ناظران می‌گویند...

نگاهى به رويكرد رهبران آمريكا، فرانسه و بريتانيا در اقدام نظامى عليه سوريه

به روز شده:  10:09 گرينويچ - چهارشنبه 04 سپتامبر 2013 - 13 شهریور 1392

باراک اوباما ، فرانسوا اولاند و دیوید کامرون ، موضوع اقدام نظامى علیه سوریه را به کنگره و پارلمان کشورهایشان ارجاع داده اند. چرا روساى جمهور آمریکا و فرانسه و نخست وزیر بریتانیا از تصمیم گیرى بدون هماهنگى با پارلمانهاى این کشورها خوددارى کرده اند؟

پس از حمله شیمیایى ٢١ اوت در منطقه "غوطه شرقى" در اطراف دمشق ، عزم برخى از کشورهاى قدرتمند غربى براى حمله به سوریه جزم شد . اولین واکنش از سوى ایالات متحده آمریکا و پس از آن قدرتهاى بزرگ اروپایى از جمله بریتانیا و فرانسه ، صورت گرفت . مقامات هر یک از این سه کشور با اعلام موضع تمایل خود براى حمله به سوریه را اعلام کردند.

"دیوید کامرون"، این اقدام را منوط به اجازه پارلمان کرد و "باراک اوباما "و "فرانسوا اولاند " تصمیم به هماهنگى با کنگره و پارلمان قبل از اقدام نظامى گرفتند . اما این روند طى دو هفته اخیر در این سه کشور چگونه بوده و چه تفاوتها و شباهت هایى با هم دارند ؟

بریتانیا

"دیوید کامرون " نخست وزیر بریتانیا ٧ شهریور ( ٢٩ اوت ) طرح خود براى اقدام نظامى علیه سوریه را در پارلمان این کشور به راى گذاشت. واکنش نمایندگان به این طرح ٢٨٥ راى مخالف در برابر ٢٧٢ راى موافق بود. راى مخالف مجلس عوام باعث انصراف دیوید کامرون از حمله نظامى به سوریه شد.

"افکار عمومى انگلیس به دلیل تجربه حمله ٢٠٠٣ این کشور به عراق و درگیرى هشت ساله نیروهاى بریتانیایى در این کشور و نیز مشارکت دوازده ساله در جنگ ٢٠٠١ افغانستان ، تمایلى به حضور در یک جنگ جدید ندارد."

یکى از دلایل مخالفت پارلمان انگلیس با این طرح، فشار افکار عمومى بود. افکار عمومى انگلیس به دلیل تجربه حمله ٢٠٠٣ این کشور به عراق و درگیرى هشت ساله نیروهاى بریتانیایى در این کشور و نیز مشارکت دوازده ساله در جنگ ٢٠٠١ افغانستان ، تمایلى به حضور در یک جنگ جدید ندارد. بر اساس برخى نظر سنجی ها ٧٤ درصد مردم انگلیس مخالف مداخله نیروهاى انگلیسى در یک جنگ احتمالى علیه سوریه هستند.

جک استراو، نماینده پارلمان بریتانیا که زمان حمله عراق وزیر خارجه دولت "تونى بلر "بود ، حساسیت درباره مدارک و مستندات اطلاعاتى را دلیل مخالفت افکار عمومى با حمله به سوریه مى داند. احتمالا اشاره وى به متقن نبودن مدارک ارائه شده مبنى بر دست داشتن دولت سوریه در این حمله است. مدارکى که توجیه دخالت نظامى غرب علیه دولت بشار اسد است.

بریتانیا یک نظام "دموکراسى پارلمانى" است . پارلمان مهمترین نهاد در نظام تصمیم گیرى بریتانیا است و نخست وزیر به عنوان مقامى که مشروعیت خود را از پارلمان مى گیرد، براى اتخاذ تصمیم هاى مهم از جمله اقدام نظامى نیازمند همراه ساختن پارلمان با دولت است.

ایالات متحده آمریکا

یکى از تندترین مواضع در خصوص حمله نظامى به سوریه توسط باراک اوباما رییس جمهورى آمریکا گرفته شد. اوباما که پیش از این استفاده از سلاح شیمیایى را خط قرمز حمله به سوریه دانسته بود، بعد از حمله شیمیایى ٢١ اوت در حوالى دمشق، اعلام کرد که به سوریه حمله خواهد کرد.

آمریکا بر اساس "اطلاعاتی" که کسب کرده، می گوید حمله شیمیایى در اطراف دمشق کار دولت بوده و در جریان آن ۱۴۲۹ نفر کشته شدند که ۴۲۶ نفرشان کودک بودند.

بعد از این حمله سازمان ملل خواستار بازدید از منطقه شد . دولت سوریه با تاخیر چهار روزه اجازه بازرسى را به ماموران سازمان ملل داد. جان کرى وزیر خارجه آمریکا تاخیر در دادن اجازه به بازرسان سازمان ملل برای بازدید از محل حمله را نشانه اى بر مقصر بودن دولت سوریه دانسته است.

"اوباما رییس جمهورى است که بعد از جورج بوش که نماد جنگ طلبى بود، با شعار صلح طلبى رییس جمهور آمریکا شد و تاکنون در تلاش براى پرهیز از جنگ و حفظ وجهه صلح طلبانه خود بوده است."

جان کرى در ٥ شهریور (٢٧ اوت ) گفت: اطلاعات و ویدئوهای منتشر شده نشان می‌دهد که سلاح شیمیایی در سوریه به کار برده شده و ما می‌دانیم که دولت سوریه زرادخانه‌ای از سلاح‌های شیمیایی را نگهداری می‌کند.

جان کری همچنین، روز یکشنبه اول سپتامبر به سی.ان.ان گفت: "آزمایشات مستقل استفاده از گاز سارین در حملات ماه گذشته علیه غیرنظامیان سوری در نزدیکی دمشق را تایید می کند."

باراک اوباما، رییس جمهورى آمریکا که پیش از آن حمله به سوریه را قریب الوقوع مى دانست، روز شنبه ٩ شهریور ٣١ اوت، آن را منوط به مجوز کنگره دانست . وى تاکید کرد قادر به اجرایى کردن این تصمیم است ولى نظر کنگره باعث مى شود آمریکا با قدرت بیشترى وارد عمل شود. رهبران کنگره اعلام کردند که بعد از تعطیلات که ٩ سپتامبر ( ١٨ شهریور ) پایان مى یابد ، در این مورد تصمیم گیرى خواهند کرد .

در حالیکه نظام ایالات متحده یک نظام ریاستى است و تصمیم نهایى توسط رییس جمهور گرفته مى شود. به چه دلیل باراک اوباما منتظر راى کنگره است؟

اوباما رییس جمهورى است که بعد از جورج بوش که نماد جنگ طلبى بود، با شعار صلح طلبى رییس جمهور آمریکا شد و تاکنون در تلاش براى پرهیز از جنگ و حفظ وجهه صلح طلبانه خود بوده است.

اوباما ضمن آمادگى براى اقدام نظامى در سوریه، مایل نیست وجهه ضد جنگى که دارد، زیر سوال رود .اوباما با ارجاع پرونده اقدام نظامى علیه سوریه به کنگره، از بار مسئولیت خود مى کاهد و پاسخگویى براى او در صورت طولانى تر شدن درگیرى آمریکا با سوریه، آسانتر خواهد بود.

از طرفى برخى از اعضاى کنگره منتقد سیاستهاى اوباما در سوریه هستند. اوباما در صدد است تا با ارجاع این موضوع به کنگره منتقدین خود را نیز در این مساله در گیر کند.

مشکلات اقتصادى و برنامه کاهش بودجه از جمله کاهش بودجه وزارت دفاع، از دیگر چالش هایى است که اوباما با آن روبرو است. در صورت تبدیل شدن اقدام نظامى علیه سوریه به یک جنگ تمام عیار، اوباما براى تامین هزینه جنگ نیاز به جلب موافقت کنگره خواهد داشت.

از آنجا که کنگره نماد افکار عمومى در آمریکا است، اوباما به این ترتیب نشان مى دهد که به افکار عمومى اهمیت داده است. طبق نظرسنجی شبکه خبری ان .بی .سی آمریکا، ٥٠ درصد آمریکایی ها معتقدند که کشورشان نباید در سوریه دخالت کند. ٥٠ درصد معتقدند که مداخله نظامی باید محدود باشد و ٤٤ درصد نیز با این ایده مخالفند.

فرانسه

پس از تصمیم بریتانیا براى عدم دخالت در حمله نظامى علیه سوریه، فرانسوا اولاند رییس جمهورى فرانسه اعلام کرد که این تصمیم بریتانیا تاثیرى در موضع فرانسه در خصوص حمله به سوریه نخواهد گذاشت.

اما بعد از اعلام نظر باراک اوباما ، وزیر خارجه فرانسه اعلام کرد که به تنهایى اقدام به حمله نظامى نخواهد کرد و منتظر تصمیم نهایى آمریکا خواهد ماند.

فرانسه در آخرین موضع گیرى خود ١٠ شهریور ( ١ سپتامبر ) اعلام کرد که این کشور براى حمله به سوریه منتظر تایید پارلمان مى ماند. این در حالى است که اعلام جنگ در این کشور نیازى به تایید پارلمان ندارد.

"طبق نتایج نظر سنجى روزنامه فرانسوی "لوپاریزین " ٦٤ درصد فرانسوى ها مخالف شرکت کشورشان در جنگ سوریه هستند. از این رو رییس جمهور فرانسه ترجیح مى دهد به نوعى پارلمان را نیز در این مساله درگیر کند."

نظام سیاسى فرانسه نیمه ریاستى، نیمه پارلمانى است ولى قدرت رییس جمهور نسبت به پارلمان بیشتر است.

رییس جمهور فرانسه با وجود اینکه در این مورد نیازى به کسب اجازه از پارلمان ندارد. اما تحت تاثیر تصمیم رییس جمهور آمریکا و نخست وزیر بریتانیا، براى رجوع به کنگره و پارلمان و فشار ناشى از افکار عمومى اعلام کرد، که در مورد اقدام نظامى نظر پارلمان را جویا خواهد شد.

با این وجود ژان مارک آیرو، نخست وزیر فرانسه روز دوشنبه در یک کنفرانس خبری اظهار داشت، تصمیم نهایی برای حمله نظامی به سوریه با رئیس جمهور بوده و نظر پارلمان مشورتى است.

ژان‌مارک آیرو، روز سه شنبه ١٢ شهریور میزبان گروهی از قانون‌گذاران، مقامات دفاعی، دیپلماتیک، اطلاعاتی و امنیتی این کشور بود. در این نشست جزئیات بحران سوریه مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

پارلمان فرانسه نیز روز چهارشنبه ( ٤ سپتامبر ) در خصوص اقدام نظامى دولت فرانسه در سوریه نشست علنى خواهد داشت.

طبق نتایج نظر سنجى روزنامه فرانسوی "لوپاریزین " ٦٤ درصد فرانسوى ها مخالف شرکت کشورشان در جنگ سوریه هستند. از این رو رییس جمهور فرانسه ترجیح مى دهد به نوعى پارلمان را نیز در این مساله درگیر کند.

بحران اقتصادى چند سال اخیر اروپا نیز از دیگر دلایلى است که رییس جمهور فرانسه و نخست وزیر بریتانیا را براى این حمله دچار تردید کرده است. طورى که آنها خواستار استفاده از عقل جمعى پارلمان در این مورد شده اند.

در مجموع نحوه تصمیم گیرى سران آمریکا ، فرانسه و بریتانیا نشانگر توجه آنها به افکار عمومى در اتخاذ تصمیم هاى مهم در عرصه سیاست خارجى است. ویژگى که به نظر مى رسد در حال تبدیل شدن به وجه غالب در تصمیم گیرى هاى رهبران در دهه دوم قرن ٢١ است.

نظرات

برای این موضوع نمی توان اظهارنظری ارسال کرد

بخش نظرات
 
 
 

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.