ناظران می‌گویند...

خشم سوريه دامن چه كسانى را مى‌گيرد؟

به روز شده:  17:21 گرينويچ - سه شنبه 10 سپتامبر 2013 - 19 شهریور 1392

در حالیکه جامعه جهانى انتظار برخورد شدید ایالات متحده آمریکا و متحدانش با سوریه را داشت ، ورق برگشت و با تعیین یک شرط، سوریه موقتا از این حمله رهایى جست. آمریکا شرط عدم اقدام نظامى علیه سوریه را تحت کنترل قرار دادن سلاح هاى شیمیایى سوریه توسط جامعه جهانى دانست.

پیشنهادى که توسط روسیه مطرح، با استقبال سوریه مواجه و با احتیاط از سوى آمریکا پذیرفته شد. آمریکا به انجام این کار توسط سوریه زیاد خوشبین نیست. حال زمانى به دست آمده است. این زمان هم مى تواند راهى براى پیدا کردن راه حل سیاسى باشد و هم مى تواند وقت کشى از سوى دولت سوریه محسوب شود.

در صورت عدم پایبندى سوریه به این مساله جهت پرونده دوباره به سمت جنگ خواهد چرخید. و احتمالا در این مرحله آمریکا تعداد بیشترى از کشورها را همراه خود خواهد داشت. پیش از طرح این موضوع و در آستانه حمله احتمالى آمریکا و متحدانش به سوریه "بشار اسد" در مصاحبه با "سى بى اس " زبان به تهدید گشود.

وى در این مصاحبه اظهار داشت: " اگر آمریکا به سوریه حمله کند باید انتظار هر گونه حمله به منافعش را داشته باشد. پایگاههای آمریکا در خاورمیانه باید منتظر هر گونه واکنش ممکن باشند."

اسد ضمن اشاره به گروههاى طرفدار دولت سوریه افزود: "این پاسخ تنها از سوی نیروهای دولتی نخواهد بود زیرا در منطقه خاورمیانه دولت ها تنها بازیگران نیستند در این منطقه احزاب، گروههای و ایدئولوژیهای مختلفی وجود دارد و باید انتظار واکنش از سوی آنها را نیز داشته باشد."

اما عکس العمل بشار اسد به اقدام نظامى احتمالى غرب چه خواهد بود؟ به نظر مى رسد اقدام تلافى جویانه مى تواند از محکومیت لفظى و تبلیغاتى تا حمله نظامى باشد.

این حمله نظامى نیز مى تواند حملات هوایى موشکى به اهداف و منافع کشورهاى غربى به ویژه آمریکا و حامیان منطقه اى آن باشد که در این صورت جنگ به سایر نقاط منطقه هم کشیده مى شود. اما این تهدیدات شامل کدام کشورهاى منطقه و کدام اهداف و منافع ایالات متحده آمریکا مى شود؟

اسراییل نگران از حمله شیمیایى سوریه

"گیورا ایلند، مشاور سابق امنیت ملى اسراییل در گفت و گو با بى بى سى احتمال حمله حزب الله لبنان به دستور جمهورى اسلامى ایران را به اسراییل محتمل اما سمبلیک دانسته است."

همزمان با احتمال اقدام نظامى غرب علیه سوریه، ارتش اسراییل به حالت آماده باش در آمده است. یکى از سناریوهایى که امکان وقوع آن بیش از بقیه محتمل است، حمله سوریه به اسراییل است. اما این حمله از چه طریقى ممکن است صورت گیرد؟

این احتمال وجود دارد که سوریه این وظیفه را از طریق گروههاى طرفدار بشار اسد و خاک کشورهایى که این گروهها در آن مستقر هستند انجام دهد. حزب الله لبنان که مدتى است به طور علنى در کنار ارتش سوریه علیه مخالفان مى جنگد، یکى از این گروهها است. حمله احتمالى موشکى حزب الله مى تواند از خاک لبنان یا اراضى سوریه صورت گیرد .

روزنامه اسراییلى "معاریو " انتقال سلاح های راهبردی از سوریه به لبنان را دلیلى بر حمله احتمالى از سوى حزب الله از خاک لبنان مى داند. در حالى که انتقال این سلاح ها هنوز قطعى نیست "موشه یعالون" وزیر دفاع اسراییل گفته است: "در صورتی که حزب الله دست به انتقال سلاح های راهبردی از سوریه به لبنان بزند، این کار در حکم عبور از خط قرمز "اسرائیل" خواهد بود و ما به هیچ وجه از آن چشم پوشی نخواهیم کرد."

" حماس" گروه دیگرى است که ممکن است در این حمله مشارکت کند. این گروه گرچه با آغاز تحولات سوریه راه خود را از جمهورى اسلامى ایران و حزب الله لبنان جدا کرد و در جبهه مقابل ایستاد، اما این مى تواند فرصتى براى این گروه براى ضربه زدن به اسراییل باشد. این گروه سنى به دلیل مواضع دوسال گذشته اش در قبال بحران سوریه از جمهورى اسلامى ایران دور شد، اما کماکان در محور ضد اسراییلى در اتحاد با ایران باقى ماند.

همراهى در این حمله مى تواند از دلخورى جمهورى اسلامى ایران از حماس بکاهد. این احتمال هم وجود دارد که بر مواضع قبلى خود و در جبهه مخالفان اسد باقى بماند و دست به کارى نزند تا قادر به تعامل با دولت بعد از بشار اسد باشد. فرصتى که حماس را از حمله به اسراییل در حال حاضر منصرف مى کند.

از طرفى این حمله ممکن است از سوى گروههاى فلسطینى مانند جبهه خلق و جهاد اسلامى و از اراضى فلسطینى صورت گیرد. گرچه این گروهها در جنگ داخلى سوریه از بشار اسد حمایت نکردند، اما در همهمه اى که بوجود خواهد آمد، احتمال پرتاپ موشک از سمت این گروهها به اسراییل وجود دارد.

در داخل اسراییل ترس از حمله شیمیایى سوریه، باعث ایجاد جو رعب و وحشت میان مردم شده است. هجوم مردم به مراکز توزیع ماسک ضد شیمیایى نشان از این جو دارد. البته روزنامه اسراییلى "معاریو" احتمال حمله شیمیایى به اسراییل را بسیار ضعیف مى داند. اسراییل اخیرا با راه اندازى سه سامانه موشکى، سیستم دفاعى خود در نزدیکى مرز سوریه را تقویت کرده است.

سیستم دفاعى "گنبد آهنین" براى هدف قرار دادن موشک هایى که به اسراییل شلیک مى شود طراحى شده است.

گیورا ایلند، مشاور سابق امنیت ملى اسراییل در گفت و گو با بى بى سى احتمال حمله حزب الله لبنان به دستور جمهورى اسلامى ایران را به اسراییل محتمل اما سمبلیک دانسته است.

عربستان؛ آماده باش و نگرانى از حمله تلافى جویانه سوریه

عربستان سعودى معتقد است که غرب باید موضعى سخت و جدى در قبال بشار اسد اتخاذ کند.

از عربستان به عنوان حامى اصلى بخشى از گروههاى مخالف بشار اسد یاد مى شود. از این رو یکى دیگر از اهداف احتمالى حمله سوریه مى تواند عربستان باشد. نگرانى ناشى از حمله سوریه به عربستان ارتش این کشور را به حالت آماده باش در آورده است.

"بنا به گفته "آندره فوگ راسموسن" دبیر کل ناتو فرماندهى موشک هاى مستقر در مرز ترکیه و سوریه تحت نظر سیستم نظارتى ناتو است. به گفته وى این سیستم دفاعى قدرت بازدارندگى در مقابل هر نوع تهدیدى را دارد."

عربستان سیستم های ضد موشکی پاتریوت را در اطراف تأسیسات نفتی خودبه ویژه بندر "رأس تنوره" در خلیج فارس (مهم ترین منبع صادرات نفت عربستان ) مستقر کرده است.خبرگزاری رویترز، به نقل از یکى از مسئولان عربستانى ، اعلام کرد که عربستان سطح آمادگی دفاعی خود را به سطح دو از پنج ارتقا داده است. سطح یک بالاترین حالت آماده‌باش در عربستان است. آمادگى سطح دو شامل لغو مرخصى نیروهاى نظامى و استقرار آنها در نقاط مرزى است . "جان کرى " وزیر خارجه آمریکا ، پس از ملاقات با برخى از وزراى خارجه عرب از حمایت عربستان از اقدام نظامى علیه سوریه خبر داد و گفت برخى کشورهاى عربى براى تامین هزینه هاى مالى این حمله اعلام آمادگى کرده اند .

ترکیه؛ امیدوار به کارآمدى سامانه‌هاى ضد موشکى پاتریوت

ترکیه به عنوان کشورى که در کنار آمریکا و فرانسه موضع قاطعى در مورد حمله به سوریه اتخاذ کرده، این روزها تدابیر امنیتى خود را افزایش داده است. حضور شوراى ملى سوریه، در استانبول و فعالیت ارتش آزاد سوریه در مناطق مرزى ترکیه و سوریه احتمال حمله تلافى جویانه سوریه به ترکیه را پس از حمله آمریکا افزایش مى دهد.

دو پایگاه هوایى نظامى" دیار بکر "و " اینجرلیک " ترکیه ضمن اینکه مى توانند در حمله احتمالى آمریکا به سوریه مورد استفاده قرار گیرند هم چنین مى توانند به طور متقابل اهدافى براى حملات تلافى جویانه سوریه باشند.

استقرار سامانه هاى دفاع موشکى ناتو در مرز ترکیه و سوریه، نشان از احتمال حمله موشکى سوریه به ترکیه دارد. شبکه خبری الجزیره، زمستان گذشته خبر از اعزام شش سامانه دفاع موشکی پاتریوت، متعلق به کشورهای هلند، آلمان و آمریکا به پایگاه اینجرلیک ترکیه داد.

بنا به گفته "آندره فوگ راسموسن" دبیر کل ناتو فرماندهى موشک هاى مستقر در مرز ترکیه و سوریه تحت نظر سیستم نظارتى ناتو است. به گفته وى این سیستم دفاعى قدرت بازدارندگى در مقابل هر نوع تهدیدى را دارد.

خشم سوریه از حمایت هاى قطر از مخالفان

قطر در طول تحولات سوریه همراه با عربستان از حامیان اصلى منطقه اى مخالفان اسد به حساب مى آمد. در حال حاضر نیز قطر از اقدام نظامى آمریکا و متحدانش علیه دولت سوریه حمایت مى کند. قطر به دلیل حمایت مالى، تسلیحاتى، سیاسى و بین المللى از مخالفان بشار اسد، مورد غضب دولت سوریه است.

آخرین موضع گیرى قطر از سوى "خالد بن محمد العطیه " وزیر خارجه این کشور صورت گرفت. وى استفاده از سلاح شیمیایى برضد غیرنظامیان در سوریه را محکوم کرد و خواستار عکس العمل جامعه جهانى در قبال این مساله شد.

العطیه در نشست مشترک خبرى دوشنبه گذشته با همتاى آمریکایى خود " جان کرى " تصریح کرد: "ملت سوریه خواستار دخالت بین المللى براى محافظت از خود است و قطر خواستار دخالت و محافظت از ملت سوریه است."

قطر پیش از این نیز به همراه عربستان خواستار مداخله نظامى اتحادیه عرب علیه سوریه شده بود.

پایگاه نظامى آمریکا در قطر "العدید" مقر فرماندهى نیروهاى مرکزى آمریکا در منطقه و بزرگترین پایگاه نظامى آمریکا در منطقه به شمار مى رود. این پایگاه در جنوب غربى دوحه پایتخت قطر قرار دارد و مى تواند در این حمله مورد استفاده قرار گیرد. از طرفى این پایگاه هم مى تواند هدفى براى حمله تلافى جویانه سوریه باشد .

اردن نگران از تحریک دمشق

"در مجموع احتمال حمله زمینى تلافى جویانه دولت سوریه در پاسخ به اقدام آمریکا و متحدانش ضعیف است. زیرا یگانهاى نیروى زمینى ارتش سوریه در جبهه هاى مختلف و در استانها و شهرهاى داخل سوریه در برابر مخالفان مسلح صف آرایى کرده اند و بسیارى از آنها از ترس پیشروى مخالفان ، قادر به جابجایى و ترک مواضع خود نیستند."

اردن یکى از مناطق تجمع و فعالیت مخالفان بشار اسد است. منطقه "درعا" در نزدیکى مرز سوریه با اردن قرار دارد و در اختیار گروههاى مخالف دولت سوریه است. گفته مى شود مخالفان بشار اسد از حمایت هاى تسلیحاتى و پشتیبانى که از داخل اردن تامین مى شود، برخوردارند .

پناه دادن اردن به نخست وزیر پیشین سوریه "ریاض فرید حجاب" که در جبهه مخالفان بشار اسد قرار گرفت و هم چنین به یک خلبان ارتش سوریه که با جنگنده خود به اردن فرار کرده بود، نشان از حمایت دولت اردن از مخالفان اسد دارد.

"مارتین دمپسى" رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا در سفر دوره ای ماه گذشته خود به منطقه خاورمیانه اظهار داشت دست‌کم ١٠٠٠ نظامی آمریکایی از جمله نیروهای متخصص و ویژه برای استفاده از جنگنده های اف ۱۶ و سامانه های ضد موشکی پاتریوت در اردن مستقر هستند.

خبرگزاری فرانسه،نیز به نقل از یکی از مقامات بلندپایه دولت اردن گزارش داد: ژنرال "مارتین دمپسی " در سفر به اردن در خصوص راه‌های کمک رسانی به ارتش اردن به منظور مقابله با نفوذ بحران از سوریه به خاک این کشور، با مقامات اردن به گفت‌وگو پرداخت.

در همین راستا دو مانور مشترک در اردن طى دو سال گذشته تحت نام " شیر در کمین "و با حضور ١٨ کشور انجام شده است. این مانورها، با هدف افزایش قابلیت هاى دفاعى اردن در قبال حمله احتمالى سوریه صورت گرفته است.

در مجموع حکومت پادشاهى اردن قصد تحریک و جلب حساسیت حکومت بشار اسد را ندارد. در همین چارچوب دولت اعلام کرده که هرگز از خاک این کشور براى حمله به سوریه استفاده نخواهد شد.

به گزارش خبر گزارى فرانسه "عبدالله النسور" نخست وزیر اردن هفته گذشته این مساله را در نشست شورای عالی دفاع مدنی اردن بیان داشته است.

در مجموع احتمال حمله زمینى تلافى جویانه دولت سوریه در پاسخ به اقدام آمریکا و متحدانش ضعیف است. زیرا یگانهاى نیروى زمینى ارتش سوریه در جبهه هاى مختلف و در استانها و شهرهاى داخل سوریه در برابر مخالفان مسلح صف آرایى کرده اند و بسیارى از آنها از ترس پیشروى مخالفان ، قادر به جابجایى و ترک مواضع خود نیستند.

حمله هوایى تلافى جویانه سوریه هم به دلیل برترى هوایى آمریکا و متحدانش ضعیف ارزیابى مى شود. در چنین شرایطى اگر سوریه قصد پاسخ نظامى داشته باشد، شاید به حملات موشکى و راکتى و یا تعرض به اهداف و منافع آمریکا و متحدانش در منطقه امیدوار باشد.

نظرات

برای این موضوع نمی توان اظهارنظری ارسال کرد

بخش نظرات
 
 
 

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.