'ایران و ترکمنستان بر سر قیمت گاز توافق کردند'

خط لوله انتقال گاز ترکمنستان
Image caption گاز ترکمنستان در چارچوب قراردادی بلند مدت به ایران صادر می شود

ایران و ترکمنستان در مورد بهای گاز به توافقی کوتاه مدت دست یافته اند.

روز چهارشنبه، 31 دسامبر (11 دی)، رضا کسایی زاده، مدیر عامل شرکت ملی صادرات گاز ایران، گفت که ایران و ترکمنستان توافقنامه ای امضا کرده اند که بر اساس آن، قیمت گاز وارداتی ایران ازترکمنستان از ابتدای سال 2009 میلادی به نرخ شناور و براساس فرمول مورد توافق دو طرف محاسبه می شود.

در ماه آوریل سال جاری، مقامات ایران و ترکمنستان الحاقیه ای را بر قرارداد بیست و پنج ساله خرید گاز از ترکمنستان امضا کردند و مدیرعامل شرکت ملی صادرات گاز ایران گفته است که توافق اخیر براساس این الحاقیه به دست آمده است.

به گفته آقای کسایی زاده، این توافقنامه حاصل مذاکرات کارشناسان دو کشور در خلال یک سال گذشته است که سرانجام به توافق بر سر نحوه محاسبه قیمت منجر شد.

مدیر عامل شرکت ملی صادرات گاز ایران گفته است که به دلیل اینکه قیمت حامل های انرژی در اثر بحران اقتصادی در جهان دستخوش بی ثباتی است، پیشنهاد انعقاد قراردادی کوتاه یا میان مدت بین دو طرف مطرح شده است.

همچنین، قرار است گاز ترکمنستان در خلال شش ماه اول سال آینده میلادی به قیمت ثابت به ایران فروخته شود و در این مدت، مذاکرات برای تعیین قیمت پایه و فرمول محاسبه بهای گاز در آینده ادامه خواهد داشت.

در مذاکرات هیات ایرانی در عشق آباد، گسترش همکاری های دو کشور در طرح های نفت و گاز نیز مورد بررسی قرار گرفت و ایران با سرمایه گذاری در بهره برداری از میادین گاز ترکمنستان موافقت کرد.

تامین گاز در سرمای زمستان؟

خبر توافق بر سر بهای گاز صادراتی ترکمنستان به ایران یک سال پس از آن انتشار می یابد که قطع گاز ترکمنستان مصرف کنندگان در بخش هایی از ایران را با کمبود شدید گاز مواجه ساخت.

Image caption قطع گاز ترکمنستان در زمستان سال گذشته برای ایران مشکل ساز شد

روز 29 دسامبر سال گذشته، ترکمنستان ارسال گاز به ایران را متوقف کرد و دلیل آن را لزوم انجام تعمیراتی در خط لوله انتقال گاز اعلام داشت.

گاز وارداتی از ترکمنستان به 23 تا 24 میلیون بشکه در روز، یعنی حدود پنج درصد ازگاز مصرفی ایران، می رسید و بخش عمده آن در اختیار مصرف کنندگان در مناطق شمالی، به خصوص استان مازندران، قرار می گرفت.

اقدام ترکمنستان در سال گذشته باعث قطع گاز گروهی از مصرف کنندگان در ایران شد و جمهوری اسلامی به منظور مقابله با این وضعیت، صدور گاز به ترکیه را به حالت تعلیق در آورد.

در حالی که قطع یا کاهش فشار گاز همراه با سرمای کم سابقه سال گذشته مصرف کنندگان در بخش هایی از ایران را با دشواری جدی مواجه ساخته بود، مقامات ترکمنستان بعدا دلیل قطع گاز صادراتی به ایران را خودداری جمهوری اسلامی از پرداخت بدهی های خود عنوان کردند.

در مقابل، مقامات ایرانی با رد این ادعا، گفتند که ترکمنستان برای از سر گیری صادرات گاز خواستار افزایش بهای این کالا به حدود دو برابر نرخ قبلی شده است و هشدار دادند که با چنین تقاضایی موافقت نخواهند کرد و مذاکره برای تعیین بهای جدید را به از سرگیری صدور گاز ترکمنستان مشروط ساختند.

با این همه، در ماه آوریل سال جاری، سفیر ایران در ترکمنستان از آغاز مجدد صادرات گاز آن کشور به ایران خبر داد، در حالی که قائم مقام وزارت نفت پیشتر اعلام کرده بود که جمهوری اسلامی آماده قبول "افزایشی معقول" در قیمت گاز صادراتی ترکمنستان است.

بهایی که ایران از بهار سال جاری تا کنون برای گاز ترکمنستان پرداخته اعلام نشده است اما، با توجه به شرایط قرارداد ترکمنستان با روسیه که خریدار دیگر گاز صادراتی آن کشور است، بعید به نظر نمی رسد که این قیمت بالاتر از نرخ قبلی بوده باشد.

صادرات گاز ترکمنستان به ایران در چارچوب قرارداد بیست و پنج ساله دو طرف صورت می گیرد که در سال 1997 به امضا رسید .

براساس این قرارداد، خط لوله ای به طول دویست کیلومتر برای انتقال گاز ترکمنستان به ایران احداث شد ترکمنستان قبول کرد روزانه تا 25 میلیون متر مکعب گاز طبیعی به بهای هر هزار متر مکعب 42 دلار به ایران صادر کند.

طی سال های 2005 و 2006، ترکمنستان بهای گاز صادراتی به ایران را به 75 دلار برای هر هزار متر مکعب افزایش داد و گفته شد که ایران در برابر توافق با این قیمت، خواستار افزایش قابل توجه در میزان گاز دریافتی شد اما ترکمنستان نتوانست این خواسته را برآورده سازد.

در سال 2007، ترکمنستان بر سر بهای حدود 130 دلار با روسیه به توافق رسیدو کوتاه مدتی پس از آن، گاز صادراتی خود به ایران را قطع کرد.

در عین حال، اختلاف سال گذشته ترکمنستان با ایران بر سر بهای گاز در زمانی روی داد که بهای نفت خام در بازارهای جهانی رو به افزایش داشت و این وضعیت بر ارزشگذاری بر سایر حامل های انرژی تاثیر داشت اما در حال حاضر، بازار نفت از رونق افتاده و بهای این کالا نسبت به اواسط سال جاری به شدت کاهش یافته است.

مطالب مرتبط