ناظران می‌گویند...

آزادی پوشش زنان و دولت جدید

به روز شده:  18:27 گرينويچ - چهارشنبه 11 سپتامبر 2013 - 20 شهریور 1392

"کاری می کنم دختران احساس امنیت کنند. نخواهم گذاشت ماموری بی نام و نشان از کسی سوال کند. دختران جامعه خود حافظ حجاب و عفاف خود هستند". این جمله یکی از معروف ترین سخنان روحانی قبل از انتخاب شدنش به عنوان رئیس جمهوری اسلامی است. هر چند همین جمله نیز دو پهلوست اما در همان زمان بارقه امیدی را در دل عده‌ی زیادی از دختران و زنان ایرانی به وجود آورد.

کسانی که دغدغه‌ی اصلی شان نوع پوشش و انتخابی بودن آن – دست‌کم در حد استانداردهای مورد قبول حکومت – بود به این نوع حرف‌ها امیدوار شدند. البته آقای روحانی واضح تر از این هم سخن گفت: "به نظرم، عفیف بودن چیزی فراتر از حجاب داشتن است. به نظر من اگر زنی یا مردی حجاب رسمی مد نظر ما را رعایت نکند، عفیف بودنش زیر سؤال نمی‌رود. قبل از انقلاب زنان زیادی در جامعه ما حجاب نداشتند، ولی آیا انسان‌های عفیفی نبودند؟ من هشدار می‌دهم که حجاب را عین عفاف ندانیم.

به نظر من زنان زیادی از جامعه ما حجاب مطلوب قانون را ندارند، ولی عفیف هستند. عفت شاخص‌های زیادی دارد. کما این‌که می‌توان کسانی را هم یافت که ظاهر مطابق قانون دارند و حجاب دارند (چه مرد و چه زن) ولی اصول عفت را رعایت نمی‌کنند."

سخنان حسن روحانی در این خصوص انگار دوباره مقدماتی را فراهم آورد تا تندروها عزم خود را برای برخورد با زنان، به عنوان پیش زمینه‌ی برخورد با کل جامعه بیش از پیش جزم کنند.

برای مثال ساپورت پوشیدن زنان به یکی از بحث‌های داغ رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی تبدیل شد و کمپینی هم در اعتراض به این نوع پوشش شکل گرفت.

"سخنان حسن روحانی درباره حجاب دوباره مقدماتی را فراهم آورد تا تندروها عزم خود را برای برخورد با زنان، به عنوان پیش زمینه‌ی برخورد با کل جامعه بیش از پیش جزم کنند."

پیش از آن نیز برخی رسانه‌های تندرو با انتشار گزارش‌هایی غیرمستند، خط خبری واحدی را پی گرفتند و با انتشار خبرهایی از ضرب و شتم نیروهای "مردمی" آمر به معروف و ناهی از منکر از سوی "بدحجابان" سعی کردند نشان بدهند که با روی کار آمدن دولت جدید و کم‌کار شدن گشت ارشاد جامعه برای "مردم" ناامن شده است.

انتشار چنین گزارش‌هایی به جهت شکسته شدن تابوی اعتراض به تفکری که حق مالکیت زن بر بدن را نقض می کند، مورد توجه شبکه‌های اجتماعی و گروهی از کاربران اینترنت نیز قرار گرفت، اما نشانه هایی از یک سناریوی از پیش نوشته شده نیز به‌خوبی از پس این اخبار پیدا بود.

گویا این اخبار بخش خاصی از مخاطبان را هدف گرفته بودند یا به عبارت بهتر زمینه را برای اقدامات بعدی گروه‌های تندرو که احتمالا خود را بازنده انتخابات ریاست جمهوری می دانستند آماده می کرد. انگار لایه‌ای از جریان اصولگرا نگران تکرار چیزی شبیه به دوم خرداد بود و قصد داشت به روش "بهترین درمان پیشگیری است" عمل کند.

این طیف از بنیادگرایان که حتی قرائت آسان گیرانه‌ای از جمهوری اسلامی را نیز بر نمی تابند، با انتشار خبر ضرب و شتم یک روحانی که اتفاقا نماینده پیشین مجلس خبرگان نیز بوده، کار را تمام کردند.

او که قصد "نهی از منکر" زنی به اصطلاح بدحجاب را داشته و پس از این که می گوید حاضر است از جانش نیز در این راه بگذرد، توسط همسر همان خانم "بدحجاب" مورد ضرب و شتم قرار می گیرد.

در یکی از وب‌سایت‌ها پس از انتشار این خبر به سخنان رهبر جمهوری اسلامی اشاره شده است که "اگر احساس کنم در قضیه ای از ناهی از منکر حمایت نشده است خودم وارد قضیه می شوم".

با گذشت دو سه روز از انتشار این خبر، ایسنا از تشدید برخورد با "بدحجابان" – اعم از زن و مرد - در شهر تهران خبر داد. حتی گشت ارشاد با حضور در مبادی ورودی برج میلاد که قرار بود کنسرتی پرطرفدار در آن برگزار شود، از حضور کسانی که آن‌ها را بدپوشش می دانست جلوگیری کرد و برخی از آنان را نیز جهت "سیر مراحل قانونی" به پلیس امنیت اخلاقی منتقل نمود.

اسماعیل احمدی مقدم، فرمانده ناجا، نیز با بیان این که دولت جدید در این زمینه موضع گیری نکرده، اعلام کرد: "در حال حاضر وزیر کشور در حال تعیین معاونان و اعلام تغییرات در حوزه خود است و فکر می‌کنم که کمی زود باشد تا دولت در این زمینه وارد میدان عمل شود."

نکته جالب تر این که وی گفته است "به هر حال اولویت اصلی دولت ورود به مسائل ضروری نظیر مباحث اقتصادی است"؛ با این بیان او تلویحا گفته است مطالبات اجتماعی که بخش بزرگی از بدنه اجتماع در کنار سایر خواست‌هایش علاقه‌مند به پی‌گیری آن است، جزو مسائل ضروری کشور نیست.

"اگر دولت فعلی می خواهد بر اساس شعارهای انتخاباتی‌اش برای احقاق حقوق ملت کاری بکند، باید یکی از اولویت‌هایش برچیدن ِ مزاحمت‌های غیرقانونی – که گاه در قالب اجرای قانون صورت می گیرد – از سر راه زنان باشد."

اما آقای احمدی مقدم نگفت که اگر پرداختن به مسئله‌ حجاب و نوع پوشش زنان از اولویت‌های دولت و همچنین حاکمیت نیست، چه اصراری به سرکوب دائمی زنان و برخورد با آنها و دخالت در نوع انتخاب پوشش‌شان در سراسر کشور است؟

در آستانه انتخابات کمپینی از سوی گروهی از فعالان حقوق زنان با عنوان "با پوشش اختیاری در حوزه های رای گیری" شکل گرفت که هدف آن تاکید بر حق مالکیت زنان بر بدن و حق آزادی پوشش بود.

آنها همچنین با حضور بی‌حجاب در حوزه‌های رای‌گیری خارج از کشور رفتار دوگانه‌ی حاکمیت در مواجهه با مسئله‌ پوشش زنان در مقاطع مختلف، بسته به نیاز و اولویت حاکمیت، را مورد نقد قرار دادند.

پس از پیروزی روحانی در انتخابات ریاست جمهوری و برگزاری جشن‌های خیابانی، نخستین برخورد نیروی انتظامی با زنانی بود که خواستار حضور در مراسم استقبال از ملی‌پوشان تیم فوتبال در استادیوم آزادی بودند.

هرچند بدین ترتیب حاکمیت یک بار دیگر نشان داد انگار قرار نیست بر سر موضوع حقوق زنان کوتاه بیاید، اما دولت باید موضع خود را در این خصوص روشن کند که آیا حرف زدن از دفاع از حقوق زنان یک ژست ِ انتخاباتی برای کسب رای بوده و یا می خواهد به پشتوانه‌ رای مردم برای برگرداندن حقوق نخستینِ نیمی از جمعیت کشور تلاش کند.

انتخاب پوشش از پایه‌ای‌ترین حقوق زنان است و چشم پوشی از این حق حداقلی، به بهانه‌ی اعتدال در واقع ادامه‌ی تضییع حقوق ملت است و اگر دولت فعلی می خواهد بر اساس شعارهای انتخاباتی‌اش برای احقاق حقوق ملت کاری بکند، باید یکی از اولویت‌هایش برچیدن ِ مزاحمت‌های غیرقانونی – که گاه در قالب اجرای قانون صورت می گیرد – از سر راه زنان باشد.

Sorry, there has been a problem displaying comments, we are working to fix this.

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.