ناظران می‌گویند...

بابک زنجانی، سرمایه‌داری که باز هم بر دار می‌شود

به روز شده:  12:32 گرينويچ - شنبه 04 ژانويه 2014 - 14 دی 1392

شاید بهتر باشد از همین ابتدای مطلب تکلیف خواننده را روشن کنم که نه قصد دفاع از بابک زنجانی را دارم و نه لزوما او را بی‌گناه و سالم می‌دانم. اما آنچه این رزوها بر بابک زنجانی می‌رود نمونه خوبی از سرمایه‌دار ستیزی حاکم بر ذهن ما است.

مجموعه اطلاعاتی که این روزها در رسانه‌ها منتشر شده نشان می‌دهد بابک زنجانی سرمایه‌دار جوانی است که سرمایه اولیه‌اش را با ریسک پذیری شخصی و شم تجاری قوی به دست اورده اما در ادامه راه با برقراری ارتباط با صاحبات قدرت سیاسی، ثروت خود را افزایش چشمگیر داده‌است.

حال با چرخش ایام و گردش قدرت، بدشانسی آورده و پرونده او دست‌آویز تسویه حساب سیاسی بین گروه‌ها و گرفتن ژست فساد ستیزی بخشی از صاحبان قدرت شده‌است.

این داستان تازه‌ای نیست. مه‌آفرید امیرخسروی، محمدرضا یوسفی، شهرام جزایری، محمدرضا زنوزی، رسول تقی گنجی، برادران مدلل، برادران افراشته‌پور و فاضل خداداد هم که مردم با اسم‌شان آشنا هستند داستان کم وبیش مشابهی داشتند.

"آن ۵۲ نفرسرمایه‌دار فراموش شده پیش از انقلاب نظیر برخوردار، ایروانی، خیامی، خسروشاهی، ابتهاج، لاجوردی، یزدانی،نمازی و … هم که در سال ۵۸ در یک اطلاعیه چهار خطی شورای انقلاب به اتهام «سرمایه‌دار وابسته به طاغوت» اموال‌شان مصادره شد داستان مشابهی داشتند."

آن ۵۲ نفرسرمایه‌دار فراموش شده پیش از انقلاب نظیر برخوردار، ایروانی، خیامی، خسروشاهی، ابتهاج، لاجوردی، یزدانی،نمازی و … هم که در سال ۵۸ در یک اطلاعیه چهار خطی شورای انقلاب به اتهام «سرمایه‌دار وابسته به طاغوت» اموال‌شان مصادره شد داستان مشابهی داشتند.

اصولا در تاریخ معاصر ما حکایت سرمایه‌دارانی که به اتهام وابستگی به قدرت، منفور روشنفکران و به تبع آنها بخش تحصیل‌کرده جامعه بوده‌اند داستانی تکراری است.

اما مشکل وقتی آغاز می‌شود که هر چه در این تاریخ می‌گردیم داستان سرمایه‌داری که وابسته به قدرت نباشد و منفور نگردد پیدا نمی‌کنیم.

شاید مشکل در سرمایه‌دار نیست که به قدرت چسبیده بلکه در ساختار سیاسی ناپایدار و اقتصاد متلاطم و فرهنگ چپ‌زده‌ای است که سرمایه‌دار را ناچار به برقراری ارتباط با قدرت می‌کند.

«سرمایه‌دار» در گفتار نخبگان ما فحش و دفاع از سرمایه‌داری، خودکشی سیاسی است. متهم ردیف اول همه فسادها و بی‌عدالتی‌ها در مملکت ما سرمایه‌داران هستند. تسلط اندیشه چپ بر ذهن و زبان ما به قدری گسترده و ریشه‌دار است که تصور دفاع از یک سرمایه‌دار محال به نظر می‌رسد.

معمولا کسی از نقش سرمایه‌داران در توسعه ثروت ملی، ایجاد اشتغال، افزایش رفاه عمومی جامعه و … صحبتی نمی‌کند. خوب و بد این وظایف به پای دولت نوشته می‌شود، بیکاری کم شود از دولت تشکر می‌شود زیاد هم شود باز از دولت انتقاد می‌شود.

کمتر کسی توجه می‌کند که دولت صرفا سیاست‌گذاری می‌کند و در نهایت این صاحبان سرمایه و بنگاه‌های اقتصادی هستند که در چارچوب آن سیاستها و به اتکای توان یا ناتوانی خود وضعیت رفاه اقتصادی جامعه را تعیین می‌کنند.

"روزی که حکم اعدام مه‌آفرید امیرخسروی هم منتشر شد کسی به این حکم اعتراض نکرد. حتی آنان‌که برای جلوگیری از اعدام قاتلین هم فعالیت می‌کنند (و کار درستی هم می‌کنند) حاضر نیستند برای ممانعت از اعدام یک سرمایه‌دار تلاشی کنند."

مردم اغلب وقتی یاد سرمایه‌دارها می‌افتند که بی‌خانمان‌ها و فقرا را می‌بینند و احساس عذاب وجدان می‌کنند ولی به جای آنکه از خود مایه بگذارند فحشش را به سرمایه‌دار زالو صفتی می‌دهند که حق این فقرا را خورده است.

نگاهی به کامنتهای پای اخبار مربوط به بابک زنجانی در صفحات اینترنتی بیاندازید. خواهید دید کسی در اینکه او دزد و فاسد و شیاد است تردیدی ندارد.

هیچ یک از فعالان حقوق مدنی یا وکلای مستقل که به درستی بر اجرای دقیق آیین دادرسی و احترام به حقوق متهم اصرار دارند در دفاع از حقوق بابک زنجانی سخنی نمی‌گویند.

کسی که هنوز دادگاه نرفته و حتی تا همین چند روز پیش حتی متهم هم نبود، روزانه صدها نوشته و خبر درباره دزدی‌ها و کلاه‌برداری‌هایش منتشر می‌شود بی‌آنکه معلوم باشد چقدر این اخبار و شنیده‌ها صحیح و دقیق است.

روزی که حکم اعدام مه‌آفرید امیرخسروی هم منتشر شد کسی به این حکم اعتراض نکرد. حتی آنان‌که برای جلوگیری از اعدام قاتلین هم فعالیت می‌کنند (و کار درستی هم می‌کنند) حاضر نیستند برای ممانعت از اعدام یک سرمایه‌دار تلاشی کنند.

این سرمایه‌داران محتمل است که گناه‌کار باشند، به احتمال قریب به یقین از رانت بهره برده‌اند، می‌شود مطمئن بود عمدتا فرهیخته و تحصیل‌کرده نیستند، بعید است اهل مبارزه و اصلاح‌طلبی و آزادی‌خواهی باشند، همه اینها درست، اما سوال این است که الگوی سرمایه‌داری مطلوب روشنفکران ایرانی چگونه است؟

آیا گونه‌ای از سرمایه‌داری ایرانی وجود دارد که اگر اموالش مصادره و زندگی‌اش به خاک سیاه نشست دل ما خنک نشود؟

نظرات

برای این موضوع نمی توان اظهارنظری ارسال کرد

بخش نظرات
 
  • به این نظر رای دهید
    0

    اظهارنظر شماره 235.

    اینکه کسی یکشبه صاحبت ثروتهای میلیاردی می شود همانقدر در کشور ما عادی است که همان ثروت را یک شبه از دست می دهد. و گویا این سرنوشت چند هزارسالۀ همۀ جوامع شرقی است. مالک همۀ چیز در این جوامع شخص حاکم است، چه شاه و چه موبد و چه آخوند. تنها به حکم اوست که برای مدتی ثروتی در دست کسی می چرخد. مالکیت در اجتماع ما مفهومی بی معنی و بی اعتبار است. و همین است که وابستگی به حکومت و در نتیجه قدرقدرتی او را استحکام می بخشد و در دنیای مدرن امروز، عامل عقب ماندگی صنعتی و وابستگی اقتصادی کشور می شود. تا حق مالکیت و اعتبار آن برای ما شناخته نشود، تا وقتی که صاحب سرمایه نگران از دست دادنش باشد و شخصیتی منفور تلقی گردد، چگونه می توان انتظار داشت که اقتصادی سالم در این مملکت پای گیرد. و طبیعی است که در چنین شرایطی تنها باید در پی آن بود که یک شبه سرمایه ای "منقول" گرد آورد و راه انباشتن بیشتر آن و راه فرار را شناخت. و این جز از گذر زد و بند با مراکز قدرت ممکن نخواهد شد.

  • به این نظر رای دهید
    0

    اظهارنظر شماره 234.

    با این علما هنوز مردم از رونق مُلک نا امیدند
    وقتی تحلیلگر سیاسی و اقتصادی ما آقای نیما نامداری باشد خدا آخر و عاقبت ما را خیر کند

  • اظهارنظر شماره 233.

    این اظهار نظر حذف شده است زیرا مسئولان صفحه آن را بر خلاف مقررات صفحه تشخیص داده اند . مقررات صفحه.

  • اظهارنظر شماره 232.

    این اظهار نظر حذف شده است زیرا مسئولان صفحه آن را بر خلاف مقررات صفحه تشخیص داده اند . مقررات صفحه.

  • به این نظر رای دهید
    0

    اظهارنظر شماره 231.

    اینکه از رانت استفاده شده است و سرعت رشد در ایجاد سرمایه نیز تایید این حالت است بدیهی به نظر میرسد ولی انچه مهم است سیستم اداری و قانون کشور است که امکان این موضوع را بوجود میاورد . دنبال کردن و تاکید بر نام افراد صرفا ابزاری است برای از یاد بردن سیستمی که هزاران مورد مشابه وجود دارد که الان قرار نیست طرح شود و یک مورد را که می تواند از نظر سیاسی برای حذف بیشتر رقیب شکست خورده سیاسی مفید باشد اجازه انتشار می یابد.

 

نظرات 5 از 235

 

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.