عواقب حذف یارانه ها از نگاه بانک مرکزی ایران

ساختمان بانک مرکزی ایران
Image caption پیش بینی بانک مرکزی این است که با آزاد سازی قیمت ها، تورم به 37 درصد خواهد رسید

بانک مرکزی ایران یک روز پیش از ارائه لایحه حذف یارانه ها به مجلس این کشور، پیش بینی کرده که قیمت مواد سوختی بعد از تصویب لایحه چندین برابر خواهد شد و تورم نیز افزایش خواهد یافت.

رامین پاشایی فام معاون اقتصادی بانک مرکزی ایران، گفته است که میانگین تورم بعد از اجرای این طرح ۳۱ تا ۳۷ درصد خواهد بود.

قرار است طرح موسوم به "تحول اقتصادی" که مهمترین هدف آن آزاد سازی قیمت ها و پرداخت یارانه های نقدی به افراد کم درآمد روز سه شنبه دهم دی ماه به مجلس ارائه شود.

در صورت تصویب این لایحه، دولت می تواند با حذف یارانه فرآورده های نفتی، بهای این مواد سوختی را حداکثردر مدت سه سال به قیمت بازارهای منطقه افزایش دهد.

بر اساس این لایحه، بخشی عمده ای از درآمدهای حاصل از افزایش قیمت به صورت نقدی در اختیار خانوارهای کم درآمد قرار خواهد گرفت

بانک مرکزی یک کار مطالعاتی در زمینه پیامدهای اجرای طرح نقدی کردن یارانه ها انجام داده است. مبنای این کارمطالعاتی قیمت نفت است که در یک سناریو قیمت هر بشکه نفت ۳۵ دلار و در سناریوی دیگر ۸۰ دلار در نظر گرفته شده است.

به گفته آقای پاشایی فام، در سناریو اول که بر اساس نفت ۳۵ دلاری محاسبه شده است، بنزین با قیمت لیتری ۴۰۰ تومان، گازوئیل لیتری ۲۷۰ تومان، نفت کوره لیتری ۱۶۰ تومان، نفت سفید لیتری ۲۷۵ تومان، گاز مایع ۱۵۰ تومان، گاز طبیعی ۷۵ تومان و هر کیلووات ساعت برق ۸۰ تومان عرضه خواهد شد.

اگر قیمت نفت در حد ۳۵ دلار باقی بماند و طرح به اجرا در آید، بانک مرکزی پیش بینی می کند که از محل درآمدهای حاصل از فروش بالاتر مواد سوختی و دیگر کالاها، ماهانه به هر یک از افراد فقیر حداقل ۱۹ هزار و پانصدتومان و حداکثر ۲۶ هزار تومان اختصاص پیدا کند. پیش بینی بانک مرکزی این است که اگر قیمت نفت در حد ۳۵ دلار باقی بماند و طرح حذف یارانه ها اجرا نشود، تورم حدود ۲۰ درصد خواهد بود.

Image caption برخی نمایندگان مجلس می گویند حذف یارانه ها جهش بزرگی در قیمت کالاها ایجاد خواهد کرد.

در حال حاضر تورم حدود ۲۵ درصد است و این نگرانی وجود دارد که با آزاد سازی قیمت ها، تورم از کنترل خارج شود.

افزایش شدید قیمت مواد سوختی

در سناریوی دوم پیش بینی شده که قیمت نفت در یک دوره سه ساله به ۸۰ دلار برسد و بر همین مبنا، متوسط قیمت نفت در طول این سه سال ۴۸ دلار در نظر گرفته شده است.

به گفته آقای پاشایی فام، اگر متوسط قیمت نفت در یک دوره سه سال ۴۸ دلار باشد، بنزین لیتری ۴۰۰ تومان، گازوئیل لیتری ۳۵۰ تومان، نفت کوره لیتری۲۰۰ تومان، نفت سفید لیتری ۳۵۰ تومان، گاز مایع ۲۰۰ تومان، گاز طبیعی ۱۳۰ تومان، هر کیلو وات ساعت برق ۱۰۰ تومان عرضه خواهد شد.

اگر در این شرایط طرح دولت برای حذف یارانه ها اجرا شود، بنابر پیش بینی بانک مرکزی، از محل درآمدهای حاصل از آزاد کردن قیمت ها، به افراد فقیر حداقل ۳۲ هزار تومان و حداکثر ۴۳ هزار تومان اختصاص خواهد یافت.

در حال حاضر قیمت بنزین سهمیه ای ۱۰۰ تومان و قیمت بنزین آزاد ۴۰۰ تومان است. گازوئیل و نفت سفید به قیمت لیتری حدود ۱۷ تومان عرضه می شود و قیمت هر لیتر نفت کوره کمتر از ده تومان است.

این نمونه ها نشان می دهد که با آزاد سازی قیمت ها، قیمت برخی از مواد سوختی بین ده تا بیست برابر قیمت های فعلی افزایش خواهد یافت.

مطالب مرتبط