وزارت اطلاعات در ماجرای بند ۳۵۰ کجا ایستاده است؟

وزارت اطلاعات حق نشر عکس
Image caption موضع وزارت اطلاعات در مورد وقایعی از جنس ماجرای بند ۳۵۰ زندان اوین، در داخل و خارج ایران، "موضع رسمی دولت آقای روحانی" تلقی خواهد شد

در پی انتشار اخبار ضرب و شتم زندانیان بند ۳۵۰ اوین، وزیر اطلاعات گفت که این وزارتخانه "به زودی" در این ارتباط بیانیه خواهد داد. بیانیه ای که البته تاکنون، صادر نشده است.

موضع وزارت اطلاعات راجع به واقعه زندان اوین، از آن جهت اهمیت خواهد داشت که این وزارتخانه دارای نمایندگان مستقر در بند ۳۵۰ است. در شرایطی که وزارت اطلاعات، نهاد "مطلع" نظام در تحولات داخل و خارج از کشور محسوب می شود، طبیعتاً قابل تصور نیست که این وزارتخانه، از آنچه در روز واقعه در حضور نمایندگانش در بند ۳۵۰ اتفاق افتاده، بی اطلاع باشد.

اهمیت موضع گیری وزارت اطلاعات، احتمالا از این زاویه اطلاع رسانی در مورد واقعه بند ۳۵۰ نخواهد بود: به نظر می رسد که دو طرف ماجرا، تاکنون به اندازه کافی در دفاع از روایت خود راجع به واقعه گفته اند و مخاطبان آنان نیز جمع بندی خود را در این زمینه، هر چه باشد، به دست آورده اند.

اما روایت وزارت اطلاعات از واقعه، مشخصاً از آن جهت اهمیت دارد که نشان می‌دهد این دستگاه، در ماجرای بند ۳۵۰ – و اساساً در ماجراهایی از این دست – در کجا ایستاده است.

این وزارتخانه، از زمان روی کارآمدن دولت یازدهم، دستخوش تغییراتی نسبی بوده است. با این حال، مجموعه ای از رفتارهای این وزارتخانه در طول دوره جدید، نشان از ادامه روال جاری در زمان آقای احمدی نژاد داشته است. مواردی همچون موضع گیری وزارت اطلاعات علیه دختران میرحسین موسوی پس از حمله یکی از ماموران این وزارتخانه به آنها یا ادامه تهدید خانواده برخی روزنامه نگاران خارج از ایران، از جمله همین رفتارها بوده اند.

شاید تصمیم گیرانی در داخل حکومت، به دلایلی تغییر در رویه گذشته وزارت اطلاعات، را برای جمهوری اسلامی ایران مفید ندانند. اما گذشته از هر نوع قضاوتی که در مورد این تغییر وجود داشته باشد، مسئولیت رفتار وزارت اطلاعات، خوب یا بد، متوجه کلیت دولت یازدهم خواهد بود.

در زمانی که عملکرد حقوق بشری ایران، با استناد به اقداماتی همچون صدور احکام اعدام یا زندان مورد انتقاد قرار می گیرد، مسئولان اجرایی یادآوری می کنند که قوه قضاییه، مستقل از دولت و بی اعتنا به دیدگاه های آن است؛ استدلالی که در کلیت، عاری از حقیقت نیست.

اما به کارگیری همین استدلال، وقتی پای عملکرد "وزارت اطلاعات" در میان باشد، به سختی پذیرفتنی است. موضع این وزارتخانه در مورد وقایعی از جنس ماجرای بند ۳۵۰ زندان اوین، در داخل و خارج ایران، "موضع رسمی دولت آقای روحانی" تلقی خواهد شد.