"بدن من، انتخاب من"، صدای مردان کجاست؟

حق نشر عکس o

درحالیکه بیش‌از یک سال است که اخبار و گزارش‌هایی مبنی بر کاهش دسترسی زنان و مردان به وسایل پیش‌گیری از بارداری، چون کاندوم و قرص از سراسر ایران به گوش می‌ٰرسد،‌ روز سه شنبه گذشته و تنها چند هفته پس از اولین سالگرد پیروزی حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری، مجلس شورای اسلامی ایران رسماً لایحه مجازات عمل جراحی پیشگیری از بارداری را تصویب کرد که بر طبق آن زنان و مردانی که اقدام به جراحی وازکتومی و توبکتومی کنند به ۲ تا ۵ سال حبس محکوم‌ می‌شوند.

تصویب این لایحه در ادامه نگرانی‌های حکومت از کاهش نرخ رشد جمعیت و تلقی فرزند‌آوری به عنوان فریضه‌ای مذهبی و ملی نه تنها مدافعان حقوق برابر جنسیتی، که اقشار مختلف جامعه را نگران می‌کند. با این همه از سویی هنوز شاهد حرکت جمعی جدی اعتراضی به این قانون، حتی در شبکه‌های اجتماعی نیستیم و از سویی دیگر مسئولان دولتی، چه وزارت‌ بهداشت و چه سازمان امور زنان و خانواده - در غیبت وزارت زنان - در مقابل این حمله مستقیم به حق مالکیت بدن سکوت اختیار کرده‌اند.

البته باید گفت که ممنوعیت تبکتومی کمتر مورد توجه قرار گرفته و گویا صحبت از آلت جنسی مردانه و جلوگیری از خروج اسپرم، نسبت به دستگاه باروری زنان آسان‌تر و جذاب‌تر است.

عمل توبکتومی و وازکتومی هر دو موجب قطع مسیر رسیدن اسپرم‌ها به تخمک می‌شوند. توبکتومی یا بستن لوله‌های رحم یکی از پرطرف‌دار ترین راه‌های دائمی پیشگیری از بارداریست که بسیاری از زنان آنرا به عنوان راه حلی دائمی و البته ایمن برای تنظیم خانواده، آرامش ذهنی خود و شریک جنسی‌شان انتخاب می‌کنند.

برای روشن‌تر شدن دلیل این انتخاب به مقایسه آماری برخی روش‌های متفاوت و رایج در ایران برای پیشگیری از بارداری و نرخ بارداری‌های ناخواسته نگاهی بیاندازیم:

ممانعت طبیعی با توجه به تخمک‌گذاری:‌ ۲۵٪

کاندوم زنانه : ۲۱٪

دیافراگم: ۱۶٪

مواد اسپرم‌کش:‌ ۲۹٪

کاندوم مردانه : ۱۵٪

قرص‌: ۸٪

آی-یو-دی زنانه: بین ۰/۲ تا ۰/۸٪

در این پژوهش که نتایج آن توسط دپارتمان بهداشت باروری سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۰۹ منتشر شده، تراسل اثربخشی هر روش پیشگیری بارداری را بر روی زنان امریکایی در طول یک‌سال اول استفاده، اندازه‌گیری کرده‌است.

طبق همین آمار جراحی‌های توبکتومی و وازکتومی ایمن‌ترین روش‌ها هستند، ولی کمترین نرخ احتمال بارداری ناخواسته متعلق به افرادیست که وازکتومی را بعنوان روش پیشگیری انتخاب کرده‌اند. وازکتومی مردان تنها ممکن است در۰/۱۵٪ موارد در پیشگیری شکست بخورد، در حالیکه این نرخ در مورد توبکتومی زنان به ۰/۵٪ می‌رسد، یعنی بیش از سه برابر.

مقایسه تعداد و انواع روش‌های "زنانه" و "مردانه" نشان می‌دهد که مسئولیت عملی پیش‌گیری از بارداری و ‌ پایان دادن داوطلبانه به آن بیش‌از آنکه برعهده مردان باشد،‌ بردوش زنان گذاشته شده‌است.

چرا امروز مردان ساکتند و اجازه می‌دهند حکومت به راحتی حق مالکیت آنها را بر بدنشان سلب کند؟ آیا خیالشان راحت است که بالاخره زنان از راه‌های دیگر پیش‌گیری از بارداری استفاده خواهند کرد و واقعاً نیازی به حق انتخاب فرزندآوری ندارند؟ آیا مسئولیت سنگین نان‌آوری و سرپرستی خانواده که حکومت بر عهده آنها گذاشته، آنها را نگران وضعیت مالی، تربیتی و آموزشی خانواده تحت سرپرستی‌شان نمی‌کند؟ «بدن من، انتخاب من» تنها مختص زنان است و مردان به همین راحتی از همین تنها روش مطلق پیش‌گیری از بارداری که در اختیارشان گذاشته شده - جز کاندوم که کارکرد پیشگیری از بیماری هم دارد - می‌گذرند؟

با تصویب این قانون به حریم شخصی افراد تجاوز و قوانین اتاق خواب هم تعیین می شود. مردان هم باید باور کنند حق تعیین زمان بارداری و تعداد فرزندان، از اصلی‌ترین حقوق آنهاست. کاش این بار آن ها با صدای بلند به تدوین کنندگان این قانون بگویند:‌« بدن من، انتخاب من»‌.