قیمت بنزین و گازوئیل با حذف یارانه ها چند برابر می شود

پمپ بنزین
Image caption هیچکس نمی داند قیمت مواد سوختی بعد از حذف یارانه ها چقدر خواهد بود

با گذشت نزدیک به دو ماه از سال جدید خورشیدی، دولت ایران هنوز برنامه ای برای نحوه حذف یارانه ها ارائه نکرده و مشخص نیست مواد سوختی و کالاهای اساسی با حذف یارانه ها به چه قیمتی در بازار عرضه خواهد شد؟

بر اساس قانون بودجه سال جاری خورشیدی، دولت موظف به اجرای قانون حذف یارانه هاست و باید در طول پنج سال یارانه ها را حذف کند اما دولت بعد از دعوایی که با مجلس به راه انداخت، سرانجام بدون رسیدن به نتیجه ای روشن، باید قانون را به اجرا بگذارد.

بنابر قانون مصوب مجلس، دولت موظف است که امسال بخشی از یارانه بنزین، گازوئیل، نفت کوره، نفت سفید، گاز مایع، گاز طبیعی، برق، آب و فاضلاب، گندم، برنج، روغن، شیر، قند و شکر، خدمات پستی، خدمات هوایی و خدمات ریلی را حذف کند.

در قانون پیش بینی شده دولت در سال جاری از محل افزایش قیمت این کالاها، ۲۰ هزار میلیارد تومان (۲۰ میلیارد دلار) درآمد داشته باشد.

پرسش این است که دولت چطور می تواند این مبلغ هنگفت را به دست بیاورد. چه کالاهایی در اولویت قرار دارند و دولت روی چه کالاهایی برای رسیدن به چنین درآمدی حساب باز کرده است؟

کالاهای اساسی نظیرقند و شکر، برنج و شیر ظرفیت چندانی برای افزایش قیمت ندارند برای همین دولت نمی تواند حساب چندانی روی آنها دستکم در امسال باز کند.

وضعیت گندم و آرد نیز کمابیش شبیه آن است و بعید به نظر می رسد که دولت در شرایط فعلی بخواهد در اولین گام قیمت آن را افزایش دهد.

چون این نگرانی وجود دارد که افزایش قیمت ها این کالاها هم باعث واکنش شدید مردم نسبت به این طرح شده و مانع از عملی شدن برنامه حذف یارانه ها شود. از طرف دیگر سهم کالاهای اساسی در یارانه ها در در حد و اندازه ای نیست که دولت بخواهد آنها را در اولویت بگذارد.

فعلا دولت روی افزایش مواد سوختی حساب ویژه باز کرده است. هم از این جهت که در حال حاضر قیمت آنها بسیار پائین است و هم حجم مصرف آن آنقدر بالاست که دولت می تواند با چند برابر کردن هر کدامشان صندوق خالی خود را پر کند.

مثلا یک لیتر بنزین سهمیه ای یکصد تومان است یا یک لیتر گازوئیل ۱۶.۵ تومان است که قیمت آن با هیچ کالای دیگری قابل قیاس نیست.

تصور کنید که دولت در مرحله اول امسال بنزین لیتری۱۰۰ تومان را به قیمت لیتری ۴۰۰ تومان، گازوئیل لیتری ۱۶ تومان را به قیمت ۸۰ تومان و گاز هر متر مکعب ده تومانی را ۸۰ تومان بفروشد.

این دو ماده سوختی در سالهای بعد به قیمت های بالاتری عرضه خواهد شد. برخی پیش بینی ها حکایت از آن دارد که قیمت بنزین دستکم به ۷۰۰ تومان در هر لیتر و گازوئیل به ۶۰۰ تومان در هر لیتر خواهد رسید.

برق نیز وضعیت مشابهی دارد و پیش بینی شده که قیمتش در سال اول هشت تا ده برابر شود.

مصرف روزانه بنزین ۷۰ میلیون لیتر و مصرف گازوئیل ۹۰ میلیون لیتر است. با چنین حجم مصرفی، طبیعی است که دولت می تواند با چند برابر کردن قیمت این مواد سوختی، به درآمدهای پیش بینی شده اش دست پیدا کند.

مصرف برق نیز در ایران بسیار بالاست و دولت برای تامین درآمدهای پیش بینی شده در قانون حذف یارانه ها می تواند بر روی آن هم حساب باز کند.

به همین خاطر است که بسیاری از کارشناسان اقتصادی، برنامه حذف یارانه ها را حذف یارانه انرژی می دانند و معتقدند که این برنامه به دنبال آزاد سازی قیمت های انرژی است.

با وجود گستردگی این برنامه و پیامدهای نامشخص آزاد سازی قیمت ها، دولت تا به حال از علنی کردن جزئیات این برنامه،خودداری کرده و از نمایندگان مجلس نیز خواسته که اطلاعات ارائه شده از سوی مقامات دولتی را تا پیش از شروع اجرای آن منتشر نکنند.

دولت از دو جهت نگران است اول آنکه می ترسد، بعد از افشای نحوه حذف یارانه ها، همه چیز پیش از حذف یارانه ها به شدت گران شود و کنترل قیمت ها از دست خارج شود و از طرف دیگر، انتشار برنامه دولت با واکنش منفی در جامعه مواجه شده و دولت ناچار شود همچون طرح خوشه بندی توزیع یارانه های نقدی، به ناچار از اجرای آن منصرف شود.

مطالب مرتبط

لینک های اینترنتی مرتبط

بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست