معافیت از تحریم نفتی ایران به شکل محدود تمدید می‌شود

حق نشر عکس Getty Images
Image caption به گفته کارشناسان دولت آمریکا در نظر دارد بخشی از معافیت‌های نفتی را تمدید کند

انتظار می‌رود دولت آمریکا معافیت از تحریم نفتی ایران را برای چند کشور لغو و برای چند کشور تمدید کند.

رویترز به نقل از کارشناسان نفتی و سیاسی گزارش کرده است که با پایان یافتن معافیت از تحریم نفتی ایران در ماه مه، احتمال می‌رود که دولت آمریکا به هدف جلب رضایت برخی از کشورها و جلوگیری از افزایش ناگهانی بهای نفت، با تمدید معافیت چند کشور موافقت کند هر چند احتمال دارد بر کاهش میزان خرید توسط این کشورها تاکید ورزد.

با اجرایی شدن مرحله دوم تحریم آمریکا علیه جمهوری اسلامی در اوایل ماه نوامبر، دولت آمریکا در اقدامی غیرمترقبه هشت کشور را از تحریم نفتی ایران معاف کرد. این کشورها عبارتند از چین، هند، کره جنوبی، ژاپن، ترکیه، تایوان، یونان و ایتالیا. مهلت این معافیت شش ماه تعیین شده و در اوایل ماه مه منقضی خواهد شد.

در زمان اعلام تحریم نفتی جمهوری اسلامی، مقامات آمریکایی گفتند که هدف آنان رساندن صادرات نفت ایران به صفر است اما با اعطای معافیت، فروش نفت ایران هرچند با کاهشی قابل توجه ادامه داشته است.

آمریکا: معافیت‌های بیشتری برای خرید نفت ایران نمی‌دهیم

کره جنوبی خرید نفت از ایران را از سر می‌گیرد

معاون وزارت نفت ایران: مشتریان ما حاضر نیستند یک بشکه نفت بیشتر بخرند

نماینده آمریکا بر قطع 'مرحله‌بندی شده' صادرات نفت ایران تاکید کرد

حق نشر عکس Getty Images
Image caption ترامپ در ماه می از برجام خارج شد و بازگشت مرحله‌ای تحریم‌ها را اعلام کرد

به گفته کارشناسان، تمدید معافیت از تحریم نفتی ایران احتمالا شامل چین، هند، کره جنوبی، ترکیه و ژاپن خواهد شد هرچند مشخص نیست که آیا میزان واردات معاف نیز ثابت خواهد ماند یا نه. در صورت اعطای این معافیت‌ها و بدون تغییر در میزان خرید، صادرات نفت ایران حداکثر به اندکی بیش از یک میلیون بشکه در روز محدود خواهد شد

موافقت با تمدید معافیت در مورد هند و چین تاحدود زیادی تحت تاثیر ملاحظات سیاست خارجی آمریکا قرار دارد هرچند برای دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، جلوگیری از افزایش بهای نفت خام در بازار جهانی به منظور "حفظ دستاوردهای اقتصادی" او ضرورت دارد.

حق نشر عکس Irna
Image caption تحریم نفتی و کاهش عواید ارزی عمل کردن به بودجه دولت را دشوار می‌کند

ایران، که زمانی دومین تولید کننده نفت در اوپک بود، در سال‌های اخیر به رده چهارم در این سازمان تنزل یافته اما هنوز هم نفت صادراتی این کشور در حدی است که در شرایط خاص از جمله هنگام افزایش سریع قیمت در بازار جهانی، تغییرات عمده در تولید و صادرات نفتی این کشور بر روندهای بازار تاثیر نیست.

تا زمان برقراری تحریم نفتی علیه ایران، بهای جهانی نفت رو به افزایش بود تا جاییکه تولیدکنندگان عمده اوپک و غیر اوپک، به خصوص عربستان سعودی و روسیه، از قصد خود برای افزایش تولید خبر دادند. این تصمیم با واکنش خشم‌آلود مقامات جمهوری اسلامی مواجه شد که انتظار داشتند افزایش سریع بهای نفت ایالات متحده را از تحریم نفتی ایران منصرف کند.

کوتاه مدتی پس از اجرایی شدن تحریم، روند نزولی بهای نفت در بازار جهانی اغاز شد و در همان ماه سرعت گرفت تا جایی که در ماه دسامبر، کشورهای عمده صادرکننده تصمیم گرفتند صادرات نفت خود را کاهش دهند. اگرچه ایران تاکید کرده بود که با هرگونه کاهشی در سهمیه خود در اوپک مخالف است، اما به خاطر جلوگیری از سقوط بیشتر بهای نفت، بر کاهش سهمیه خود گردن نهاد.

دولت آمریکا گفته است که حرکت به سوی توقف صادرات نفت ایران تدریجی خواهد بود؛ با اینهمه، بسیاری از کارشناسان معتقدند که علاقه رئیس جمهوری آمریکا به دسترسی آمریکاییان به نفت ارزانقیمت به عنوان وسیله ای برای جلب حمایت آنان به معنی آن است که صادرات نفت ایران کمابیش ادامه خواهد یافت مگر اینکه بازار جهانی با مازاد عرضه قابل توجه مواجه شود.

در حال حاضر، صادرات نفت ایران نسبت به اوایل سال گذشته میلادی به کمتر از نصف کاهش یافته که با توجه به وابستگی شدید اقتصاد جمهوری اسلامی به عواید نفتی، به معنی تشدید مشکلات اقتصادی است. به دلیل تحریم مالی ایران، این کشور در زمینه نقل و انتقال ارز حاصل از صادرات نفت هم با مشکلاتی مواجه است.

به دلیل مشکلات اقتصاد داخلی و تحریم خارجی، صندوق بین‌المللی پول پیش‌بینی کرده است که نرخ رشد اقتصاد ایران در پایان سال گذشته میلادی منهای ١.٥ درصد و در پایان سال جاری میلادی منهای ٣.٦ درصد باشد که با تشدید بیکاری همراه خواهد بود. نرخ تورم برای سال جاری نیز بالای ٣٥ درصد پیش‌بینی شده است.