جنگ و حضور آمریکا در افغانستان ادامه می‌یابد؟

حق نشر عکس BBC World Service

جنگ در افغانستان و گسترش ناامنی های اخیر توسط (طالبان، داعش...) امنیت و ثبات کشور را با تهدیدهای جدی روبرو کرده است.

حنیف اتمر، مشاور امنیت ملی افغانستان، اخیرا هشدار داد که افغانستان از سوی گروه های تروریستی خارجی با «تهدیدات جدی» روبه رو است. حنیف اتمر گفته است که القاعده، داعش، لشکر طیبه پاکستان، حرکت اسلامی ازبکستان، حرکت ترکستان شرقی، گروه انصارالله تاجیکستان و غیره، در ناامنی های اخیر نقش دارند. وی همچنان افزود که داعش تلاش دارد تا به اقتصاد مواد مخدر در افغانستان دست یافته، فعالیت های تروریستی خود را از این طریق بیشتر کند.

چنین یک تصویر از وضعیت امنیتی کشور برای افغانها و جامعه جهانی، خطرناک و نگران کننده است.

بدتر شدن وضعیت امنیتی در کشور، خاصیت و چگونگی جنگ امروز همراه با تبلیغات گسترده از طریق برخی از رسانه ها و منابع رسمی، زمینه ادامه حضور و جنگ ایالات متحده آمریکا در افغانستان را مساعد می‌سازد. از اوضاع جاری در کشور بنظر می رسد که حضور آمریکا در افغانستان بعد از ۲۰۱۷ ادامه می‌یابد.

موقف ارگ

ظاهرا، به باور ارگ (قصر ریاست جمهوری افغانستان) حمایت مالی ایالات متحده آمریکا از نیروهای امنیتی افغانستان و تهدیدات روبه افزایش گروه های تروریستی خارجی چون داعش، دلایل عمده برای ضرورت مداومت و یا تمدید حضور آمریکا در افغانستان می‌باشند.

از زمان ایجاد حکومت وحدت ملی در افغانستان، رییس جمهور غنی و دیگر مقامات بلند رتبه بارها از واشنگتن خواسته اند تا در قضیه خروج سربازان آمریکایی از افغانستان «انعطاف» نشان دهد. این موضوع، محور گفتگوهای رییس جمهور غنی در اولین سفر رسمی وی به ایالات متحده آمریکا بود.

حق نشر عکس epa
Image caption خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان محور گفتگوهای رییس جمهور غنی و باراک اوباما بوده است

حنیف اتمر اخیرا به مجلس سنای افغانستان گفت که این کشور از امضاء موافقتنامه امنیتی با آمریکا «راضی» است.

قویترین استدلال برای دفاع از امضای این موافقتنامه، به گفته مشاور امنیت ملی افغانستان اینست که «آمریکا برای حمایت از نیروهای امنیتی افغانستان روزانه ۱۲میلیون دالر مساعدت می‌نماید.»

باید یادآور شد که چنین اتکای مطلق نیروهای امنیتی افغانستان به آمریکا، اهرم فشار موثری برای واشنگتن است. با وجود تلاش های زیاد از جانب حکومت قبلی افغانستان طی یک دهه گذشته، آمریکا هرگز نخواست تا نیروهای امنیتی افغانستان را با سلاح و تجهیزات مدرن و مورد ضرورت آنها مجهز کند.

داعش در افغانستان؛ افسانه یا واقعیت؟

رییس جمهور غنی و مشاور امنیت ملی افغانستان هشدار می‌دهند که تهدیدات «تروریزم بین المللی» بخصوص داعش در کشور روبه افزایش اند.

با توجه به تبلیغات گسترده به نفع داعش و اظهار نگرانی مقامات کشور، آیا نفوذ داعش در افغانستان یک واقعیت است یا افسانه؟

رییس جمهور غنی مکررا داعش را بدتر از القاعده عنوان کرده است. او می گوید: داعش برای افغانستان یک «تهدید جدی» است و تروریزم جهانی می‌خواهد تا مانع آینده باثبات ما گردد و «نظم دولتداری را در منطقه و جهان برهم زند.» وی اخیرا اظهار نمود که «جواب جنگ تحمیل شده را باید به جنگ داد.»

ولی سوال اینست که «جنگ تحمیل شده» از سوی کی؟ آیا این همان «جنگ نیابتی» هند و پاکستان است که رییس جمهور قبلا بارها یادآوری کرده است؟

شدت جنگ درست تعریف ناشده و نامعلوم افغانستان و اظهارات مقامات حکومتی راجع به این جنگ و افزار آن (طالبان، داعش...) برای اذهان عامه، نه تنها در افغانستان، بلکی در کشورهای غربی نیز به معنی زنگ خطر است.

ماموریت آمریکا و ناتو در افغانستان

با وصف اظهارات واشنگتن مبنی بر ختم ماموریت نظامی آمریکا در افغانستان، نیروهای آمریکایی عملیات خود را علیه طالبان و گروه های تروریستی که گفته می‌شود برای «نیروهای آمریکایی و حکومت افغانستان» تهدید هستند، هنوز هم ادامه می‌دهند. حملات هوایی و هواپیماهای بدون سرنشین آمریکایی همراه با عملیات نیروهای خاص آن کشور در افغانستان بیشتر شده است.

این در حالیست که آمریکا و ناتو تاکنون برای خروج از افغانستان هیچ کدام تاریخ مشخصی را تعیین نکرده اند. در ماموریت نظامی فعلی، اهداف بزرگی چون «مبارزه با تروریزم، آوردن ثبات، آموزش نیروهای امنیتی افغان و دفاع از افغانستان در مقابل تهدیدات خارجی» از سوی آمریکا و ناتو عنوان شده اند که هیچ کدام آن بر اساس استراتژی نظامی کنونی امکان پذیر نیست.

حق نشر عکس Reuters
Image caption جنگ‌افزارهای آمریکایی در پایگاه بگرام

با حدود ۹۸۰۰ سرباز آمریکایی و ده ها هزار قراردادی نظامی، جنگ کنونی آمریکا در افغانستان یک جنگ دراز مدت است که شاید سالها ادامه داشته باشد. ماموریت نظامی آمریکا در افغانستان امروز فراتر از توافق و محتوای موافقتنامه دوجانبه امنیتی میان کابل و واشنگتن است.

مداومت حضور و جنگ آمریکا در افغانستان

ازدیاد ناامنی ها در کشور تحت عنوان فعالیت و موجودیت گروه های تروریستی خارجی چون داعش، ادامه جنگ روانی در کشور و اظهارات نگران کننده مقامات افغان، راه را برای ایالات متحده آمریکا که می‌خواهد برای منافع ژئوپلیتیک خود در افغانستان باقی بماند، هموار می سازد.

حکومت وحدت ملی در افغانستان باید حمایت ملت را برای ادامه جنگ و حضور آمریکا در افغانستان به دست بیاورد.

باتوجه به وضعیت امنیتی در کشور، نمایندگان پارلمان افغانستان از چندی پیش بحث هایی را آغاز کرده اند و از حکومت می‌خواهند تا در موافقت نامه امنیتی با واشنگتن «تجدید نظر و بازنگری» کند. آنها به این باورند که داعش در افغانستان جا ندارد و آنچه تحت نام این گروه اکنون در کشور صورت می‌گیرد، صرف یک «پروژه استخباراتی» است.

واشنگتن به نیت بقای خود در افغانستان، باید شک و ابهامات رو به افزایش راجع به اهداف آمریکا را میان افغان‌ها جدی بگیرد. افغان‌ها برای رسیدن به صلح و ثبات در کشور خواهان داشتن روابط و همکاری های دوجانبه با ایالات متحده آمریکا هستند ولی در این راستا، ادامهٔ کشته شدن غیرنظامیان و نظامیان افغانستان بزرگترین مانع و تهدید است.