ناظران می‌گویند...

توافق ژنو: هیاهوی بسیار برای هیچ

به روز شده:  12:54 گرينويچ - 05 ژانويه 2014 - 15 دی 1392

در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳ نمایندگان ایران و دول ۱+۵ پس از مذاکراتی در ژنو اعلام کردند که به توافقی دست یافته اند که راه گشای حل مسالۀ اتمی ایران است؛ این توافق از سوی گروههای مختلف با واکنشهای متفاوتی روبرو شده است.

مخالفان آن (تندروهای ایران،تندروهای غربی،تندروهای اسرائیلی، برخی دول عرب و گروهی از مخالفان رژیم ایران) این توافق را سرزنش کرده اند و موافقان آن (میانه روها در ایران و غرب و اسرائیل، برخی دول عربی و گروهی از طرفداران اصلاحات در ایران و خارج از ایران) به تمجید و ستایش از این توافق پرداخته و آن را آغازگر دورۀ جدیدی دانسته اند.

این نوشته به بررسی یک بخش مهم از این توافق و تأثیرگذاری آن بر همۀ توافقها و مراحل آتی این روند اختصاص دارد. این بخش مهم مربوط است به عبارتی که دوبار در متن این توافق تکرار شده است.

هیچ موضوع و یا مفهوم دیگری در این سطح از اهمیت نبوده است که دوبار در متن سند تکرار شود. در عین حال، این مطلب هم در شروع (در مقدمه) و در پایان متن توافق بصورت روشن ذکر شده است.

در واقع برای تأکید بیشتر، عبارت مزبور در پایان متن به صورت یک جملۀ جداگانه آمده است. این عبارت می گوید: "هیچ چیزی مورد توافق نیست، تا زمانی که همه چیز مورد توافق قرار گیرد."

"درمقدمۀ توافق ژنو طبق ترجمۀ فارسی آن که رسماً توسط وزارت خارجۀ ایران منتشر شده است آمده است : "... این راه حل جامع به مثابه یک مجموعۀ منسجم خواهد بود که هیچ بخشی از آن مورد توافق قرار نمی گیرد مگر آنکه در تمامی بخش های آن توافق حاصل شود.""

در مقدمۀ توافق ژنو طبق ترجمۀ فارسی آن که رسماً توسط وزارت خارجۀ ایران منتشر شده است آمده است : "... این راه حل جامع به مثابه یک مجموعۀ منسجم خواهد بود که هیچ بخشی از آن مورد توافق قرار نمی گیرد مگر آنکه در تمامی بخش های آن توافق حاصل شود."

و در آخر توافق آمده است: "در خصوص گام نهایی و هر یک از گامهای میانی، این اصل اساسی که تا در مورد همه چیز توافق نشود، در خصوص هیچ چیزی توافق حاصل نمی شود اعمال می شود."

برای پی بردن به معنای این عبارت، تعداد زیادی معاهده، سند، متن مذاکراتی، اعلامیه و اسناد بین المللی مربوط به سازمان ملل و نهادهای وابسته به آن را بررسی کردم. (فهرست آنها را ذکر نکردم ولی هر کس می تواند عبارت مزبور را گوگل کند و بلافاصله همۀ این منابع را ببیند.)

در اسناد مزبور از این عبارت با عناوینی چون "اصل"، "اصل حقوقی"، "عبارت مقدس (مانترا) "، "قاعدۀ طلائی" و نظیر آن یاد شده است.

ولی چیزی که مهم تر از این عناوین است، نحوۀ شرح و معنی کردن این عبارت در اسناد مورد بررسی است. مطالب زیر حاصل بررسی این مفاهیم است:

این اصل در بسیاری از موارد ناظر بر این است که متن یا توافق مربوطه یک مجموعه است و این بدان معنی است که:

۱. نقض یا عدم اجرای هر قسمت باعث نقض یا ابطال همۀ سند است.

۲. سند مربوطه یک مجموعۀ یکپارچه یا منسجم است که نمی توان روی قسمتهای جداگانۀ آن بصورت جداگانه انگشت گذاشت و به آن جداگانه استناد کرد. بیرون آوردن هر قسمت از سند به معنی بی معنی شدن کل سند است.

۳. راه برای هر گونه توافقی باز است و این سند راه را برای توافق روی چیزی نمی بندد.

۴. تا موقعی که توافق روی همه چیز صورت نگیرد، در هیچ موردی توافقی وجود ندارد.

"و در آخر توافق آمده است: "در خصوص گام نهایی و هر یک از گامهای میانی، این اصل اساسی که تا در مورد همه چیز توافق نشود، در خصوص هیچ چیزی توافق حاصل نمی شود اعمال می شود.""

۵. هیچ اقدامی بر اساس یک قسمت خاص از سند صورت نمی گیرد تا زمانی که روی همه چیز مربوط در آن توافق حاصل شود.

۶. بر طبق اصل مربوط، همۀ توافقات در حالت اولیه و مقدماتی باقی می ماند تا زمانی که روی همۀ این مجموعه یا سند کلی توافقی حاصل شود.

۷. هیچ توافقی دربارۀ هیچ قسمتی حاصل نمی شود تا زمانی که همۀ طرفها راجع به کل قضیه مربوطه به نقطۀ رضایتبخش برای همۀ آن ها برسند.

۸. این فرمول تنظیم شده است که اطمینان حاصل شود هیچ یک از طرفهای سند نمی توانند روی تنها برخی ویژگی های آن که ناظر بر منافع و نکات مورد نظر با نگرانی های خودش است متمرکز شود و بخشهای دیگری را که برای جوابگوئی به ملاحظات سایر طرفهای تنظیم شده است و آنها این بخشها را اساسی و ضروری تلقی می کنند، نادیده بگیرد.

۹. این اصل یعنی موضوعات و متغیرهای مربوطه در متن "پارک" (متوقف شده) است تا بعداً طرفها به آنها برگردند و توافق کنند.

۱۰. توافقی که ناقص باشد و شامل همۀ موارد ذیربط نباشد، رضایت بخش یا کافی تلقی نمی شود.

۱۱. مفاد متن توافق (یا سند) مشروط و منوط است به اصلاحات بعدی جهت رسیدن به متن نهائی مورد توافق راجع به همۀ موارد مندرج در آن.

با توجه به این نکات، می توان نتیجه گرفت که آنچه در ژنو بین ایران و دول دیگر "توافق" شده است، چیزی نیست جز قراری برای ادامۀ مذاکرات دربارۀ مطالبی که همۀ آنها برای توافق بعدی باز است.

این نوشته بخشی از مجموعه ای است که سایت فارسی بی بی سی به مناسبت ده سال مذاکرات اتمی ایران در دولت های محمد خاتمی، محمود احمدی نژاد و حسن روحانی منتشر کرده است.

نظرات

برای این موضوع نمی توان اظهارنظری ارسال کرد

بخش نظرات
 
  • اظهارنظر شماره 12.

    این اظهار نظر حذف شده است زیرا مسئولان صفحه آن را بر خلاف مقررات صفحه تشخیص داده اند . مقررات صفحه.

  • به این نظر رای دهید
    0

    اظهارنظر شماره 11.

    باتوجه به سپری شدن 10 سال از مذاکرات اتمی بین ایران و 1+5 و عدم توافق نهایی در مورد پرونده هسته ای ایران نتیجه می گیرم که زمان حکومت دیکتاتوری ایران به آخر رسیده وپایان سال2014 میلادی به حکومت جنایتکار ایران حمله نظامی می شود .

  • اظهارنظر شماره 10.

    این اظهار نظر حذف شده است زیرا مسئولان صفحه آن را بر خلاف مقررات صفحه تشخیص داده اند . مقررات صفحه.

  • به این نظر رای دهید
    0

    اظهارنظر شماره 9.

    نويسنده محترم در مقاله اي با عنوان "توافق ۵+۱ و ایران بیانیه است یا معاهده بین‌المللی؟" (مورخ ٣ دي ماه جاري در همين صفحه) توافق ژنو را به استناد كنوانسيون ١٩٦٩ وين يك معاهده بين المللي خواند كه نياز به تصويب مجلس دارد. اما ايشان در ظرف دو هفته نظر خود را به استناد صرفا يك جمله تغيير داده و توافق ژنو را اين بار صرفا قراري براي رسيدن به توافقي نهايي مي داند. بدون آن كه قصد داشته باشم پاسخي ماهوي به نظر اخير ايشان بدهم، از نويسنده با تجربه اي چون ايشان چنين تغيير نظري در چنين مدت كوتاهي بعيد است. زيرا پذيرش نظر اخير ايشان مستلزم آن است كه توافق ژنو را بر اساس كنوانسيون وين معاهده ندانيم. بنا بر اين ايشان مي بايست ابتدا تصريح مي كرد كه از نظر سابق خود بازگشته و سپس نظر اخير خود را مدلل مي كرد. اما در باره نظر اخير ايشان تنها به اين نكته بنده مي كنم كه نويسنده محترم در نظر پيشين خود كل توافق را بدون توجه به اين قيد تحليل كرد و اين بار كل توافق را به اين بند فروكاسته است. نه آن غفلت درست بود و نه اين توجه بيش از حد به اين قيد. قيد مذكور به رغم اهميت فاقد ظرفيتي است كه برنامه اقدام ژنو را صرفا به يك قرار تبديل كند.

  • به این نظر رای دهید
    0

    اظهارنظر شماره 8.

    خب تا زمانی که ایران به موارد متعهد شده عمل نکنه نمیتونه پول نفت رو برگردونه. رژیم از بی پولی تحت فشاره.

 

نظرات 5 از 12

 

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.