ناظران می‌گویند...

راست افراطی و اقتدار دولت روحانی

به روز شده:  11:03 گرينويچ - سه شنبه 01 اکتبر 2013 - 09 مهر 1392

دولت روحانی ماه عسل خود را با اصول‌گرایان پشت سر گذاشته است. پس از موج نخست همدلی و همراهی اصول‌گرایان با دولت بنفش، یا سکوت راست‌ها در برابر برآمدن دولتی نزدیک به هاشمی و اصلاح‌طلبان، صدای انتقادها کم‌کم بلند می‌شود و تحرک مخالفان، محسوس.

به‌گونه‌ای قابل پیش‌بینی، راست‌ افراطی پیشگام اعتراض و انتقاد به سیاست‌های دولت است. نه ترکیب وزرای پیشنهادی، نه برخی سیاست‌های اقتصادی و فرهنگی و مطبوعاتی، و نه دیپلماسی دولت روحانی، خوش‌آیند راست افراطی نبوده است.

این‌چنین، طعن‌ها و انتقادهای تند شخصیت‌های حقیقی و حقوقی و رسانه‌های نزدیک به راست افراطی و لایه‌ خشونت پیشه و تمامیت‌خواه راست (از همراهان مصباح یزدی و جبهه پایداری تا همفکران شریعتمداری و یاران نقدی و طائب) به شکلی محسوس‌تر خودنمایی کرده است.

راست‌های میانه، محافظه‌کاران عمل‌گرا، و نیز راست‌های سنتی اما با خویشتن‌داری، نظاره‌گر اقدامات دولت روحانی‌اند. بخش‌های رادیکال‌تر راست البته یکی به میخ زده‌اند و یکی به نعل.

اصول‌گرایان پس از شوک ناشی از پیروزی روحانی و بازگشت لایه‌هایی از اصلاح‌طلبان به ساختار سیاسی قدرت، به‌تدریج نگاه و رویکرد متفاوت خود را تدقیق و در قالب نقد، ابراز می‌کنند.

اظهارنظرهای همدلانه‌ رهبر جمهوری اسلامی در مراسم تنفیذ ریاست جمهوری روحانی و دیدار با اعضای دولت وی، در صبوری لایه‌های میانه و واقع‌بین و سنتی راست، و حتی سکوت توام با رضای آنها، نقشی موثر داشته است.

"اصول‌گرایان پس از شوک ناشی از پیروزی روحانی و بازگشت لایه‌هایی از اصلاح‌طلبان به ساختار سیاسی قدرت، به‌تدریج نگاه و رویکرد متفاوت خود را تدقیق و در قالب نقد، ابراز می‌کنند."

بماند که در مواردی، حمایت‌ها و همراهی‌ها به‌طور معناداری، متأثر از توصیه‌ها و نگاه کنونی آیت‌الله خامنه‌ای به ریاست جمهوری روحانی بوده است.

به‌عنوان شاهدی مهم، می‌توان به این کلیک اظهار نظر فیروزآبادی، رئیس ستادکل نیروهای مسلح، در واکنش به سخنرانی روحانی در سازمان ملل، اشاره کرد: «یک‌بار دیگر عقلانیت روحانیت شیعه در چهره رئیس جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل متحد درخشید و در چارچوب و در کلام نغز رهبر انقلاب، عزت، حکمت و مصلحت را در جهان به کرسی نشاند.» اما این تنها سطحی از نحوه‌ مواجهه‌ راست‌ها با دولت روحانی است.

بخش محوری و قابل اعتنای آن، در اینکلیک انتقاد سردار جعفری، فرمانده‌کل سپاه پاسداران، عریان می‌شود: «رئیس جمهور محترم که مواضع مقتدرانه و مناسبی در این سفر و به‌خصوص در نطق‌شان در مجمع عمومی سازمان ملل اتخاذ کردند، بهتر بود همان‌گونه که برای ملاقات حضوری به اوباما وقت داده نشد، از پذیرش مکالمه تلفنی با اوباما نیز خودداری کرده چنین اقداماتی به بعد از نشان دادن اقدامات عملی دولت آمریکا و راستی‌آزمایی و صداقت‌سنجی در رفتار عملی‌‌شان موکول می‌شد.»

و این اظهارنظر درحالی بیان می‌شود که چند روزی بیشتر از این کلیک سخن مهم رهبر جمهوری اسلامی، نمی‌گذرد: «لزومى ندارد حتماً سپاه در عرصه‌ سیاسى برود به پاسدارى بپردازد.»

فرمانده کل سپاه، یکی از شاخص‌ترین تریبون‌ها برای رونمایی از مطالبات و دیدگاه‌های بخش مهمی از راست است؛ بخشی اقتدارگرا که نه تنها ابزارهای قدرت سخت‌افزاری را در اختیار دارد و از امکان اعمال خشونت در برابر جامعه مدنی برخوردار است، بلکه می‌تواند با توان اقتصادی و امنیتی خود، به مانعی مهم بر سر راه پیشبرد برنامه‌ها و وعده‌های روحانی مبدل شود و در برابر تحقق اهداف و مطلوب‌های دولت جدید، بحران‌سازی کند.

قوه مجریه در جمهوری اسلامی، با تمام عرض و طول‌ و بضاعت‌هایش، تمامیت حکومت را توضیح نمی‌دهد. ارکان و بخش‌های دیگر نظام (از عرصه‌ای که رهبری در اختیار دارد، تا دستگاه قضایی و مجلس، و نیز صدا و سیما و نهادهای نظامی و امنیتی و ...) حجم مهمی از ساختار سیاسی قدرت را در اختیار دارند.

بماند که هشت سال ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد و دست گشوده‌ باندهای اقتدارگرای حکومت، و نیز سرکوب خونین اعتراض‌های مردمی پس از انتخابات ۸۸، تسلط و اقتدار غیردموکراتیک ارکان و لایه‌های تمامیت‌خواه در حکومت را افزایش داده، و به نوعی عرصه‌های استقرار سخت‌افزاری آنان را ـ با سود جستن از پول نفت ـ تثبیت کرده است.

اقتدار دولت روحانی را شاید بتوان اقتداری دوفاکتو توصیف کرد. او علی‌الحساب از حمایت یا سکوت توام با رضای رهبر جمهوری اسلامی و لایه‌هایی از راست، برخوردار است، چنان‌که از رضایت نسبی و توام با امید لایه‌‌هایی از جامعه. وضعی که حتی در همان آستانه‌ انتخابات ۹۲، به پیروزی وی منجر شد: تغییرخواهی اکثریت رای‌دهندگان، و تدبیر کانون مرکزی قدرت به دلایل و علل گوناگون.

"قوه مجریه در جمهوری اسلامی، با تمام عرض و طول‌ و بضاعت‌هایش، تمامیت حکومت را توضیح نمی‌دهد. ارکان و بخش‌های دیگر نظام (از عرصه‌ای که رهبری در اختیار دارد، تا دستگاه قضایی و مجلس، و نیز صدا و سیما و نهادهای نظامی و امنیتی و ...) حجم مهمی از ساختار سیاسی قدرت را در اختیار دارند."

راست افراطی با ابزارها و اهرم‌هایی که در اختیار دارد، می‌تواند از یک‌سو به سرکوب جامعه مدنی و اعمال خشونت علیه لایه‌های اجتماعی حامی دولت روحانی دست یازد، و از طرف دیگر به مانع‌تراشی در برنامه‌های اقتصادی و دیپلماسی دولت روحانی همت گمارد.

و این، درصورتی‌که ـ به هر علت و دلیل ـ تغییر محسوسی در موضع و نحوه‌ی تعامل رأس نظام سیاسی با دولت روحانی رخ دهد، عریان و بی‌پروا رخ خواهد داد.

توقیف فله‌ای مطبوعات در بهار ۱۳۷۹، سرکوب‌هایی که اطلاعات موازی (سپاه) علیه دگراندیشان در زمانه‌ استقرار دولت اصلاح‌طلب خاتمی پی گرفت، و نیز حکایت اسکله‌ها و فرودگاه‌های غیرقانونی، گواهان مشهور و متعلق به زمانی نه چندان دورند.

کلیک محمد خاتمی در جدیدترین اظهار نظرش ـ در واکنش به تحرک میدانی راست افراطی ـ به صراحت هشدار می‌دهد: «اگر جلوی جریانات تخریبی گرفته نشود مثل زمان اصلاحات می‌شود که اوایل این‌طور بود و بالاخره منجر به ترور شد. وجود این جریانات طالبانی، خشن، نشانه آزادی بیان و آزادی فکر نیست، نشانه تخریب و دهن کجی به آراء ملت و تصمیمات رهبری و فضایی است که در جامعه ما ایجاد شده است.»

غفلت کردن از بضاعت و توان ضدملی راست افراطی برای اختلال در روند دموکراتیزاسیون و اصلاح تدریجی اوضاع بحرانی، می‌تواند برای ایران بس پرهزینه باشد؛ چراکه نه فقط سرمایه‌های مادی و انسانی زیادی را تلف خواهد کرد بلکه امید سبز شده در جامعه را بار دیگر به آتش می‌کشد.

کنش هنرمندانه و مدبرانه و توام با عقلانیت و صبوری دموکراسی‌خواهان و تغییرطلبان در متن جامعه مدنی، تعامل خلاق و ارتباط فعال روحانی با رأس نظام سیاسی و تداوم رابطه‌ی مبتنی بر اعتماد، همراه نگاه داشتن بخش‌های میانه و واقع‌گرای محافظه‌کاران با قوه مجریه، و تلاش تدریجی دولت تدبیر و امید برای محدودسازی مواضع قدرت و ثروت راست افراطی، ازجمله عواملی است که می‌تواند ریسک تهدید تبیین شده را کاهش دهد.

نظرات

برای این موضوع نمی توان اظهارنظری ارسال کرد

بخش نظرات
 
  • به این نظر رای دهید
    0

    اظهارنظر شماره 10.

    از اینکه بی بی سی در این مدت از حسن روحانی حمایت کرده است از شما بسیار سپاسگزارم زیرا رسانه شما با وجود برخی بی اعتنایی های ظاهری سیاسیون ، بعد از صداوسیما بسیار مورد توجه سیاسیون و مردم قرار گرفته و واقعا نقش مرجع را ایفا میکند و اگر شما هم به مخالفت با روحانی اقدام کنید ، دولت او تا حد زیادی اقبال اجتماعی را از دست میدهد که این امر دقیقا مطابق با خواست حاکمیت (مانند برنامه های سیاسی صداوسیما)میباشد.

  • به این نظر رای دهید
    0

    اظهارنظر شماره 9.

    ما با دو دیپلماسی در ایران ، امریکا و اسرائیل مواجهیم. دیپلماسی تعامل صلح احترام دوجانبه یا دیپلماسی جنگ دشمنی وخصومت . تا کنون این دومی موفق بوده است. مردم ایران به گزینهٔ اولی رای داده اند و روحانی را انتخاب کرده اند. روحانی به نمایندگی رهبراز سپاه خواسته است که در سیاست دخالتی نکند آقای جعفری اضهار نظر شخصی اش را بیان کرده و نه بعنوان سیاستمدار. محمد جواد ظریف با هوشیاری و دانایی تا کنون بسیار خوب عمل کرده است. تمام هَم دولت روحانی باید ازیک سو بر خنثی کردن ایران هراسی توسط اسرائیل و لابی اش در آمریکا باشد و از سوی دیگر با کشورهای منطقه بالخصوص عربستان و( ترکیه) در جهت بهبود روابط خودباشد. که این ازطریق حل مسئلهٔ سوریه می باشد که به نظر کار مشکل تری از مسئلهٔ هسته ای است.

  • اظهارنظر شماره 8.

    این اظهار نظر حذف شده است زیرا مسئولان صفحه آن را بر خلاف مقررات صفحه تشخیص داده اند . مقررات صفحه.

  • اظهارنظر شماره 7.

    این اظهار نظر حذف شده است زیرا مسئولان صفحه آن را بر خلاف مقررات صفحه تشخیص داده اند . مقررات صفحه.

  • به این نظر رای دهید
    0

    اظهارنظر شماره 6.

    تمام دنیا می گوید با گفتگو و صلح كشتی ایران به ساحل میرسد، سردار جعفری و پرزیدنت نتانیاهو می گویند نمی شود.اینكه واقعا دارد نمی شود لابد آقایان یك چیزهایی می دانند كه دیگران نمی دانند.

 

نظرات 5 از 10

 

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.