نگرانی ایران از کاهش سرمایه گذاری در صنعت نفت

پارس جنوبی
Image caption بخش عمده ای از چاه های نفتی ایران نیمه دوم عمر خود را سپری می کنند و به همین دلیل تولید نفت آنها رو به کاهش است

در حالی که قیمت نفت در بازارهای بین المللی به پائین ترین سطح خود در ماههای اخیر رسیده است، غلامحسین نوذری وزیر نفت ایران از ادامه این وضعیت ابراز نگرانی کرده و گفته است که این وضعیت می تواند سرمایه گذاری در بخش نفت را با مشکل مواجه کند

غلامحسین نوذری وزیر نفت ایران در نشست بین المللی انرژی در وین چشم انداز نامطمئن نفت را تهدیدی برای سرمایه گذاری در بخش نفت توصیف کرده است.

آقای نوذری تاکید کرده که سطح کنونی قیمت نفت مانع از سرمایه گذاری در پروژه های جدید شده و پروژه های در دست اجرا را نیز به حال تعلیق در آورده است.

قیمت هر بشکه نفت در بازارهای جهانی که در تابستان به ۱۴۷ دلار رسیده بود در ماههای اخیر به یک سوم کاهش یافته است. در حال حاضر قیمت سبد نفتی اوپک کمی بیشتر از ۴۵ دلار است.

کاهش شدید قیمت نفت درآمد کشورهای نفت خیز را به شدت کاهش داده است و بودجه سالانه این کشورها را که به شدت وابسته به درآمدهای نفتی است، دچار کسری کرده است.

ایران نیز از جمله این کشورهاست که با کاهش قیمت نفت، درآمدهای ارزی این کشور به شدت کاهش یافته است و در صورت ادامه وضع موجود، درآمدهای نفتی این کشور دستکم به نصف کاهش خواهد یافت.

برآوردها نشان می دهد که با وجود کاهش قیمت نفت، درآمدهای نفتی ایران سال جاری خورشیدی به حدود ۷۰ میلیارد دلار می رسد اما این رقم در سال آینده خورشیدی به نصف کاهش پیدا می کند.

نصف شدن درآمدهای نفتی، علاوه بر آنکه دولت را در تامین هزینه های روزمره در مضیقه قرار می دهد، سرمایه گذاری های نفتی را نیز با مشکلات جدی رو به رو خواهد کرد.

تحریم های بین المللی

درآمدهای نفتی در شرایطی کاهش یافته که ایران با تحریم های بین المللی نیز مواجه است و شرکت های بزرگ نفتی برای همکاری با ایران دست دست می کنند.

اصرار ایران به ادامه غنی سازی اورانیوم و نادیده گرفتن قطعنامه های تنبیهی شورای امنیت سازمان ملل باعث شده تا سرمایه گذاران خارجی به خصوص شرکت های بین المللی فعال در نفت و گاز تمایلی به همکاری با ایران نشان نمی دهند.

شرکت هایی نظیر توتال، شل، انی و رپسول که پیش از این در پروژه های نفتی با ایران همکاری می کردند اکنون در اجرای تفاهم نامه ها امضا شده مردد شده اند.

شرکت توتال از چند سال پیش با ایران مشغول مذاکره است تا در بزرگترین میدان گازی این کشور در پارس جنوبی مشارکت کند اما نشانه ای از تمایل این شرکت به ادامه همکاری با ایران به چشم نمی خورد.

Image caption ایران پیش بینی کرده در یک برنامه بیست ساله 500 میلیارد دلار در صنعت نفت سرمایه گذاری کند

برای همین سیف الله جشن ساز رئیس شرکت ملی نفت ایران اعلام کرده است که" وزارت نفت تصمیم قاطع برای جایگزین کردن شرکت دیگری به جای توتال در پروژه توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی (تولید گاز مایع) دارد".

مدیر عامل شرکت ملی نفت ایران می گوید:"ما از عملکرد توتال به علت این که زمان را در توسعه یکی از پروژه های ملی ما هدر داده است، راضی نیستیم."

این هشدار در حالی به شرکت توتال داده شده است که وزیر نفت ایران، در حاشیه نشست اوپک در وین گفته است:" توتال موافقت کرده است که به فعالیت خود در توسعه میدان گازی پارس جنوبی ادامه دهد."

سیاست "شل کن سفت کن" برای جلب نظر شرکای خارجی به همکاری و سرمایه گذاری در صنعت نفت و گاز ایران کمابیش وجود داشته است اما در شرایط دشوار موجود این مسئله مفهومی دیگر دارد.

به گفته آقای نوذری" ما باید میدان های نفت و گاز خود را توسعه دهیم و به این منظور فرصت هایی را در اختیار برخی شرکت ها قرار دهیم و تصمیم گیری در این باره به خود آنها بستگی دارد."

تلاش برای جلب نظر شرکت های بزرگ نفتی فقط تامین منابع مالی نیست، که هم اکنون صنعت نفت ایران به شدت به آن نیاز دارد بلکه کمبود تکنولوژی مورد نیاز نیز یکی از مشکلاتی است که ایران با آن مواجه است.

در حال حاضر تامین قطعاتی که کاربردهای دوگانه (صنعتی - نظامی) دارند، بسیار دشوار شده است و بخشی از پروژه های نفتی به همین دلیل با تاخیرهای طولانی مواجهند.

موانع تولید

بخش عمده ای از چاه های نفتی ایران نیمه دوم عمر خود را سپری می کنند و به همین دلیل تولید نفت آنها رو به کاهش است. هم اکنون تولید نفت ایران به دلیل فرسودگی و افت فشار چاه ها سالانه ۲۰۰ هزار بشکه کاهش می یابد.

ایران برای جبران کاهش تولید و اجرای برنامه بلند مدت افزایش تولید به سرمایه گذاری هنگفتی نیاز دارد.

ظرفیت تولید نفت ایران هم اکنون چهار میلیون و دویست هزار بشکه در روز است و بر اساس "برنامه چشم انداز بیست ساله" (تا سال ۱۴۰۴) قرار است ظرفیت تولید نفت به به هفت میلیون بشکه در روز برسد.

تولید گاز ایران نیز هم اکنون بیشتر از ۵۰۰ میلیون متر مکعب در روز است و قرار است بر اساس چشم اندازه بیست ساله تولید گاز بیشتر از سه برابر شود.

به گفته آقای نوذری، " اگر بخواهیم به اهداف سند چشم انداز(سال ۱۴۰۴) برسیم باید در بخش نفت ۵۰۰ میلیارد دلار سرمایه گذاری کنیم."

عملی کردن این برنامه بدون همکاری و مشارکت سرمایه گذاران خارجی امکان پذیر نیست و اگر ایران نتواند سرمایه گذاران بزرگ و شرکتهای بین المللی نفتی را به سرمایه گذاری و همکاری در پروژه های نفتی متقاعد کند، به اهداف خود نخواهد رسید.

افت میزان تولید و سن بالای میدان های نفتی در ایران و همچنین عدم سرمایه گذاری کافی، ایران را در موقعیت پیچیده ای قرار داده است و بخشی از پروژه نفت و گاز ایران بسیار کند پیش می رود.

به عقیده کارشناسان انرژی، با کاهش قیمت نفت و تشدید مشکلات مالی، وضعیت اجرای پروژه های نفتی ایران پیچیده تر از گذشته شده است و اگر موانع سرمایه گذاری خارجی نظیر تحریم های بین المللی ادامه یابد، ایران مشکل بتواند سقف تولید خود را حفظ کند، چه برسد به آنکه بتواند ظرفیت تولید خود افزایش دهد.

مطالب مرتبط