کاهش سهمیه بنزین خودروهای شخصی در زمستان

پمپ بنزین
Image caption بنابر تصمیم دولت، سهیمه بنزین خودروهای شخصی در فصل زمستان کاهش می یابد

دولت ایران تصمیم گرفته سهمیه بنزین خودروهای شخصی را در فصل زمستان کاهش داده و در این فصل سهمیه این خودروها ماهانه 80 لیتر خواهد بود که نسبت به قبل 20 لیتر کمتر است.

این دومین بار در سال جاری است که سهمیه بنزین خودروهای شخصی کاهش می یابد. در ابتدای سال جاری نیز سهمیه این خودروها از 120 لیتر در ماه به 100لیتر کاهش پیدا کرده بود.

علی ربیعی معاون صنایع و انرژی ستاد حمل و نقل و مدیریت سوخت به خبرگزاری دانشجویان ایران گفته است: "سهمیه بنزین خودروهای شخصی از دی ماه سال جاری و در راستای اجرای مصوبه مجلس شورای اسلامی، 80 لیتر در نظر گرفته شده است."

بنابر قانون بودجه سال ۱۳۸۸، دولت موظف است تا بنزین تولید داخلی را به قیمت یکصد تومان و از طریق سهمیه بندی بفروش برساند و بقیه نیاز داخلی را از طریق واردات و با قیمت آزاد هر لیتر چهارصد تومان بفروشد.

در قانون بودجه تاکید شده که هیچ یارانه ای بابت بنزین وارداتی پرداخت نشود و دولت نیز حق ندارد که از هیچ محلی بابت واردات بنزین هزینه کند.

مخالفت با واردات غیرقانونی بنزین

حدود دو ماه پیش تعدادی از نمایندگان مجلس طی تذکری کتبی به محمود احمدی نژاد، نسبت به واردات غیرقانونی بنزین اعتراض کرده و از دولت خواسته بودند تصمیماتش را با قانون سازگار کند.

از نظر این گروه از نمایندگان مجلس، واردات بنزین نقض آشکار قانون بودجه از سوی دولت است.

این گروه از نمایندگان از دولت خواسته بودند با تمکین از قانون "از هدر دادن منابع ملی به نفع رفاه دهک های ثروتمند و افزایش کسری بودجه بپرهیزد."

به عقیده این نمایندگان مجلس، ادامه این "قانون شکنی" به تضعیف قانون و مردم سالاری" منجر می شود و در پایان سال بودجه را با کسری بیشتری مواجه می کند.

به گفته این نمایندگان، دولت در ابتدای سال تا اوایل شهریور یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار بنزین وارد کرده و بخش عمده آن را به قیمت هر لیتر یکصد تومان فروخته است در حالی که این کار غیرقانونی بوده است.

مصرف روزانه بنزین حدود ۶۷ میلیون لیتر است و بنابر گفته نمایندگان مجلس، روزانه بیشتر از ۲۰ میلیون لیتر بنزین از خارج وارد وارد شده در حالی که کمتر از ۳ میلیون لیتر بنزین آزاد در روز فروخته شده است.

Image caption بنابر قانون بودجه، دولت باید خیلی زودتر از این سهمیه بنزین را کاهش می داد

این سومین سالی است که نمایندگان مجلس نسبت به نادیده گرفتن قانون بودجه از سوی دولت در زمینه واردات بنزین اعتراض کرده اند. نمایندگان مجلس در آن زمان معتقد بودند که دولت بیش از بودجه ای که برای واردات بنزین در بودجه سالانه پیش بینی شده، برای واردات بنزین هزینه کرده است.

انتقاد نمایندگان در آن زمان این بود که دولت باید برای تامین بودجه از مجلس مجوز می گرفت.

سال گذشته غلامحسین نوذری وزیر نفت وقت به مجلس فراخوانده شد تا در باره اختصاص دو میلیارد دلار برای واردات بنزین، خارج از لایحه بودجه به نمایندگان توضیح دهد.

آقای نوذری در پاسخ به نمایندگان گفت که وزارت نفت به دستور رئیس جمهور قانون بودجه را نادیده گرفته و دو میلیارد دلار بیشتر از مجوز قانونی بنزین وارد کرده است.

ایران به عنوان دومین کشور بزرگ تولید کننده نفت عضو اوپک، حدود یک سوم بنزین مصرفی خود را از خارج وارد می کند.

کمبود بودجه واردات بنزین

بنابر گزارشها، وزارت نفت لایحه ای ۶.۵ میلیارد دلاری برای واردات بنزین و گازوئیل تهیه کرده و قرار است بعد از تصویب دولت به مجلس فرستاده شود.

این اقدام در حالی صورت می گیرد که بر اساس قانون بودجه سالانه، اختصاص بودجه برای واردات بنزین ممنوع است اما بودجه سالانه دولت با کسری شدیدی روبه روست و برای تامین این کسری بودجه تنها راهی که وجود دارد استفاده از بودجه عمرانی است.

در سالهای اخیر رسم شده است که دولت در نیمه دوم سال وقتی بودجه کم می آورد با ارائه لوایح متمم از مجلس می خواهد که اجازه دهد تا بخشی از بودجه عمرانی را به بودجه جاری منتقل شود.

اکنون دولت منتظر است سرنوشت لایحه حذف یارانه ها که بنزین را نیز در بر می گیرد در مجلس به تصویب برسد. با تصویب این لایحه یارانه انرژی و کالاهای اساسی در طول پنج سال حذف می شود و این مواد به قیمت های بین المللی و منطقه ای در کشور عرضه خواهد شد.

البته دولت بدون این قانون نیز با استناد به قانون توسعه حمل و نقل عمومی باید تا دو سال دیگر یارانه مواد سوختی نظیر بنزین را حذف کند و بنزین را به قیمت جهانی در اختیار مصرف کننده ایرانی قرار دهد.

این احتمال وجود دارد که با تصویب لایحه حذف یارانه ها قیمت هر لیتر بنزین سهمیه ای از یکصد تومان فعلی دستکم به دو برابر افزایش پیدا کند ولی بنزین آزاد کمتر از پانصد تومان نخواهد بود.

برخی کارشناسان می گویند که با قانونی شدن حذف یارانه ها؛ دیگر سهمیه بنزین معنایی نخواهد داشت و احتمال دارد سهمیه بنزین به کلی حذف شود.