سطح تولید اوپک کاهش یافت

مقر اوپک در وین
Image caption اوپک در صدد حفاظت از بهای نفت است

کشورهای عضو سازمان کشورهای صادرکننده نفت - اوپک - سطح تولید خود را کاهش داده اند.

روز جمعه، 24 اکتبر (3 آبان)، وزیران نفت کشورهای عضو اوپک در مقر این سازمان در وین، پایتخت اتریش، در جلسه ای اضطراری شرکت کردند و به منظور مقابله با روند نزولی بهای نفت در بازارهای جهانی، سقف تولید کل سازمان را به میزان یک و نیم میلیون بشکه در روز کاهش دادند.

با این کاهش، سقف تولید اوپک که در اجلاس وزیران در ماه سپتامبر در حد 28.8 میلیون بشکه تعیین شده بود تقریبا به سقف تولید آن در ماه سپتامبر سال 2007 باز می گردد.

گزارش شده است که براساس سهمیه بندی جدید، که قرار است از اول ماه نوامبر به اجرا گذاشته شود، تولید عربستان سعودی به میزان 466 هزار بشکه در روز و تولید ایران به میزان 199 هزار بشکه در روز کاهش می یابد.

اجلاس اضطراری اوپک در حالی تشکیل شد که در هفته های اخیر، بهای نفت خام به دلیل نگرانی از بروز رکود در اقتصاد جهانی و کاهش تقاضا برای این کالا به سرعت کاهش یافته است.

تعیین سقف جدید تولید اوپک تاثیری فوری و قابل توجه بر بازارهای نفتی نداشته و در ادامه روند نزولی روزهای گذشته، بهای نفت برنت دریای شمال در معاملات روز جمعه به پائین ترین سطح در خلال بیش از یک سال و نیم گذشته تنزل کرد.

در پی بروز بحران در بازارهای مالی و نگرانی از رکود در اقتصاد جهانی، بهای نفت خام در هفته های اخیر به سرعت تنزل کرده و قیمت شاخص نفت که در ماه ژوئیه به حدود یکصد و پنجاه دلار در هر بشکه رسیده بود، در هفته جاری به زیر هفتاد دلار تنزل کرده و قیمت سبد نفتی اوپک نیز تنها طی یک ماه گذشته از حدود یکصد دلار به زیر شصت و چهار دلار رسیده است.

جلسه قبلی وزیران اوپک در ماه سپتامبر با توجه به ادامه روند نزولی بهای نفت تصمیم گرفت مجموع تولید کشورهای عضو را به میزان پانصدهزار بشکه در روز کاهش دهد و سقف تولید را در حد 28.8 میلیون بشکه تعیین کرد اما این اقدام نیز باعث توقف روند نزولی قیمت نشد.

قبل از برگزاری اجلاس روز جمعه، کشورهای عضو اوپک در مورد میزان کاهش سطح تولید پیشنهادهای متفاوتی را مطرح کردند.

ونزوئلا از کاهشی در حد یک میلیون بشکه در روز حمایت کرده در حالیکه ایران، که پس از عربستان سعودی بزرگترین تولیدکننده نفت در اوپک محسوب می شود، خواستار کاهشی به میزان دو میلیون بشکه شد و لیبی، قطر و کویت نیز کاهش در سطح تولید را لازم دانستند.

در مقابل، وزیر نفت عربستان سعودی که در آستانه تشکیل اجلاس اضطراری اوپک سخن می گفت از اظهار نظر در مورد کاهش سقف تولید سازمان خودداری ورزید و گفت که تعیین بهای نفت را باید به عوامل بازار واگذار کرد.

شرایط داخلی و بین المللی

مجموع ذخایر تایید شده نفت در کشورهای عضو اوپک بیش از دو سوم کل ذخایر جهان تخمین زده شده و تولید این سازمان از یک سوم کل تولید جهانی بیشتر است و به این ترتیب، معمولا تغییر در سطح تولید اوپک معمولا بر عرضه و بهای نفت در بازارهای بین المللی تاثیر قابل توجهی دارد.

Image caption تصمیم اوپک تاثیر فوری بر بازارهای نفتی نداشته است

با اینهمه، به نظر می رسد در شرایط فعلی، معامله گران بازار نفت با پیش بینی رکود جهانی، انتظار دارند تقاضا برای نفت در ماه های آینده به میزان قابل توجهی تنزل یابد و باعث کاهش بهای نفت خام شود.

ادامه این روند پی آمدهای متفاوتی را برای کشورهای عضو اوپک به دنبال خواهد داشت که دیدگاه آنها نسبت به سیاست نفتی این سازمان را تحت تاثیر قرار می دهد.

شماری از کشورهای عضو، به خصوص عربستان سعودی و سایر کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس، به نسبت جمعیت از صادرات و درآمدهای ارزی وافری برخوردار هستند و می توانند با اتکا به ذخایر ارزی خود، فشار ناشی از ادامه روند نزولی بهای نفت بر اقتصاد داخلی را تحمل کنند.

در مقابل، کشورهایی مانند ایران و ونزوئلا، که به شدت به عواید نفتی وابسته هستند، از چنین موقعیتی برخوردار نیستند و تنزل عواید نفتی می تواند عواقب وخیمی برای شرایط اقتصادی آنها داشته باشد.

همچنین، عربستان سعودی، به عنوان یک کشور متمایل به غرب، معمولا مسئولیت اوپک در قبال شرایط اقتصاد جهانی را مورد تاکید قرار می دهد و از تایید تصمیم هایی که به ایجاد یا تشدید بحران در اقتصاد کشورهای غربی منجر شود خودداری می ورزد.

به گفته برخی ناظران، افزایش سریع بهای نفت خام ، و برخی مواد اولیه دیگر، در خلال دو سال گذشته و نگرانی از آثار تورمی این وضعیت، موانعی را در اتخاذ سیاست های اقتصادی مناسب برای جلوگیری از بحران کنونی ایجاد کرده بود.

به اعتقاد آنان، در شرایطی که اقتصاد جهانی در آستانه رکود قرار گرفته، کاهش بهای مواد اولیه می تواند به کشورهای عمده جهان، که واردکنندگان اصلی این مواد هستند، امکانات بیشتری را برای اتخاذ سیاست های مناسب به منظور مقابله سریعتر و موثرتر با این وضعیت بدهد.

به همین دلیل هم برخی از مقامات غربی با کاهش سقف تولید اوپک مخالفت کرده اند و از جمله گوردون براون، نخست وزیر بریتانیا، چنین تصمیمی را محکوم دانسته بود.

همچنین، با انتشار خبر تصمیم روز جمعه اوپک، آژانس بین المللی انرژی، که اکثر کشورهای عمده مصرف کننده نفت در آن عضویت دارند ، این تصمیم را با توجه به اوضاع اقتصادی جهان مفید ندانست.

موضوع دیگری که در مورد کاهش سقف تولید اوپک مورد توجه قرار می گیرد رفتار کشورهای عضو اوپک در شرایط رکود در بازار نفت است.

در خلال چند دهه اخیر، عملکرد اعضای اوپک در دوره های کاهش بهای نفت نشان داده است که بسیاری از این کشورها به منظور دستیابی به درآمد ارزی بیشتر، از سهمیه های تعیین شده تجاوز می کنند و برای جلب خریدار، به رقابت در عرضه نفت به بهایی زیر قیمت مورد نظر سازمان مبادرت می ورزند.

در دهه های 1980 و 1990، ر قابت شماری از کشورهای عضو اوپک در تولید بیشتر و فروش ارزان تر نفت خود باعث شد تا نفت خام برای چندین سال به بهایی بسیار نازل در بازار عرضه شود.

لینک های اینترنتی مرتبط

بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست