کاهش تولید نفت و مشکلات پیش روی اقتصاد ایران

پالایشگاه
Image caption ایران یک چهارم از کاهش تولید اوپک را بر عهده گرفته است

شرکت ملی نفت ایران اعلام کرده که از امروز (اول ژانویه سال ۲۰۰۹) تولید نفت خود را ۵۴۵ هزار بشکه در روز کاهش می دهد.

سیف الله جشن ساز مدیر عامل شرکت ملی نفت ایران گفته است که این اقدام در چارچوب تصمیم وزرای نفت کشورهای صادرکننده نفت(اوپک) صورت می گیرد.

سازمان کشورهای تولیدکننده نفت، اوپک در آخرین نشست خود در الجزایر تصمیم گرفتند تولید نفت خود را به میزان دو میلیون و دویست هزار بشکه در روز کاهش دهند.

به گفته آقای جشن ساز، این میزان کاهش بخشی از صادرات نفت خام ایران به کشورهای اروپایی، آسیایی و حوزه مدیترانه است.

کاهش ۵۴۵ هزار بشکه ای نفت از سوی ایران حاکی از آن است این کشور یک چهارم از تعهد تازه اعضای اوپک برای کاهش تولید را به عهده گرفته است. این حجم کاهش تولید به گفته آقای جشن ساز، نزدیک به ۱۴ درصد تولید نفت ایران را در بر می گیرد.

با این حساب، حجم تولید نفت ایران اکنون کمتر از چهارمیلیون بشکه در روز است و با تصمیم جدید، تولید نفت این کشور به کمتر از سه میلیون و ۴۰۰ هزار بشکه کاهش خواهد یافت که یک میلیون و ۶۰۰ هزار بشکه از آن در داخل مصرف می شود.

در سال گذشته ایران به طور متوسط دو میلیون ۵۰۰ هزار بشکه نفت صادر کرده و با تصمیم جدید، صادرات نفت ایران به کمتر از دو میلیون بشکه در روز کاهش می یابد.

کاهش درآمدهای ارزی

کاهش صادرات نفت درشرایطی که قیمت نفت در بازارهای جهانی به پائین تر حد خود در پنج سال گذشته رسیده است، به مفهوم آن است که درآمدهای ارزی این کشور به شدت کاهش خواهد یافت.

قیمت نفت سبد نفتی اوپک در آخرین روز معاملات سال گذشته میلادی کمتر از ۳۵ دلار بوده است و به دلیل بحران مالی جهانی و کاهش رشد اقتصادی در جهان، پیش بینی می شود که تقاضا برای نفت کاهش پیدا کند.

برخی تحلیلگران بازار انرژی معتقدند که کاهش تقاضا باعث می شود قیمت نفت در بازارهای جهانی افزایش پیدا نکند و این در حالی است که ایران امیدوار است با کاهش تولید، قیمت نفت بیشتر شود.

Image caption ایران روزانه یک میلیون و ششصد هزار بشکه نفت را در داخل مصرف می کند

در این شرایط در صورتی کاهش تولید اعضای اوپک که نزدیک به ۴۰ درصد بازار نفت را در اختیار دارند، می تواند موثر باشد که اعضا به کاهش تولید پایبند باشند و گر نه کاهش تولید به عقیده کارشناسان، می تواند به از دست دادن بازار نیز منجر شود.

اعضای اوپک در فاصله چهار ماه سقف تولید خود را به میزان چهار میلیون و ۲۰۰ هزار بشکه کاهش داده اند ولی این حجم کاهش تولید تاکنون تاثیر چندانی بر بازار نداشته است.

زیان کاهش قیمت نفت

اقتصاد ایران به شدت به درآمدهای نفتی وابسته است و کاهش تولید و ادامه وضعیت فعلی قیمت نفت در بازارهای جهانی، می تواند اقتصاد این کشور را در شرایط دشواری قرار دهد.

هم اکنون بحث های گسترده ای در باره قیمت نفت در بودجه سالانه ایران جریان دارد، و دولت این کشور گزینه های مختلفی را بررسی می کند.

گزارشها نشان می دهد که قیمت هر بشکه نفت در بودجه سالانه ممکن است حدود ۴۰ دلار در نظر گرفته شود. حتی اگر قیمت نفت ایران در بازارهای جهانی به این رقم برسد، بازهم این کشور با کسری بودجه مواجه خواهد شد.

با این میزان تولید، درآمد نفتی ایران کمتر از ۲۸ میلیارد دلار خواهد بود در حالی که درآمد نفتی ایران در سال گذشته خورشیدی بیشتر از ۸۱ میلیارد دلار بوده است.

گزارشها نشان می دهد که بخش عمده ای از درآمدهای نفتی سه سال اخیر هزینه شده و پس انداز چندانی در حساب ذخیره ارزی که مازاد درآمدهای نفتی در آن نگهداری می شود، باقی نمانده است.

با وجود بالا بودن درآمدهای نفتی در نیمه اول امسال، پیش بینی نمی شود که آثار کاهش شدید قیمت نفت در سال جاری آشکار شود ولی اگر قیمت نفت در همین سطح باقی بماند مشکل کاهش قیمت نفت در سال آینده خود را نشان خواهد داد.

در این شرایط دولت ایران چاره ای ندارد جز آنکه هزینه های خود را به شدت کاهش دهد و و امیدوار باشد که بحران اقتصاد جهانی کنترل شود و با افزایش تقاضا برای نفت، قیمت آن نیز در بازارهای جهانی افزایش یابد.

مطالب مرتبط