ابقای رئیس قوه قضاییه ایران با 'چراغ خاموش'

لاریجانی - خامنه ای حق نشر عکس a
Image caption شاید بتوان ابقای کم سر و صدای صادق لاریجانی را، "نمادی" از وضعیت قوه ای دانست که عملکرد آن، به گونه ای روزافزون برای حکومت و رهبر جمهوری اسلامی هزینه ساز شده است

در پی دیدار اخیر مسئولان ارشد دستگاه قضایی با رهبر جمهوری اسلامی، تقریبا تمام رسانه های ایران و از جمله سایت شخص آیت الله خامنه ای، تیترهای خبری خود از اظهارات وی را در مورد تحولات عراق انتخاب کردند.

این اولویت بندی، باعث شد تا جمله ای مهم از گزارش مخابره شده از دفتر رهبری راجع به این جلسه، از دید بسیاری از ناظران مسائل ایران پنهان بماند: "رهبر انقلاب اسلامی ضمن تشکر و قدردانی از تلاش‌های رئیس قوه قضائیه و مسئولان عالی این قوه در ۵ سال گذشته، شش اولویت اصلی را برای دوره جدید بیان کردند".

معنای تلویحی این جمله این بود که، علی رغم تمام گمانه زنی های ماه های گذشته در مورد جایگزینی رییس قوه قضاییه، نهایتا رهبر جمهوری اسلامی ایران صادق آملی لاریجانی را برای پنج سال دیگر در مقام ریاست این قوه ابقا کرده است.

در زمان ریاست آقای لاریجانی، موارد گوناگونی از مرگ بر اثر بدرفتاری دربازداشتگاه‌های ایران خبرساز شد. ستار بهشتی وبلاگ نویس و محسن روح‌الامینی، محمد کامرانی، امیر جوادی‌فر و رامین قهرمانی از بازداشت شدگان کهریزک، معروف ترین قربانیانی بودند که بر اثر شکنجه در دوران بازداشت جان باختند. در همین دوره، نحوه رفتار با زندانیان در زندان ها نیز به کرات جنجال آفرید که مرگ هدی صابر بر اثر عدم رسیدگی پزشکی در زندان، از معروف ترین نمونه های آن بود.

صدور احکام سنگین قضایی (در حد احکام زندان ۱۰ ساله برای وب نگاران متهم به "توهین" به رهبری و مقدسات) و همراهی با مجازات بدون محاکمه منتقدان حکومت (از جمله حصر خانگی درازمدت رهبران "جنبش سبز" بدون حکم قضایی) از جمله دیگر اقدامات دوران مسئولیت صادق لاریجانی بوده که منجر به حساسیت های گسترده داخلی و خارجی شده است.

حق نشر عکس a
Image caption حتی سایت آیت الله خامنه ای هم تیتر خود از اظهارات رهبر را به انتصاب مجدد صادق لاریجانی اختصاص نداد (تصویر صفحه اول سایت آیت الله خامنه ای، اول تیر)

با وجود همه اینها، به نظر می رسد جنجالی ترین بخش از کارنامه ریاست صادق لاریجانی بر قوه قضاییه ایران را باید افزایش شدید احکام اعدام دانست. بنا به گزارش نهادهای بین‌المللی مدافع حقوق بشر، در دوره پنج ساله مسئولیت آقای لاریجانی، حدود ۲۷۰۰ نفر در ایران اعدام شده اند. شخص صادق لاریجانی نیز، همواره از مدافعان سرسخت صدور احکام اعدام بوده و در مناسبت های مختلف، از اجرای مجازات اعدام - حتی در خصوص برخی جرایمی که برای آنها در قانون "مجازات‌های بدیل" پیش بینی شده یا برای "اخلال در بازار ارز"- دفاع کرده است.

ابقای صادق لاریجانی، علی رغم تمام انتقاداتی که نسبت به عملکرد او مطرح شده، قاعدتا حکایت از رضایت کلی آیت الله خامنه ای از عملکرد وی در قوه قضاییه ایران دارد.

با این حال ابقای آقای لاریجانی، از طریق "اشاره ای" در یک سخنرانی آقای خامنه ای مشخص شده است. در حالی که انتخاب روسای دو قوه دیگر، نوعا در رسانه های ایران بازتاب وسیعی می یابد، خبر انتخاب رئیس قوه قضاییه، به وضوح بازتاب ناچیزی داشته است.

منتفی نیست که چنین انعکاسی، تنها یک تصادف – نامتعارف – باشد. با وجود این، شاید بتوان ابقای کم سر و صدای صادق آملی لاریجانی را، "نمادی" از وضعیت قوه ای دانست که عملکرد آن، به گونه ای روزافزون برای حکومت جمهوری اسلامی هزینه ساز شده است.

قوه ای که رئیس آن، از فروردین ماه ۱۳۹۱، به دلیل "نقض فاحش حقوق بشر" در فهرست تحریم های بین المللی اتحادیه اروپا قرار دارد.