برنامه پنجم: علم و فرهنگ با طعم مذهب

مسجد جمکران
Image caption در لایحه برنامه پنجم توسعه، نقش مسجد و مذهب بر جسته است

برنامه پنجم توسعه در نه فصل تنظیم شده و در هر فصل به یک بخش اختصاص دارد. این برنامه از بخش های فرهنگ اسلامی – ایرانی، علم و فناوری، اجتماعی، نظام اداری و مدیریت، اقتصاد، توسعه منطقه ای، امور دفاعی و امنیتی و سیاسی، امور قضایی و حقوقی و بودجه تشکیل شده است.

بخش اول برنامه به "فرهنگ اسلامی – ایرانی" اختصاص دارد و دولت در مقدمه همین بخش می گوید که برنامه پنجم "به منظور تحقق دو شاخص پایه ای پیشرفت و عدالت و توجه به دین باوری و خودباروی" متفاوت با برنامه های دیگر اجرا شده در جمهوری اسلامی است.

دولت تاکید دارد که در این برنامه "به ساختار وظایف دولت در جهت تحقق دولت اسلامی" توجه ویژه داشته است و برای همین اولویت در این برنامه بر تعلیم و تربیت اسلامی و مهندسی فرهنگی گذاشته شده است.

به برنامه های پنج ساله ایران، برنامه توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی می گویند اما تدوین کنندگان برنامه پنجم این برنامه را "الگوی اسلامی- ایرانی توسعه" نام گذاری کرده اند.

در اولین بخش این برنامه بر فعالیت های دینی تاکید شده و این که مسجد به عنوان اصلی ترین پایگاه "عبادی و تربیتی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی" است و باید در تمام مکانهایی دولتی و خصوصی و پارکها فضای مناسبی برای ساخت مسجد در نظر گرفته شود.

تصویری که در این بخش برای مساجد ارائه شده، به گونه ای است که برخی آن را به "دولتی کردن مساجد" تعبیر کرده اند.

نقش پررنگ مذهب در بخش فرهنگ به حدی است که وقتی نوبت به اجاره مکان های ورزشی می رسد سازمان تربیت بدنی موظف می شود که "مجتمع های ورزشی را به صورت اجاره بلند مدت ترجیحی و ارزان قیمت به بخش غیردولتی و مراکز دینی و مذهبی واگذار نماید."

خصوصی سازی آموزش عالی

Image caption پنج سال پیش قرار بود سهم بودجه پژوهش به دو درصد از تولید ناخالص داخلی برسد که هنوز کمتر از نیم درصد است.

بخش دوم این برنامه "علم و فناوری" است . در این بخش نیز نقش دین و حوزه های علمیه پررنگ است و در آن آمده که متون و محتوا و برنامه های آموزشی و درسی باید بر اساس "آموزه ها و ارزش های دینی و و هویت ایرانی- اسلامی و انقلابی" تهیه و تدوین شود.

تاکید بر این است که از آموزش و پژوهش "بنیادین و کاربردی در رشته های تخصصی علوم دینی با هدف رفع نیاز نظام اسلامی" حمایت شود چون حوزه های علمیه از نظر قانون "نهاد عمومی غیردولتی" محسوب می شوند.

در معدود مواردی که در این برنامه از آمار استفاده شده یکی آنجاست که دولت می گوید طوری برنامه ریزی کند تا سهم بودجه پژوهش از تولید ناخالص داخلی از نیم درصد کنونی به سه درصد در پایان برنامه یعنی پنج سال دیگر برسد.

این رقم در حالی در برنامه پیش بینی شده که برنامه چهارم توسعه هم که یک ماه دیگر به پایان می رسد، نیز قرار بود سهم بودجه پژوهش به دو درصد از تولید ناخالص داخلی برسد که هنوز کمتر از نیم درصد است.

با آنکه بسیاری از دولتمردان فعلی ایران در سالهای اخیر از تاسیس مدارس غیرانتفاعی انتقاد می کردند چون معتقد بودند که این کار فاصله طبقاتی را زیاد می کند اما اکنون در برنامه پنجم دولت خود را موظف کرده که در فاصله پنج سال طوری عمل کند که ۲۰ درصد از مدارس دولتی به صورت هیات امنایی و با مشارکت مردم اداره شود.

در همین بخش تاکید شده که در پنج سال آینده دولت می تواند برای توسعه مدارس غیر دولتی با واگذاری مدیریت، فروش ساختمان های نیمه تمام و اجاره بلند مدت این بناها از مدارس غیردولتی حمایت کند.

خصوصی سازی آموزش دانشگاهی نیز در برنامه پنجم پررنگ است. با وجود انتقادهایی که مدیران دولتی امروز و منتقدان دیروز از دانشگاه آزاد و دیگر دانشگاهها و مراکز آموزش عالی خصوصی داشتند حالا در برنامه پنجم به دانشگاههای دولتی مجوز داده اند تا از ظرفیت مازاد خود برای پذیرش دانشجو استفاده کنند و از بخش غیردولتی قیمت تمام شده آن را دریافت کنند.

در همین بخش به دولت هم اجازه داده شده که "نسبت به اداره خودگردان تمام و یا بخشی از فعالیت های آموزشی و پژوهشی دانشگاهها و مراکز آموزش عالی" اقدام کند و از دانشجویان تمام یا قستمی از هزینه های را به صورت نقد یا اقساط دریافت کند.

هم اکنون دانشگاههای دولتی ایران از محل پذیرش دانشجویان شبانه، درآمد دارند که در برخی موارد شهریه دانشگاههای شبانه از شهریه دانشگاه آزاد نیز بسیار بیشتر است.

مطالب مرتبط

لینک های اینترنتی مرتبط

بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست