ناظران می‌گویند...

پیش و پس از سفر روحانی به نیویورک

به روز شده:  15:51 گرينويچ - دوشنبه 30 سپتامبر 2013 - 08 مهر 1392

سفر حسن روحانی به نیویورک چنان خبرساز شد که همه رسانه ها و ناظران و سیاستمداران درگیر با مسائل سیاست خارجی گفتار و رفتار او در مجمع عمومی سازمان ملل و سخنرانیها و ملاقاتهای دیگر او را زیر ذره بین قرار دادند و به این اجماع رسیدند که کارآئی او یخ تقابل سی و چهار ساله ایران و آمریکا را شکست.

حالا گمانه زنی ها آغاز شده که آیا این دست آورد نمادین، زمینه ساز تفاهمی برای حل بحران هسته ای ایران و آمریکا خواهد شد یا خیر. بذر این تحول امیدوار کننده با پیشنهاد باراک اوباما برای مذاکره بدون پیش شرط بین ایران و آمریکا کاشته شد.

ابتکار آقای اوباما در آغاز ریاست جمهوری اش طی نامه ای به آیت الله خامنه ای اعلام شد. رهبر ایران این دعوت را نپذیرفت ولی اقدام آقای اوباما، اتحادیه اروپا و برخی دیگر کشورها را متقاعد کرد که رئیس جمهور جدید آمریکا، برخلاف جورج بوش، خواهان حل مسئله هسته ای ایران از طریق گفتگو و تعامل است.

اکراه ایران در پذیرش دعوت اوباما این توانائی را به دولت آمریکا داد که تحریمهای اقتصادی و انزوای سیاسی ایران را تشدید و جهانی کند.

"وقتی که تحریمها روابط بانکی و تجاری کشور و فروش نفت را مختل کرد و کارخانجات متعددی تعطیل شدند و ارگانهای نظامی، امنیتی و اطلاعاتی با مشکلات مالی روبرو گردیدند، صاحبان قدرت در جمهوری اسلامی خود را در تنگنائی دیدند که خروج از آن نیاز به تغییر مواضع آنان داشت."

در آن ایام ایران دیپلماسی مناسبی را در پیش نگرفته بود و ادعاها و کلمات و تهدیدات محمود احمدی نژاد چنان جوی ایجاد کرده بود که غالب ناظران سیاست خارجی ایران را دور از عقلانیت میدانستند و امیدی به گره گشائی در حل تنش هسته ای ایران نمی دیدند.

تا زمانی که تأثیرات مخرب تحریمها محدود به مشکل معاش مردم بود احمدی نژاد و دیگر مبلغان رژیم تحریمها و قطعنامه های شورای امنیت را یا بی اهمیت جلوه میدادند و یا مثبت برای خودکفائی کشور. آقای خامنه ای نیز در تأئید اینگونه بلند پروازیها میگفت "هر کس از گفتگو با آمریکا سخن بگوید ساده لوح، نادان و خائن است."

اما وقتی که تحریمها روابط بانکی و تجاری کشور و فروش نفت را مختل کرد و کارخانجات متعددی تعطیل شدند و ارگانهای نظامی، امنیتی و اطلاعاتی با مشکلات مالی روبرو گردیدند، صاحبان قدرت در جمهوری اسلامی خود را در تنگنائی دیدند که خروج از آن نیاز به تغییر مواضع آنان داشت.

و بعد حمایت اکثریت رأی دهندگان از آقای روحانی که در مبارزات انتخاباتی منتقد سیاست خارجی کشور بود نارضایتی عام از وضع موجود را چنان عیان کرد که حتی خامنه ای نیاز به "نرمش قهرمانانه" در دیپلماسی را مطرح کرد و امامان جمعه مدافع تعامل با جهان غرب شدند و سرانجام بعد از چهار سال و نیم انتظار آقای روحانی با تکرار نکته کلیدی نامه اوباما به خامنه ای (مذاکره دو جانبه بدون پیش شرط) به دعوت رئیس جمهور آمریکا پاسخ مثبت داد.

حقیقت امر این است که در بیست سال گذشته تکنولوژی هسته ای ایران پیشرفت چشم گیری داشته و در حال حاضر با کار آرائی ۱۱۰۰۰ چرخک برای غنی سازی اورانیوم و ذخیره ۲۵۰ کیلوگرم اورانیوم غنی شده ۲۰ در صد، کارشناسان فنی بر این باورند که دیر یا زود ایران توانائی ساختن سلاح هسته ای را کسب خواهد کرد.

این دست آورد بخودی خود ثابت نمیکند که ایران قصد ساختن بمب دارد، چرا که تعدادی از کشورهای امضا کننده عهدنامه منع گسترش تسلیحات هسته ای توانائی ساختن سلاح دارند ولی تمایلی به عملی کردن آن نشان نمیدهند.

"گر ایران به راستی خواهان توافق با آمریکا است باید در نظر داشته باشد که حتی در محرمانه ترین جلسات مذاکره با واشنگتن یک صندلی خالی هم وجود دارد که مترصد دریافت پاسخهای مناسب و قابل تأئید برای نگرانیهای اسرائیل است."

اما از آنجا که جمهوری اسلامی در ۳۴ سال گذشته موجودیت اسرائیل را نفی کرده و صدور انقلاب شیعی یا "اسلام راستین" را وظیفه ای اللهی/انقلابی قلمداد کرده و در تبلیغات بین المللی خود ادبیات تهاجمی و تهدید آمیز بکار برده، لذا جهان غرب و غالب کشورهای عربی به این اجماع رسیده اند که برنامه هسته ای ایران باید مهارشود.

آقای اوباما و مشاوران سیاسی او بارها گفته اند که هدف تحریمها اثبات صلح آمیزبودن برنامه هسته ای ایران و اطمینان از این امر است که جمهوری اسلامی در صدد کسب توانائی برای ساختن سلاح هسته ای نیست.

آقای روحانی در طی اقامت سه روزه خود در نیویورک پاسخ مشخصی به این نگرانی نداد ولی گفت که " منافع ملی ما حکم میکند که همه نگرانیهای منطقی در باره برنامه هسته ای ایران را بر طرف کنیم."

در جمله "نگرانی منطقی" واقعیت یا چالشی ذهنی وجود دارد که فقط با خلاقیت دیپلماتیک می‌توان آن را تعریف یا توجیه کرد و راهی برای رفع آن جستجو کرد.

اگر ایران به راستی خواهان توافق با آمریکا است باید در نظر داشته باشد که حتی در محرمانه ترین جلسات مذاکره با واشنگتن یک صندلی خالی هم وجود دارد که مترصد دریافت پاسخهای مناسب و قابل تأئید برای نگرانیهای اسرائیل است.

از منظر رهبران جمهوری اسلامی اذعان به اهمیت این صندلی خالی کار ساده ای نیست. اما باید دنبال راهی بود که امتناع از پذیرش این واقعیت خروج از بن بست مذاکرات اتمی را امکان پذیر کند.

نظرات

برای این موضوع نمی توان اظهارنظری ارسال کرد

بخش نظرات
 
  • به این نظر رای دهید
    0

    اظهارنظر شماره 6.

    اصولاً ما ايراني ها مهارت اندكي در مديريت آشتي و مصالحه داريم. شايد دليل عمده اين رفتار نداشتن تصوير روشني از اهداف قابل دسترسي و نيز نقشه راهي براي رسيدن به اين اهداف است. در حادثه گروگانگيري ديپلمات هاي آمريكائي در تهران و همچنين جنگ ايران و عراق و موضوع پرونده هسته اي نشان داديم كه آرزوهاي بزرگي در سر داريم كه قابل تحقق نيستند . به همين دليل وقتي تصميم به آشتي مي گيريم كه ديگر عملاً هيچ امتيازي را به دست نمي آوريم.
    ما حتي در سطح شخصي و خصوصي هم اين مهارت ها را نداريم. فرض بفرمائيد من بخواهم با كسي كه مدتهاست رابطه دوستانه اي ندارم ، تجديد ديدار و رابطه كنم. هيچ ذهنيتي از گام هايي كه بايد برداشته بشود و ارزيابي هر مرحله را ندارم.
    متاسفانه فن آشتي كنان داراي دوره هاي آموزشي نيست و نمي توان آن را عين زبان خارجي با خريد تنها چند سي دي آموزشي به انجام رساند. بنابراين به نظر ميرسد كه سناريوي پايان جنگ ايران و عراق و بحران گروگانگيري مجداً تكرار خواهد شد و ايران بدون اخذ كوچكترين امتيازي همه خواسته هاي دول غربي را گردن خواهد نهاد.

  • به این نظر رای دهید
    0

    اظهارنظر شماره 5.

    اسراییل از سیستمی استفاده میکنه گه میگه برای جلب حمایت داشتن دوست بزرگ مهم نیست داشتن دشمن بزرگ مهمتره. اسراییل حاضر نیست دشمنی به بزرگی ایران رو از دست بده و در پس همین دسمنی منافع خودش رو پیش میبره. هم مخالفان و اعتدال گرایان داخلی رو خفه میکنه و هم جوابی برای توجیه کارهاش در جامعه بین المللی داره.

  • به این نظر رای دهید
    0

    اظهارنظر شماره 4.

    واقعیت اینه که ایران و آمریکا با هم تفاوت ماهیتی دارند. اشتباه شما در تحلیل همین جاست که این واقعیت رو متوجه نشدید.
    http://sianat.org/?p=246

  • به این نظر رای دهید
    0

    اظهارنظر شماره 3.

    نباید حاصل تقدیم این همه شهید در راه انقلاب اسلامی امروز بگو و بخند با دشمنان این ملت باشد. واقعا از این نوع دیپلماسی که شاهدش هستیم غصه‌دار شده‌ام و دلم به حال خانواده محترم شهدا می‌سوزد.
    ما خانواده شهدا و جانبازان در گذشته یک بار از جام زهری که عده‌ای از خواص به حضرت امام(ره) نوشاندند و صلح را تحمیل کردند جگرسوخته شده‌ایم. خدا نیاورد روزی را که بار دیگر شاهد باشیم همین عده سلطه آمریکا را در پوشش دیپلماسی جدید تحمیل کنند و مجددا خون به دل صاحبان اصلی انقلاب نمایند.

    ما مردم ایران 34 سال است که بدون رابطه آمریکا زندگی کرده‌ایم پس می‌توانیم باز هم سالیان سال بدون رابطه با این کشور ادامه زندگی بدهیم و پیشرفت هم بکنیم چنان که تا امروز هم به نسبت پیشرفت هم کرده‌ایم پس چه دردی است که بعضی‌ها به گونه‌ای وانمود می‌کنند که راه‌حل مشکلات جامعه در حل رابطه با آمریکا می‌باشد و از اینکه در آغوش آمریکایی‌ها قرار بگیرند خوشحال می‌شوند و قند در دلشان آب می‌شود.

  • به این نظر رای دهید
    0

    اظهارنظر شماره 2.

    این چند روزی که صحبت از رابطه ایران با آمریکا و اروپا مطرح شده مردم ایران یک روحیه بالایی دارند اونقدر خوشحالن که بی سابقه هست انشالله رهبر بزرگ ایران این خوشحالی را برای مردم عاقل و موقعیت شناس ایران را به یاس تبدیل نخواهند کرد فرمانده سپاه عزیزمان هم بهتره به فکر مردم باشه.

 

نظرات 5 از 6

 

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.