتخابی آقای روحانی کنار بیائیم. در هرصورت باید اوالا منتظر رای اعتماد مجلسیان و بعد از آن عملکرد آقایان باشیم

  • به این نظر رای دهید
    0

    اظهارنظر شماره 12.

    اگر علی جنتی (فرزند احمد جنتی، وزیر پیشنهادی ارشاد) و عباس آخوندی (با جناق علی اکبر ناطق نوری، وزیر پیشنهادی راه و شهرسازی)، و محمد نهاوندیان (رئیس دفتر رئیس جمهور) سه تن از بازیگران حرفه‌ای سیاست در سه دههٔ اخیر که هم با دولت‌های خاتمی و رفسنجانی و هم با موتلفه و علی لاریجانی و احمدی نژاد می‌توانند کار کنند و کرده‌اند و سخنی از حقوق مردم از آنها شنیده نشده است یا عبدالرضا رحمانی‌فضلی (از امنیتی‌های نزدیک به علی لاریجانی، وزیر پیشنهادی کشور) و مصطفی پورمحمدی (از سه کارگزار اعدام‌های دسته جمعی در دههٔ شصت و وزیر کشور احمدی نژاد، وزیر پیشنهادی دادگستری) تجسم اعتدال و امت وسط باشند روحانی حتی افرادی را که با کمترین خوش بینی و امید به وی رای دادند از دست خواهد داد. ظاهرا خصیصهٔ اعتدال در برخی اعضای کابینه و همکاران روحانی به "ماندن در قدرت به هر قیمت" و فقدان مبانی و اصول ترجمه شده است.
    روحانی بعضا از افرادی برای حضور در کابینه دعوت کرده است که هم شریک کامیابی‌های احمدی نژاد در کسب قدرت و تضییع منابع کشور بودند
    مجید محمدی

 

نظرات 5 از 16

 

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.