'رئیس جمهوری آینده افغانستان باید به مسائل مهمی پاسخ بدهد'

Image caption ریچارد استاگ از دو سال به این سو سفیر بریتانیا در کابل است

از من خواسته شد که بهترین خاطره خود را در جریان کارم من‌حیث سفیر بریتانیا در دو سال اخیر در کابل بنویسم. وقت زیادی نگرفت که به این پرسش جواب دهم و پاسخ من: روز برگزاری انتخابات به تاریخ ۱۶ حمل بود.

در آستانه روز انتخابات، بسیاری از تحلیلگران پیش‌بینی کرده‌بودند که شورشیان انتخابات را مختل خواهند کرد. آن‌ها می‌گفتند که رای دهندگان، به ویژه رای دهندگان زن برای رای دادن از خانه‌ بیرون نخواهند رفت و وجود تقلب، آرای رای دهندگان را بی مفهوم خواهد کرد.

مردم افغانستان اشتباه بودن برداشت آنها را ثابت کردند. میلیون‌ها افغان پس از ساعت‌ها انتظار در زیر باران رای خود را در صندوق‌ها ریختند. آنها خواستند از حق خود برای انتخاب زعیم آینده‌شان استفاده کنند.

این انتخابات یک پیام الهام‌بخش برای جهان و یک درس برای شورشیان بود که افغانستان بازگشت به گذشته و دولتی را که به زور و جبر تحمیل شود نمی‌پذیرد.

نیروهای امنیتی افغان نیز وظیفه خود را به شکلی عالی انجام دادند و ضمن حفظ امنیت مراکز رای‌دهی، بی‌طرفی خود را حفظ کردند.

مبارزات دور دوم انتخابات آغاز می‌شود. در این دور چالش‌ها در برابر اقدامات لوجیستیکی و امنیتی بزرگتر و میزان خطرات در این راستا بیشتر خواهد بود. اما مهمتر این است که مردم به طور گسترده در دور دوم اشتراک کرده و سهم خود را ادا کنند.

همانطور که من قبلا چندین بار گفته‌ام، بریتانیا از هیچ نامزدی در این انتخابات حمایت مالی یا سیاسی نخواهد کرد. ما در درازمدت به آینده افغانستان متعهد هستیم، اما صرفا و تنها افغان‌ها هستند که تصمیم‌می‌گیرند چه کسی باید رهبری کشورشان را به عهده گیرد. بریتانیا و دیگر کشورها از مسئولین برگزاری انتخابات و نیروهای امنیتی افغان حمایت خواهند کرد تا دور دوم انتخابات در حد ممکن به طور امن، شفاف و عادلانه برگزار شود.

مردم افغانستان درایت و خرد خود را با انتخاب دو نامزدی که از قابلیت عالی برخوردارند برای دور دوم به نمایش گذاشتند. این دو نامزد در قبال چالش‌های بزرگی که افغانستان با آن مواجه است و نحوه رفع این چالش‌ها، نظر مشابهی دارند.

کمیسیون مستقل انتخابات و کمیسیون رسیدگی به شکایت‌های انتخاباتی، دور اول انتخابات را به طور موثر برگزار کرد. ولی، قسمیکه دکتر نورستانی، رئیس کمیسیون مستقل انتخابات گفته است، دور اول انتخابات بی عیب نبود.

هیچ انتخاباتی عاری از عیب نیست، حتی در کشورهایی که قرن‌ها از ثبات و دموکراسی برخوردار بوده‌اند.

بعضی محلات با کمبود ورقه‌های رای‌دهی مواجه بودند و بعضی مراکز رای‌دهی به دلیل نا امنی بسته شدند. بسیاری از نامزدها خواهان بحث و گفت‌وگوهای جدی با کمیسیون مستقل انتخابات در آستانه انتخابات ۵ آوریل بودند.

چیزی که در حال حاضر اهمیت دارد این است که درس‌ها و تجارب دور اول باید به صورت درست آموخته شده باشد و دور دوم تا حد امکان به بهترین وجه برگزار شود.

کمیسیون مستقل انتخابات و کمیسیون مستقل شکایت‌های انتخاباتی به طور قاطعانه عمل می‌کنند. مسئولان محلاتی که در آن تقلب مشاهده شده، از وظیفه سبک‌دوش خواهند شد، هزاران محل رای‌گیری در دور دوم باز خواهد شد و تعداد یک میلیون ورق رای‌دهی بیشتر به محلات رای دهی انتقال داده خواهد شد تا در جلوگیری از کمبود ‌ورقه‌های رای‌دهی کمک کند.

حق نشر عکس Getty
Image caption سفیر بریتانیا می‌گوید هیچ کسی نمی‌داند که رئیس جمهوری بعدی افغانستان چه کسی خواهد شد

رئیس کمیسیون مستقل انتخابات با نامزدها ملاقات کرده و به نظرات آنان در مورد اینکه چه کارهایی می‌توان انجام داد، گوش داده است.

نامزدها نیز باید سهم و نقش خود را ادا کنند. مهم است آنها با هر دو کمیسیون به صورت دوامدار در صحبت باشند و مشور‌ت‌های معین ارائه کنند. علاوه بر اعزام ناظران از جانب موسسه‌های مستقل غیرحکومتی به مراکز رای‌گیری، نامزدها نقش مهمی در اعزام نمایندگان خود به مراکز رایگیری ایفا می‌کنند.

مهم‌تر از همه، امیدوارم این نامزدان از طریق راه‎‌اندازی مبارزات انتخاباتی در مورد پالیسی‌های شان، بدون درنظرداشت مسایل قومی و شخصی فضا را برای برگزاری انتخابات باز کنند.

هر انتخابات برنده و بازنده‌ دارد، هیچ کسی تا هنوز نمی‌داند که از بین این دو نامزد کدامیک در صدر قرار خواهد گرفت. ولی هر دو نامزد مسئولیت‌های بزرگی را به عهده دارند.

رئیس جمهوری جدید مسیر کشور را تعیین می‌کند. اتحاد کشور در کل به دست رئیس جمهوری کشور خواهد بود، رئیس جمهوری کشور باید به مسایل مهم پاسخ دهد:

آیا رئیس جمهور جدید زعامت تمام افغان‌ها را به دوش خواهد گرفت؟ آیا او تمام اقشار کشور را در دولتش جا خواهد داد، به شمول افراد تیم بازنده؟ آیا او در تعامل با شورشیان کنونی قرار خواهد گرفت و واضح خواهد کرد که اگر شورشیان اسلحه‌شان را به زمین بگذارند، برای آنها نیز جایی وجود خواهد داشت؟

بازنده انتخابات نیز می‌تواند سهم بزرگی ایفا نماید. آیا او روی این قصد که باید یک حامی باشد یا یک رقیب باقی بماند پا فشاری خواهد کرد؟ آیا نتیجه انتخابات را سخاوتمندانه خواهد پذیرفت و به مثابه یک شخصی دیده خواهد شد که یک نقش حیاتی را در جهت تامین دیموکراسی ایفا کرده‌است؟ آیا او از تیم خود خواهد خواست تا با تیم برنده در جهت اطمینان از انتقال به موقع و منظم قدرت کار کند؟

در جریان این انتخابات من تحت تاثیر کمک رئیس جمهور کرزی در جهت بررسی روند انتخابات و سیاستمداری دکتر عبدالله و دکتر اشرف غنی قرار گرفتم.

هردو نامزد اظهار داشته‌اند که می‌خواهند از تمام افغان‌ها نمایندگی کنند و اگر یکی از این دو نامزد به ریاست جمهوری انتخاب شود با تیم نامزد دیگر کار خواهد کرد. آنها اظهار داشته‌اند که انتخابات باید مطابق قانون برگزار شده و به تصامیم کمیسیون مستقل انتخابات و کمیسیون شکایت‌های انتخاباتی احترام گذاشته شود. انتخاباتی که به این شیوه برگزار شود، بهترین اساس ممکن را برای همکاری‌های آینده افغانستان با جامعه جهانی بنیاد خواهد گذاشت.

من با امیدواری‌ زیاد انتظار برگزاری دور دوم انتخابات را دارم. در صورتی که هر دو نامزد در جهت تحقق وحدت و ثبات ملی کار کنند، دور دوم انتخابات که قرار است در ۲۴ جوزا برگزار شود، می‌تواند روزی بهتر از ۱۶ حمل برای افغانستان باشد.