دنیای پرتلاطم بازارهای نفتی

بازار جهانی نفت در بیشتر مواقع پرتلاطم است اما حتی با توجه به این امر امسال، سال غیر عادی بوده است.

یک سال پیش قیمت یک بشکه نفت به یکصد و پنجاه دلار نزدیک شد. حتی در آن زمان بسیاری از تولیدکنندگان نفت بر این باور بودند که نفت بیش از حد قیمت گذاری شده است.

اما برخی تحلیلگران از مدتها پیش برای هر بشکه نفت قیمتی معادل ۲۰۰ دلار را پیش بینی می کردند و تولیدکنندگان نفت تحت فشارهای سیاسی بین المللی بودند تا اقدامی انجام دهند.

اما این کشورها ظرفیت اندکی داشتند و کار زیادی هم نمی توانستند انجام دهند.

ملک عبدالله، پادشاه عربستان که کشورش بزرگ ترین تولیدکننده نفت دنیا به حساب می آید، نشستی در جده برپا کرد تا به این مشکل بپردازد.

البته او دلیلی برای نگرانی حداقل برای بهای زیاد نفت نداشت.

رکود اقتصادی، تقاضا برای انرژی را کاهش داد و بهای نفت کاهش پیدا کرد. از آن زمان قیمت هر بشکه نفت به زیر ۴۰ دلار رسید و اکنون به نزدیک هفتاد دلار رسیده است.

تاثیر نفت

قیمت نفت همیشه عامل و برخی مواقع مهم ترین عامل در چند رکود اقتصادی طی دهه های گذشته بوده است. اما آیا این بار هم نفت بانی رکود اقتصادی شد؟

زمانی که قیمت نفت بالا بود، این امر منجر به افزایش هزینه های بازرگانی شد و باعث شد تا مصرف کنندگان پول کمتری برای هزینه در سایر بخش ها مثلا بازپرداخت وام های مسکن داشته باشند.

به همین خاطر بهای نفت می تواند در بروز بحران مالی اثر گذاشته باشد یا حداقل آن را تشدید کرده باشد.

افزایش قیمت نفت

افزایش جزئی در بهای نفت نشاندهنده چند نکته است.

اخبار اخیر نشان می دهد که وضعیت اقتصادی ممکن است ثبات پیدا کرده باشد یا حداقل آرام تر به سوی وخامت اوضاع پیش می رود که این نشان می دهد تقاضا برای نفت نیز چنین وضعیتی پیدا کرده است.

سیاست های مالی بانک های مرکزی و استقراض سنگین دولت ها منجر به بروز این نگرانی شده که این مسایل می تواند در آینده منجر به تورم شود.

خرید نفت و سایر کالاها می تواند برای سرمایه گذاران روش مناسبی برای حفاظت از سرمایه خود باشد.

سازمان کشورهای تولیدکننده نفت –اوپک- که یک کارتل نفتی است اخیرا تولید خود را کاهش داده و کشورهای عضو این بار به طور غیر منتظره تولیدات خود را کاهش دادند.

کشورهای عضو اوپک معمولا بیشتر از میزان مقرر نفت تولید می کنند تا از این طریق درآمد بیشتری داشته باشند. وفادار بودن کشورهای عضو اوپک تا حد زیادی به میزان مجاز تولید نشاندهنده آن است که این کشورها با کاهش سریع قیمت ها، خطر را احساس کرده اند.

یک رویکرد هم وجود دارد که خاطرنشان می کند نوسانات قیمت نفت به علت گمانه زنی ها درباره بازار کالاهای قیمتی است. این شکایت دایمی اوپک از این وضع است.

این البته می تواند توجیه اوپک برای دور کردن نگاه ها از خود در هنگام افزایش قیمت نفت باشد که از این طریق می گوید مقصر ما نیستیم، تقصیر دلالان است.

اما این تنها نظر اوپک نیست. برخی تحلیلگران هم چنین باوری دارند. گروهی هم می گویند نوسانات قیمت نفت ناشی از تاثیر ساز و کارهای بنیادین بازار است.

این یک واقعیت است که گفته شود در بازار نفت دلالان حضور دارند اما آیا عملکرد آنها می تواند منجر به نوسانات گسترده قیمت نفت شود؟

نظرات در این باره متفاوت است.

عبدالله سالم البدری، دبیرکل اوپک می گوید قیمت هفتاد دلار برای هر بشکه نفت به اقتصاد لطمه ای نمی زند اما به اعضای اوپک اجازه می دهد تا در این بخش سرمایه گذاری کنند و درآمد منطقی از نفت خود به دست آورند.

اما بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که برخی کشورها به قیمت بالاتری برای نفت، هشتاد دلار یا بالاتر برای تامین هزینه های دولت نیاز دارند.

این سئوال هم وجود دارد که آیا قیمت های پائین تر، باعث سرمایه گذاری بیشتری برای کشف و استخراج از منابع نفتی جدید می شود یا خیر.

پیش بینی بهای نفت یک کار پرخطر به حساب می آید.

اما می تواند با اطمینان خاطر گفت که یک عامل اصلی برای این امر، نحوه بهبود اقتصاد جهانی است.

همچنین اقدامات اوپک هم در این زمینه مهم به شمار می روند.

مطالب مرتبط