پیشنهاد وزارت نفت ایران برای کاهش سهمیه بنزین

کارت سوخت بنزین
Image caption کمبود بودجه واردات بنزین مهمترین علت پیشنهاد وزارت نفت برای کاهش سهمیه بنزین است

وزارت نفت ایران پیشنهاد داده که سهمیه بنزین خودروهای شخصی از ۱۲۰ لیتر به ۸۰ لیتر کاهش پیدا کند.

تلویزیون دولتی ایران به نقل از اکبر ترکان معاون وزیر نفت ایران خبر داد که کاهش ماهانه ۴۰ لیتر بنزین خودروهای شخصی باعث کاهش ۱۰ میلیون لیتری مصرف بنزین در روز خواهد شد.

تصمیم گیری در باره سهمیه بنزین، در ستاد مدیریت حمل و نقل و سوخت انجام می شود اما وزارت نفت به درخواست این ستاد پیشنهاد کرده که سهمیه بنزین خودروهای شخصی فعلا برای یک دوره سه ماهه زمستان کم شود.

به گفته آقای ترکان، به دلیل کم بودن بودجه واردات بنزین و گازوئیل، وزارت نفت در ابتدای سال نیز پیشنهاد کاهش سهمیه را مطرح کرده بود.

ایران دومین تولید کننده نفت عضو اوپک است اما نزدیک به یک سوم از بنزین مصرفی خود را از طریق واردات تامین می کند.

آخرین گزارش وزارت نفت نشان می دهد که مصرف بنزین به حدود ۶۸ میلیون لیتر در سال رسیده است که تنها حدود ۴۵ میلیون لیتر آن در داخل تولید می شود.

از تابستان سال گذشته به منظور کاهش مصرف بنزین، طرح سهمیه بندی این ماده سوختی به اجرا گذاشته شده است اما گزارش ها نشان می دهد که مصرف بنزین دوباره در حال افزایش است.

کمبود بودجه واردات بنزین

مسئله ای که باعث شده تا وزارت نفت طرح کاهش سهمیه را دنبال کند، کمبود بودجه واردات بنزین است.

بودجه واردات بنزین در سال جاری سه میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار بوده که بر اساس گزارش ها در اوایل تابستان تمام شده است و اکنون وزارت نفت از محل درآمدهای خود بودجه واردات را تامین می کند.

تصمیم وزارت نفت برای تامین بودجه واردات بنزین واکنش هایی به دنبال داشته و برخی نمایندگان مجلس می گویند که دولت کار خلاف قانون انجام داده است.

اما وزارت نفت می گوید که چاره ای جز این کار وجود ندارد و تا زمانی که لایحه ای برای تامین بودجه به مجلس فرستاده نشده است، از محل درآمد شرکت ملی نفت ایران، بودجه مورد نیاز را تامین خواهد کرد.

وزارت نفت لایحه ای پنج میلیارد دلاری برای تامین بودجه واردات بنزین تهیه کرده و گفته می شود که این لایحه به زودی به مجلس فرستاده خواهد شد.

Image caption ایران به عنوان دومین تولید کننده نفت عضو اوپک نزدیک به یک سوم از بنزین مصرفی خود را از طریق واردات تامین می کند

سال گذشته نیز دولت بدون مجوز مجلس، نزدیک به دو میلیارد دلار از درآمدهای شرکت ملی نفت را خارج از بودجه سالانه به واردات بنزین اختصاص داده بود که با واکنش منفی مجلس رو برو شد و نمایندگان مجلس غلامحسین نوذری وزیر نفت را به مجلس فراخواندند.

آقای نوذری در پاسخ به نمایندگان گفت که وزارت نفت به دستور رئیس جمهور قانون بودجه را نادیده گرفت و سال گذشته دو میلیارد دلار بیشتر از مجوز قانونی بنزین وارد کرد.

احمد توکلی و الیاس نادران، نمایندگان تهران در مجلس که وزیر نفت را برای ادای توضیح در این زمینه به مجلس فراخوانده بودند از توضیح وزیر نفت قانع نشده و اعلام کردند این موضوع را "برای پیشگیری از مرسوم شدن قانون شکنی های مشابه" پیگیری خواهند کرد.

بر اساس گزارشها، در سال جاری نیز همان شیوه ادامه پیدا کرده است و وزارت نفت بودجه واردات را بدون اجازه مجلس از درآمدهای شرکت ملی نفت ایران تامین کرده است.

به عقیده کارشناسان، پیشنهاد کاهش سهمیه بنزین نشان می دهد که وزارت نفت نسبت به تامین بودجه واردات بنزین، با مشکل مواجه شده است و سعی دارد تا در سه ماه زمستان، بودجه کمتری را به این کار اختصاص دهد.

برنامه افزایش تولید بنزین

ایران برنامه های مختلفی را برای تولید بنزین در دست اجرا دارد اما پیش بینی ها نشان می دهد که ظرفیت تولید بنزین تا دو سال دیگر به میزان حدود ۱۳ میلیون لیتر افزایش می یابد.

این میزان افزایش ظرفیت به فرض آنکه مصرف همچنان ثابت بماند، کفاف مصرف داخلی را نمی دهد و ایران ناچار است همچنان بخشی از بنزین مصرفی را از خارج وارد کند.

برای همین برنامه دیگری برای افزایش تولید بنزین در دستور کار وزارت نفت قرار دارد که با اجرای آن دست کم تا پنج سال آینده ظرفیت تولید بنزین به بیشتر از ۸۲ میلیون لیتر خواهد رسید اما اجرای این طرح ها به بیشتر از ۱۲ میلیارد دلار سرمایه گذاری نیاز دارد.

نورالدین شهنازی زاده، سرپرست شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی گفته است: "در صورت تامین نقدینگی مورد نیاز تا پنج سال آینده به لیست صادرکنندگان بنزین قرار خواهیم گرفت."

برنامه افزایش تولید بنزین در سال گذشته شروع شده است و وزارت نفت با اختصاص دو هزار میلیارد تومان (دو میلیارد دلار) از منابع داخلی خود فعالیت را شروع کرده است.

به نظر می رسد تامین بودجه مورد نیاز افزایش تولید بنزین یکی از مشکلات دولت ایران است زیرا دولت امکان تامین یکباره چنین بودجه ای را ندارد و شرکت های خارجی نیز به دلیل بن بست در مذاکرات هسته ای و احتمال گسترش تحریم ها در همکاری و مشارکت با ایران دچار تردید هستند.

مشکل اصلی این است که احداث پالایشگاه جدید و توسعه پالایشگاه های فعلی به بیشتر از چهار سال زمان نیاز دارد و اگر ایران نتواند از هم اکنون بودجه مورد نیاز را از طریق منابع داخلی و مشارکت سرمایه گذاران خارجی تامین کند، بعید به نظر می رسد که برنامه خودکفایی تولید بنزین به هدفش برسد.

مطالب مرتبط