مشکل جذب سرمایه‌گذاری خارجی و برنامه ایران برای فروش اوراق مشارکت ارزی

پارس جنوبی
Image caption وزارت نفت ایران به دلیل کمبود سرمایه نتوانسته میدان گازی پارس جنوبی را بر اساس برنامه پیش ببرد

ایران برای مقابله با مشکل تامین سرمایه خارجی، تصمیم گرفته در سال آینده بیشتر از ده میلیارد یورو اوراق مشارکت ارزی در بازارهای بین المللی منتشر کند.

این اوراق مشارکت برای توسعه صنعت نفت، گاز، پتروشیمی، صنعت و معدن و کشاورزی منتشر خواهد شد.

تصمیم به انتشار اوراق مشارکت ارزی در حالی صورت می گیرد که ایران در سالهای اخیر با مشکل بزرگی در بازارهای بین المللی برای تامین برای توسعه صنعت نفت و گاز رو به رو بوده است.

دولت در لایحه بودجه سال آینده پیش بینی کرده که پنج میلیارد یورو اوراق مشارکت در بخش نفت، یک میلیارد یورو در بخش گاز، یک میلیارد دلار در بخش پتروشیمی و یک میلیارد یورو در بخش شرکت ملی پخش و پالایش در بازارهای بین المللی عرضه کند.

علاوه بر این این هشت میلیارد یورو اوراق مشارکت، دو میلیارد یورو اوراق مشارکت نیز در بخش صنعت و معدن و یک و نیم میلیارد یورو نیز در بخش آب و خاک و کشاورزی عرضه خواهد شد.

در حال حاضر سرمایه گذاران خارجی رغبت چندانی برای همکاری با ایران نشان نمی دهند و برخی شرکت های بزرگ نفتی که در سالهای گذشته با ایران در اجرای پروژه های نفتی همکاری می کردند، تمایلی به همکاری ندارند.

اصرار ایران به ادامه غنی سازی اورانیوم و نادیده گرفتن قطعنامه های تنبیهی شورای امنیت سازمان ملل باعث شده تا سرمایه گذاران خارجی به خصوص شرکت های بین المللی فعال در نفت و گاز تمایلی به همکاری با ایران نشان ندهند.

ایران در سی سال گذشته یک بار کمتر از یک میلیارد دلار ارواق مشارکت ارزی در بازارهای بین المللی منتشر کرد که با استقبال رو به رو شد اما به نظر می رسد این بار این کشور برای فروش بیشتر از ده میلیارد یورو اوراق مشارکت ارزی در بازارهای بین المللی با دشواریهای جدی مواجه باشد.

منابع ناچیز داخلی

تا کنون یکی از راههای جذب سرمایه استفاده از قراردادهای فاینانس و بیع متقابل بوده که سرمایه گذاران خارجی، سرمایه های خود را از محل تولیدات نفت و گاز بر می داشتند اما این قراردادها اکنون جذابیت خود را از دست داده اند.

اکبر ترکان معاون سابق برنامه ریزی وزارت نفت ایران به خبرگزاری دانشجویان ایران گفته است که "هم اکنون به دلیل تحریم بین المللی به هیچ وجه نباید روی (قراردادهای) فاینانس و بیع متقابل حساب کنیم."

Image caption ایران در چهار سال اخیر نتوانسته قراردادی با شرکت های بین المللی برای توسعه میدان گازی پارس جنوبی امضا کند

به گفته آقای ترکان، "در شرایط کنونی فاینانس و بیع متقابل هیچ کمکی به اجرای پروژه های نفتی نمی کند و اگر دوباره به اشتباه روی این دو نوع قرارداد حساب کنیم با دست خود پروژه های پارس جنوبی را نابود کرده ایم."

در سالهای اخیر دولت ایران سعی کرده از منابع داخلی برای توسعه منابع نفت و گاز استفاده کند اما این منابع بسیار محدود است و این کشور قادر نیست پول مورد نیاز توسعه میادین نفت و گاز را از داخل تهیه کند.

وزارت نفت ایران مدتها پیگیر ایجاد بانکی ویژه برای صنعت نفت بود تا به وسیله منابع این بانک بتواند کمبود های مالی برای توسعه میدانهای نفت و گاز را برطرف کند اما هنوز سرنوشت این بانک که مدتها سرزبانها بود، نامشخص است و اکنون دولت در پی فروش ارواق مشارکت ارزی است.

کمبود منابع مالی سبب شده پروژه های بزرگی نظیر توسعه میدان گازی پارس جنوبی با تاخیرهای طولانی مواجه شوند و پیمانکاران این طرح اکنون از کمبود منابع مالی شکایت دارند.

سرمایه مورد نیاز برای توسعه صنعت نفت

بنابر پیش بینی وزارت نفت ایران، این کشور برای توسعه صنعت نفت و گاز تا سال ۱۴۰۴ یعنی ۱۶ سال دیگر به حدود ۵۰۰ میلیارد دلار سرمایه گذاری نیاز دارد.

تامین این سرمایه هنگفت، بدون همکاری و مشارکت سرمایه گذاران خارجی یا فروش گسترده اوراق مشارکت ارزی امکان پذیر نیست و اگر ایران نتواند این سرماهی را تامین کند، به اهداف خود نخواهد رسید.

دولت ایران همچنان بر ادامه غنی سازی اورانیوم تاکید دارد و از طرف دیگر نگران است که نتواند با این وضع، منابع مالی مورد نیاز برای توسعه صنعت نفت و گاز را تامین کند. این کشور برای همین می کوشد از راههای دیگری سرمایه مورد نیاز را به دست آورد.

اما مشکل ایران فقط کمبود منابع مالی نیست بلکه این کشور در زمینه انتقال دانش فنی و تجهیزات نیز با مشکل مواجه است برای همین به نظر می رسد حتی اگر ایران بتواند با فروش اوراق مشارکت ارزی، منابع مالی خود را برای توسعه صنعت نفت تامین کند، مشکل دانش فعلی و تکنولوژی مورد نیز همچنان پابرجا خواهد بود که عمدتا در اختیار شرکت های بزرگ بین المللی قرار دارد.

مطالب مرتبط