پیشنهاد ایران برای تشکیل شورای بازرگانی ایران و آمریکا

پرچم ایران و آمریکا
Image caption ایران و آمریکا در سی سال گذشته روابط دیپلماتیک نداشته اند و همکاری های تجاری نیز در سطح نازلی قرار داشته است

در پی تلاش های دولت باراک اوباما برای گفتگو با ایران، مسئولان اقتصادی ایران نیز طرح هایی را برای تشکیل شورای بازرگانی ایران و آمریکا مطرح کرده اند.

اسدالله عسگراولادی عضو اتاق بازرگانی ایران در گفتگو با خبرگزاری دانشجویان ایران، طرح تشکیل شورای بازرگانی ایران و آمریکا را مطرح کرده و گفته است که مبادلات تجاری ایران و آمریکا در فاصله ده سال از حدود صفر به 550 میلیون دلار رسیده است.

آقای عسگر اولادی یکی از تاجران بزرگ فراورده های کشاورزی از جمله پسته، زعفران و زیره است و ریاست اتاق های مشترک بازرگانی ایران با کشورهای استرالیا، روسیه و چین را بر عهده دارد.

این عضو اتاق بازرگانی در باره مبادلات تجاری ایران و آمریکا می گوید که در سال 2008 مبادلات تجاری به 550 میلیون دلار رسیده است و پیش بینی می شود که در سال جاری میلادی نیز از این رقم کمتر نشود.

روابط ایران و آمریکا بعد از انقلاب سال 1979 و گروگانگیری اعضای سفارت آمریکا در تهران متوقف شد و مبادلات رسمی تجاری این کشور نیز متوقف شد.

به گفته آقای عسگر اولادی، روابط دو کشور در پیش از انقلاب در سطح بسیار بالایی بود و مبادلات تجاری دو کشور بیش از پنج یا شش میلیارد دلار بود اما در دومین سال بعد از انقلاب مبادلات اقتصادی متوقف شد.

این اتفاق بعد از تحریم های آمریکا شروع شد و تا سالها ادامه داشت. در دروان ریاست جمهوری بیل کلینتون بخشی از محدودیت های واردات مواد غذایی و صنایع دستی از جمله فرش برداشته شد.

مبادلات اقتصادی

دولت آمریکا تجارت کالا با ایران به جز فرش، میوه های مغزدار، خشکبار و خاویار را ممنوع کرده است اما این محدودیت استثناهایی نیز دارد که شامل کمک های انساندوستانه، دارو و مواد غذایی می شود.

اقدام دولت کلینتون باعث شد تا بعد از نزدیک بیست سال توقف مبادلات مستقیم بین دو کشور، تجار دو کشور فعالیت های رسمی را از سر بگیرند.

آقای عسگر اولادی می گوید: از سال 1999 میلادی به بعد روابط ایران و آمریکا برای مبادلات آرام شروع شد و وقتی جورج بوش به عنوان رئیس جمهور آمریکا روی کار آمد جلوی این کار را گرفت اما چون فرمان قبلی نقض نشده بوده ما حرکت خود را برای صادرات به آمریکا در بخش مواد غذایی ادادمه دادیم.

بنابر گزارشها، در این سالها کالاهای صادراتی ایران به آمریکا بیشتر فرش، خرما، کشمش، زعفران و سایر مواد غذایی بود و از آمریکا نیز بیشتر برنج، گندام، روغن و سویا وارد می شد.

بنابر آخرین گزارشی که منتشر شده است، ایران در سال گذشته به دلیل خشکسالی و کاهش تولید گندم در این کشور، بیشتر از یک میلیون تن گندم به ارزش حدود 350 میلیون دلار از آمریکا وارد کرده است.

غیر از صادرات رسمی به آمریکا، مقادیری کالای صادراتی ایران نیز از طریق قاچاق یا صادرات کالاهای ایرانی از مبداء کشورهای دیگر به آمریکا فرستاده می شود که البته آن هم بیشتر شامل محصولات غذایی، فرش و خاویار است.

مقادیری کالاهای آمریکایی نیز از طریق بازارچه های مرزی و کشورهای دیگر نظیر امارات که ایران بخشی از کالاهای وارداتی خود را از این طریق تامین کند، وارد ایران می شود.

به دنبال بهبود روابط

با روی کار آمدن باراک اوباما در آمریکا و تلاش این کشور برای گفتگو با ایران برای بهبود روابط، ایران طرح ایجاد شورای مشترک ایران و آمریکا را مطرح کرده است که به روابط بازرگانی و تجاری اختصاص دارد.

پیشنهاد آقای عسگراولادی این است یک اتاق مشترک بازرگانی ویژه بین ایران و آمریکا ایجاد شود اما برخی دیگر نظیر محمد نهاوندیان رئیس اتاق بازرگانی ایران می گویند که بهتر است این شورا در سه بخش تشکیل شود که "اتاق مشترک ایران و آمریکای شمالی"، "ایران و آمریکای مرکزی" و "ایران و آمریکای جنوبی" باشد.

در پیشنهاد رئیس اتاق بازرگانی، اتاق مشترک فعلی ایران و کانادا توسعه می یابد و اتاق مشترک ایران و آمریکای شمالی تشکیل می شود که در آن کشورهای کانادا، آمریکا و مکزیک حضور خواهند داشت.

با این حال آقای عسگر اولادی معتقد است که وجود اتاق مشترک جداگانه بین این سه کشور سودمند تر است.

مشکلات تحریم

در چهار سال اخیر با وجود گسترش مبادلات تجاری دو کشور، آمریکا به دلیل خودداری ایران از تعلیق غنی سازی اورانیوم، محدودیت های گسترده مالی علیه ایران به اجرا گذاشته است و بانک های ایرانی سپه، ملی، صادرات و ملت را تحریم کرده است.

بخشی از این تحریم ها مربوط به قطعنامه های شورای امنیت است و بخشی از محدودیت ها نیز با استناد به این قطعنامه ها اجرا شده است.

بنابر قطعنامه های شورای امنیت فقط فعالیت بانک سپه در فهرست تحریم قرار دارد اما دولت آمریکا فعالیت دیگر بانکهای ایرانی را در آن کشور محدود کرده و به دیگر کشورها نیز برای اجرای اقداماتی مشابه فشار وارد کرده است.

مسئله فقط به فعالیت های بانکی بر نمی گردد. تحریم های آمریکا فشار سنگینی بر اقتصاد ایران وارد کرده اما این کشور از طریق شرکای دیگر اقتصادی نظیر روسیه و چین و کشورهای اروپایی موفق شده تا حدود زیادی از بند تحریم های آمریکا بگریزد.

اما ایران در بخشهایی نظیر خرید هواپیما همچنان با مشکل مواجه است و با وجود تلاش های گسترده برای خرید و اجاره هواپیماهای روسی، نتوانسته تحریم ها را دور بزند.

اما مشکل فقط روابط مستقیم ایران و آمریکا نیست. در سالهای اخیر فشارهای آمریکا باعث شده تا کشورهای دیگری که با آمریکا روابط نزدیک دارند نیز در همکاری های اقتصادی با ایران محدودیت هایی قائل شوند و حاضر نباشند با این کشور قراردادهای بلند مدت امضا کنند.

در چنین شرایطی به نظر می رسد ایران سعی دارد از فرصت پیش آمده برای مذاکره با آمریکا بهره ببرد بلکه بتواند خود را از فشار اقتصادی ناشی از تحریم نیز تا حدودی خلاص کند.

مطالب مرتبط