پیام انتخابات هیات رئیسه مجلس برای دولت روحانی

حق نشر عکس icana.ir
Image caption به قدرت رسیدن یک دولت نزدیک به اصلاح طلبان، کار یارگیری جبهه پایداری از میان اصولگرایان را، با هدف مقابله با "دشمن مشترک" آسان تر کرده است.

انتخابات امروز هیات رئیسه مجلس ایران، نشان دهنده تغییراتی در جناح بندی های داخلی قوه مقننه است. این هیات از رئیس، ۲ نایب رئیس، ۶ دبیر هیات رئیسه و ۳ ناظر هیات رئیسه – مجموعا ۱۲ نفر- تشکیل شده است.

در انتخابات امسال، همچون دوره های قبل "فراکسیون رهروان ولایت" اکثریت کرسی های هیات رئیسه را به دست آورد، اما سهم فراکسیون اصولگرای رقیب، موسوم به "فراکسیون اصولگرایان"، افزایش یافت.

اعضای گروه تندروی "جبهه پایداری" که سرسخت ترین مخالفان دولت حسن روحانی در مجلس هستند، عمدتا عضو فراکسیون کوچکتر اصولگرایان هستند. در مقابل، فراکسیون رهروان ولایت، که به علی لاریجانی رئیس مجلس نزدیک است، موضع نسبتا نرم تری در مورد دولت دارد.

در انتخابات امروز، علی لاریجانی با ۱۷۸ رای از ۲۶۴ رای داده شده، به ریاست مجلس رسید. وی سال پیش، با ۲۱۳ رای از ۲۵۲ رای داده شده، پیروزی بزرگتری به دست آورده بود. امسال، دو عضو فراکسیون اصولگرایان به رقابت با آقای لاریجانی پرداختند که به ترتیب۳۲ و ۲۶ رای به دست آوردند. سال پیش، تنها رقیب علی لاریجانی بیش از ۱۳ رای به دست نیاورد.

امروز همچنین محمدرضا باهنر نایب رئیس دوم مجلس، که همسو با علی لاریجانی است، با ۱۴۴ رای از مجموع ۲۷۰ رای نایب رئیس دوم مجلس شد که فاصله کمی با ۱۳۴ رای الیاس نادران، رقیبش در فراکسیون اصولگرایان داشت. آقای باهنر نیز در انتخابات سال گذشته هیات رئیسه، با ۱۶۷ رای از مجموع ۲۵۷ رای، نتیجه به مراتب بهتری به دست آورده بود.

در عین حال تعداد آرای نایب رئیس اول مجلس، محمدحسن ابوترابی، در انتخابات امسال و پارسال، تفاوت محسوسی نداشت: امروز ۲۰۳ رای از ۲۷۰مجموع رای، و یک سال پیش ۱۹۶ رای از مجموع ۲۵۷ رای. این عدم تفاوت، از آنجا معنی دار است که اقای ابوترابی فر، بر خلاف علی لاریجانی و محمدرضا باهنر، در دعواهای سیاسی میان اصولگرایان موافق و منتقد دولت عمدتا بی طرف مانده است.

در مقابل، آرای اعضای فراکسیون اصولگرایان، در انتخابات امسال افزایشی نسبی داشته است. سهم این فراکسیون در هیات رئیسه مجلس، از ۲ نماینده به ۳ نماینده رسیده که به خودی خود، افزایش شدیدی نیست. اما هر ۳ عضو منتخب این فراکسیون، عضو یک رکن مشخص هیات رئیسه -دبیران هیات رئیسه- هستند. به این ترتیب، اکنون نیمی از شش دبیر هیات رئیسه، از منسوبین جبهه پایداری هستند؛ نمایندگانی که در جایگاه های اول، سوم و چهارم منتخبان نیز قرار گرفته اند.

افزایش وزن نسبی جبهه پایداری و همپیمانان آن نسبت به انتخابات سال گذشته هیات رئیسه مجلس را، احتمالا می توان ناشی از عواملی همچون پایان دوره ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد دانست. با این توضیح مشخص که درگیری های آقای احمدی نژاد با منصوبان آیت الله خامنه ای، کار مدافعانش در جبهه پایداری را در رقابت های درونی اصولگرایان دشوار کرده و باعث فاصله گرفتن بسیاری از هم‌جناحان سابق از آنها شده بود.

در عین حال به قدرت رسیدن یک دولت نزدیک به اصلاح طلبان، کار یارگیری جبهه پایداری از میان اصولگرایان را، با هدف مقابله با "دشمن مشترک" آسان تر کرده است. احتمالا همین موضوع باعث شده بود تا امسال بر خلاف گمانه زنی های اولیه، اعضای فراکسیون کوچک اصلاح طلبان مجلس، اساسا از کاندیدا شدن برای هیات رئیسه خودداری کنند.

در نهایت، فارغ از تحلیل نتایج انتخابات امسال هیات رئیسه، به نظر می رسد که نتایج این انتخابات، به معنی سخت تر شدن کار دولت یازدهم با مجلس است. مجلسی که هرچند تندروهایش مجموعا در اقلیت قرار دارند، اما همین اقلیت، تاکنون یکی از کم سابقه ترین رکوردهای احضار و سوال از نمایندگان را در تاریخ مجالس بعد از انقلاب به ثبت رسانده است.

پیام انتخابات امسال هیات رئیسه ممکن است یادآوری نتایج حذف "عامل تفرقه بخش" اصولگرایان در فضای سیاست ایران باشد. این حذف احتمالا، به یارگیری جریان هایی کمک کرده که تصور می‌شد بعد از انتخابات ریاست جمهوری سال پیش، به حاشیه سیاست ایران رانده شده اند.