نگرانی ایران از کمبود منابع مالی در صنعت نفت

پالایشگاه تهران
Image caption صنعت نفت ایران در ده سال آینده به 145 میلیارد دلار سرمایه گذاری جدید نیاز دارد.

همزمان با کاهش شدید قیمت نفت، مقامات دولتی ایران از کمبود شدید منابع مالی در اجرای پروژه های نفتی و تاخیرهای طولانی در اجرای این پروژه ها ابراز نگرانی کرده اند.

حمدالله محمد نژاد معاون وزیر نفت ایران گفته است: "پیمانکاران، در تامین منابع مالی با مشکل مواجه هستند و نمی توانند در طرح های حساس حضور داشته باشند، برای همین باید به دنبال راهکاری در این خصوص بود."

بر اساس آخرین برآوردهای وزارت نفت ایران، صنعت نفت این کشور در ده سال آینده به 145 میلیارد دلار سرمایه گذاری جدید نیاز دارد.

توان تولید نفت ایران حدود چهار میلیون و 200 هزار بشکه است که حدود دو میلیون و 600 هزار بشکه آن صادر و بقیه در داخل مصرف می شود.

ایران در طول سالهای گذشته بارها تلاش کرده تا ظرفیت تولید خود را افزایش دهد اما از آنجا که بخش عمده ای از میادین نفتی این کشور در دهه دوم عمر خود قرار دارند و عمر مفید آنها سپری شده، تولید آنها سال به سال در حال کاهش است.

برنامه های مختلفی برای افزایش سقف تولید نفت مطرح شده است. زمانی وزارت نفت افزایش سقف تولید تا هفت میلیون بشکه در روز را هدف گرفته بود اما بعدها این رقم به پنج میلیون کاهش یافت.

برآوردها نشان می دهد که تولید نفت ایران سالانه 200 هزار بشکه کم می شود و این کشور برای این که بتواند سقف تولید فعلی را حفظ کند باید سرمایه گذاری های خود را افزایش دهد.

تازه اگر ایران بتواند سقف فعلی تولید را حفظ کند باز یک مشکل بزرگ پیش رو خواهد داشت و آن این است که اگر روند رو به افزایش مصرف داخلی همچنان ادامه پیدا کند، نفتی از برای صادرات که حيات اقتصاد ايران به آن وابسته است، باقی نخواهد ماند.

موانع سیاسی و اقتصادی

با آنکه عقب ماندگی صنعت نفت و فرسودگی شدید آن معضل اصلی بر سر افزایش تولید نفت است اما مسئله ایران فقط این نیست.

در سه سال اخیر با افزایش تنش ناشی از پرونده هسته ای و قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل، مشکلات ایران برای تامین سرمایه گذاری خارجی به شدت افزایش یافته است.

سرمایه گذاران خارجی رغبت چندانی برای همکاری با ایران نشان نمی دهند و برخی شرکت های بزرگ نفتی که در سالهای گذشته با ایران در اجرای پروژه های نفتی همکاری می کردند، فعلا پا پس کشیده اند.

در این شرایط ایران تلاش کرده تا پیمانکاران داخلی را تقویت کند اما به گفته آقای محمد نژاد، هم اکنون پیمانکاران داخلی با مشکلات بسیاری از جمله گرفتن اعتبار از بانک های خارجی مواجه هستند و بسیاری از پروژه ها بر اساس زمان بندی پیش نمی رود.

Image caption به گفته مدیر عامل پترو ایران:"در حال حاضر اجرای پروژه های صنعت نفت با تاخیر فراوان و با سه برابر هزینه های برآورد شده اجرایی می شوند."

کمبود منابع مالی و محدودیت هایی بین المللی در زمینه انتقال دانش فنی و تجهیزات سبب شده تا پروژه های نفتی ایران با تاخیرهای طولانی مواجه شود. مقامات ایران بر توانایی های داخلی برای توسعه صنعت نفت و گاز تاکید دارند اما مشکل اصلی کمبود منابع مالی و تکنولوژی مورد نیاز است که عمدتا در اختیار شرکت های بزرگ بین المللی قرار دارد.

این کشور در سه سال اخیر قراردادهایی را بر شرکت های داخلی و برخی شرکت های آسیایی برای توسعه میدان های نفت و گاز امضا کرده اما به گفته کارشناسان، عملی شدن این قراردادها بدون همکاری شرکت های بزرگ نفتی بین المللی میسر نیست.

آشفتگی نفتی

به گفته معاون وزیر نفت ایران، اجرای بسیاری از طرح های صنعت نفت روی برنامه ریزی نیست که این بسیار خطرناک است.

علی بهشتیان مدیر عامل شرکت پترو ایران وابسته به شرکت ملی نفت ایران نیز از وضعیت اجرای پروژه های ابراز نگرانی کرده و گفته است که :"در حال حاضر اجرای پروژه های صنعت نفت با تاخیر فراوان و با سه برابر هزینه های برآورد شده اجرایی می شوند."

به گفته آقای بهشتیان، عوامل بازدارنده در اجرای پروژه ها به شدت افزایش پیدا کرده است و برای همین باید باید با مردم صادق بود و واقعیت ها را به آنها گفت.

آقای بهشتیان تاکید کرده است که نباید به صورت نادرست گفته شود که همه پروژه ها با توان صد درصد داخلی انجام می شود و مشارکت خارجی ها در نظر گرفته نشود چون با این کار اعتماد خارجی ها از ما سلب می شود.

ایران به دلیل دارا بودن ذخایر بزرگ نفت و گاز از اهمیت زیادی برخوردار است اما برخی کارشناسان معتقدند که اصرار ایران به ادامه غنی سازی اورانیوم و تشدید تحریم های بین المللی، مانع بزرگی بر سر راه سرمایه های خارجی است و بدون حل و فصل پرونده هسته ای نمی توان امیدی چندانی به بهبود وضع موجود داشت.

از نظر این کارشناسان، تا زمانی که تغییری در روند پرونده هسته ای ایران ایجاد نشود، وضعیت سرمایه گذاری خارجی در ایران به مراتب بدتر خواهد شد و تنگناهای بیشتری را در تامین سرمایه و تکنولوژی مورد نیاز برای توسعه صنعت نفت ایران در پی خواهد آورد.

مطالب مرتبط