قرارداد ۲۱ میلیارد دلاری ایران با شرکت های گمنام داخلی

پارس جنوبی
Image caption پارس جنوبی بزرگترین میدان گازی ایران است که نیمی از ذخایر این کشور در آن قرار دارد

دولت ایران شش فاز از بزرگترین میدان گازی این کشور در پارس جنوبی را به ارزش ۲۱ میلیارد دلار به شرکت های داخلی واگذار کرده که در میان آنها برخی شرکت های گمنام به چشم می خورند.

محمود احمدی نژاد در مراسم امضای این قراردادها در منطقه عسلویه در شمال میدان گازی پارس جنوبی گفت که این طرح ها بزرگترین قرارداد تاریخ نفت ایران است و با اجرای این طرح ها و توسعه میدان گازی پارس جنوبی تراز اقتصادی، انرژی و سیاسی کشور ده پله ارتقا خواهد کرد.

بنابر گزارشها، قرارداد فاز ۱۳ به کنسرسیومی از شرکت های "پترو پایدار ایرانیان"، "مپنا" و "صدرا" واگذار شده و در فاز ۱۴ پارس جنوبی نیز سازمان گسترش و نوسازی صنایع (ایدرو)، شرکت "ملی حفاری" و شرکت "تاسیسات دریایی" مشارکت خواهند داشت.

در فاز ۱۹ پارس جنوبی نیز شرکت "پتروپارس" و شرکت "تاسیسات دریایی" حضور دارند و فازهای ۲۲، ۲۳ و ۲۴ نیز به شرکت های "پترو سینا آریا" و "صدرا" واگذار شده است.

پیشتر حضور قرارگاه بازسازی خاتم الانبیاء وابسته به سپاه پاسداران در این پروژه ها قطعی شده بود اما در زمان امضای قرارداد نامی از این قرارگاه به چشم نمی خورد. به نظر می رسد که شرکت های "پترو پایدار ایرانیان"و "پترو سینا آریا" وابسته به قرارگاه خاتم الانبیاء هستند. این دو شرکت در توسعه چهار فاز پارس جنوبی مشارکت خواهند داشت.

قرارگاه خاتم الانبیاء همچنین صاحب بخش عمده شرکت صدرا است که چند سال پیش به دلیل بدهی شرکت صدرا، به قیمت بسیار پائینی آن را خرید.

این شرکتهای گمنام پروژه هایی را برعهده گرفته اند که ایران برای برای اجرای برخی از آنها سالها با شرکت های بزرگ در حال مذاکره بوده است. نمونه آن فازهای ۱۳ و ۱۴ پارس جنوبی است که ایران سالها با شرکت شل و رپسول مشغول مذاکره بود. تفاهم نامه ای نیز بین ایران و این شرکت ها امضا شده بود اما این تفاهم نامه هیچگاه به مرحله امضای قرارداد نرسید.

فازهای ۲۲ تا ۲۴ پارس جنوبی در حالی به شرکت های داخلی وابسته به سپاه پاسداران واگذار شده که دو سال پیش در ازای همکاری ترکیه برای انتقال گاز ایران به اروپا، به آن کشور واگذار شده بود.

به نظر می رسد سهم قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء در قراردادهای تازه قابل قیاس با شرکت های دیگر نیست.این شرکت در حال حاضر توسعه فازهای ۱۵ و ۱۶ را بر عهده دارد و با در اختیار گرفتن فازهای جدید، عملا به بزرگترین شرکت فعال در صنعت نفت ایران تبدیل می شود.

قرارگاه خاتم الانبیاء بعد از آغاز ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد فعالیت های خود را از ساخت راه و سد سازی که از سال های بعد از جنگ هشت ساله با عراق آغاز کرده بود، به نفت گسترش داد و پروژه های بسیاری را با کمک دولت در اختیار گرفت. این نهاد وابسته به سپاه، بعد از انتخابات جنجال برانگیز ریاست جمهوری، و در حالی که سپاه نقش تعیین کننده در مقابله با معترضان به نتایج آن بر عهده داشت، فعالیت های خود را در بخش اقتصادی گسترش داد.

مشکل منابع مالی

Image caption قرارگاه بازسازی خاتم الانبیا توسعه دو فاز را بر عهد دارد و اکنون چهار فاز دیگر نیز به این نهاد واگذار شده است

شرکت های بین المللی در چند سال گذشته به دلیل تحریم های بین المللی از همکاری با ایران خودداری کرده اند و پروژه های نفتی این کشور با کمبود منابع مالی و تکنولوژی رو به روست به طوری که بسیاری از پروژه ها به کندی پیش می رود.

این نکته ای است که حمید رضا کاتوزیان رئیس کمیسیون انرژی مجلس امروز سه شنبه ۲۵ خرداد در مجلس در باره آن گفت "عدم مدیریت مناسب، نبود سرمایه گذاری کافی، طرفداری غیر معقول در همکاری با شرکت های خارجی و بعضا اتخاذ روش های جدید در به کار گیری این شرکت ها و معطل گذاشتن بقیه قراردادها، عملا پیشرفت کار را در این بخش (پارس جنوبی) کند کرده است."

میدان گازی پارس جنوبی با قطر مشترک است و به گفته آقای کاتوزیان، "شریک ما در این میدان می رود که به قطب تولید ال. ان. جی (گاز مایع) تبدیل شود در حالی که پروژه های انرژی ما یا خیلی کند هستند یا همچنان معطل امضای قرارداد هستند."

همزمان با انتقاد رئیس کمیسیون انرژی مجلس، آقای احمدی نژاد گفته که "در گذشته بسیاری از پروژه ها منتظر جواب برخی کشورهای برای شرکت و یا تامین مالی منابع پروژه های داخلی بودیم اما امروز پیمانکاران با قیمت های معمولی پروژه های بزرگ را در اختیار گرفته و مشغول کار هستند."

به گفته رئیس جمهور ایران در چهل ماه آینده ۵۰ هزار میلیارد تومان (۵۰ میلیارد دلار) در منطقه پارس جنوبی سرمایه گذاری می شود.

مشکل اصلی در حال حاضر تامین پول برای توسعه میدان گازی پارس جنوبی است که آقای احمدی نژاد گفت "۱۰۰ میلیارد دلار پول در بانکهای آنها (خارجی ها) داریم اما وقتی می خواهند ۵۰۰ میلیون دلار وام بدهند هزار بار برو و بیا در می آورند و بعد می گویند شما تحریم هستید."

آقای احمدی نژاد می گوید که روش مدیریت منابع مالی را عوض کرده است و "امیدوارم در آینده دیگر چنین اتفاقی نیفتد که برای تامین نیازهایمان دستمان را پیش آدمهای پست دراز کنیم."

بزرگترین پروژه صنعت نفت ایران

پارس جنوبی بزرگترین میدان گازی ایران است که نیمی از گاز این کشور را در خود جای داده است. ایران این میدان را به ۲۸ فاز تقسیم کرده است. پنج فاز آن با همکاری شرکت های بین المللی در دولت محمد خاتمی به بهره برداری رسید و پنج فاز دیگر آن با آنکه به طور رسمی افتتاح شده اما گزارشها نشان می دهد که دو فاز آن با مشکل تامین گاز مواجه است.

با آنکه توافقنامه هایی برای حضور شرکت های بین المللی در بقیه فازها امضا شده است اما شرکت های خارجی نظیر توتال، شل، انی و رپسول که برای مشارکت در این بخش آمادگی خود را اعلام کرده بودند و حتی توافقنامه هایی نیز با این کشور امضا کرده بودند، اما این شرکتها از شروع یک همکاری تازه و مشارکت با ایران صرفنظر کرده اند.

در چهار سال گذشته بخشی از این فازها به شرکت های داخلی واگذار شده اما گزارشها نشان می دهد که کمبود منابع مالی و محدودیت واردات بخشی از تجهیزات، باعث شده تا این پروژه ها با تاخیرهای طولانی مواجه شوند.

وزارت نفت ایران پیش بینی کرده که برای توسعه صنعت نفت و گاز تا سال ۱۴۰۴ یعنی ۱۶ سال دیگر به حدود ۵۰۰ میلیارد دلار سرمایه گذاری نیاز دارد.

در چند سال گذشته به دلیل اصرار ایران به ادامه غنی سازی اورانیوم و احتمال تشدید تحریم های بین المللی، شرکت های خارجی حاضر به امضای قرارداد با ایران نشدند و اکنون چند روز بعد از قطعنامه جدید شورای امنیت علیه ایران که در آن محدودیت هایی برای سپاه پاسداران در نظر گرفته شده، بخش عمده ای توسعه میدان گازی پارس جنوبی به شرکت های وابسته به این نهاد نظامی واگذار شده است.

به این ترتیب به نظر می رسد صدور قطعنامه جدید شورای امنیت بیشتر به نفع سپاه پاسداران تمام شده و دولت در مقابل تحریم های بین المللی سهم بزرگی از صنعت نفت ایران را به این نهاد نظامی واگذار کرده است.

مطالب مرتبط

لینک های اینترنتی مرتبط

بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست