انتقاد صریح اقتصاددانان از 'سیاست های تنش زای' دولت

پالایشگاه نفت در ایران
Image caption افت درآمد نفت اقتصاد ایران را آسیب پذیر می کند

گروهی از اقتصاددانان ایرانی در نامه ای صریح اللحن نوشته اند که رویکرد "تنش زای" دولت نسبت به جهان خارج هزینه سنگینی را به اقتصاد کشور تحمیل کرده است.

این نامه سرگشاده که به امضای شصت استاد اقتصاد دانشگاه های کشور رسیده است تازه ترین انتقاد کارشناسان اقتصادی از سیاست های رئیس جمهور ایران است که متن آن توسط حداقل در دو خبرگزاری داخلی به چاپ رسید.

در این نامه نسبت به هزینه سنگین پیامدهای منفی سیاست های دولت ابراز نگرانی شده است:

"سیاست تجاری نادرست و تعامل ناپایدار و تنش زای دولت نهم با جهان خارج علاوه بر محرومیت از ره آوردهای بالقوه تجارت و سرمایه گذاری خارجی، هزینه های سنگینی را به اقتصاد کشور تحمیل کرده است."

این نامه می گوید که تحریم های سازمان ملل بر ایران به خاطر خودداری این کشور از تعلیق غنی سازی اورانیوم باعث تحمیل چندین میلیارد دلار هزینه بر بخش واردات و صادرات کشور شده است.

نامه استادان دانشگاه های عمده ایران همچنین از آنچه "آرمان گرایی افراطی"، "شتابزدگی در اقدام" و "عدم امکان سنجی و تحلیل هزینه و فایده سیاست ها و طرح های اقتصادی" می خواند انتقاد می کند.

اقتصاددانان اخطار می دهند که بحران اقتصادی در جهان هزینه های سنگینی را بر کشور تحمیل خواهد کرد و همزمان اشاره می کنند که با توجه به افتادن "قیمت نفت خام در سراشیبی سقوط" حساب ارزی تهی شده و "این پرسش اساسی مطرح می شود که در آینده نزدیک چگونه با درآمدهای نفتی کمتر و نظام مالیاتی ناکارآمد کنونی، بودجه سال 1387 و سال بعد قابل تامین مالی خواهد بود."

صادرات نفت خام حدود 80 درصد درآمد دولت ایران را تشکیل می دهد و کشور را در برابر نوسانات شدید قیمت نفت آسیب پذیر می کند.

پیشتر در هفته جاری رامین پاشائی فام معاون بانک مرکزی اخطار داده بود که اگر بهای نفت به بشکه ای زیر 60 دلار سقوط کند "اقتصاد ما با مشکلات بزرگ روبرو خواهد بود."

'بی توجهی دولت به توصیه ها'

نامه اقتصاددانان به خاطر زیاده روی در خرج کردن پول نفت در فاصله 1384 تا 1386 از دولت انتقاد می کند و می گوید درحالی که در این مدت باید حدود 47 میلیارد دلار از درآمدهای نفتی خرج می شد عملا بیش از 142 میلیارد دلار هزینه شده است.

این اولین بار نیست که رئیس جمهور ایران به این شکل هدف انتقاد کارشناسان اقتصادی قرار می گیرد.

بیش از 50 اقتصاددان ایرانی اواسط سال گذشته میلادی در ملاقاتی رو در رو به آقای احمدی نژاد گفتند که سیاست های او "غیرکارشناسانه" است و "پایه علمی ندارد."

آن دیدار را آقای احمدی نژاد به ابتکار خود برای شنیدن انتقادات کارشناسان ترتیب داده بود.

اکنون بیش از سه سال از دوره ریاست جمهوری آقای احمدی نژاد که با شعار تزریق پول نفت به اقتصاد به قدرت رسید می گذرد و مشکلات اقتصادی ایران در زمینه های مختلف یا همچنان ادامه یافته یا تشدید شده است.

رشد اقتصادی اندک، بیکاری گسترده، تورم مزمن و دو رقمی، بحران در بازارهای پول و سرمایه، وجود فقر و نابرابری از جمله مشکلاتی است که اقتصاددانان در نامه تازه خود به آنها اشاره کرده اند.

با این حال آنها در ابتدای نامه خود به نوعی ابراز تردید می کنند که توصیه های آنها در دولت خریداری داشته باشد: "در گذشته نیز اقتصاددانان کشور به کرات تحلیل ها، نقدها و توصیه هایی را در زمینه حل مسائل مبرم اقتصادی، از جمله شیوه مصرف درآمدهای نفتی ارائه داده اند، که با بی توجهی دولتمردان مواجه شده است."