مخالفت شورای نگهبان با تغییر ترکیب مجمع بانک مرکزی

محمود بهمنی و شمس الدین حسینی
Image caption محمود بهمنی رئیس کل بانک مرکزی و شمس الدین حسینی وزیر اقتصاد با مصوبه مجلس مخالفند

شورای نگهبان اعلام کرده که مصوبه مجلس برای تغییر ترکیب مجمع عمومی بانک مرکزی مغایر قانون اساسی است. بر اساس این مصوبه، رئیس جمهور از ترکیب مجمع کنار گذاشته می شود.

عباسعلی کدخدایی، سخنگوی شورای نگهبان در یک نشست خبری گفته که چون بانک مرکزی به عنوان نهاد حاکمیتی تلقی می شود عضویت افراد خارج از قوای سه گانه مغایر اصل ۴۴ قانون اساسی است.

حدود چهل روز پیش نمایندگان مجلس در هنگام بررسی برنامه پنجم توسعه، ترکیب مجمع عمومی بانک مرکزی را تغییر دادند و با کنار گذاشتن رئیس جمهور از مجمع، تعدادی از اقتصاددانان را به ترکیب آن اضافه کردند.

در حال حاضر، رئیس جمهوری، وزیر امور اقتصادی و دارایی، معاون برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری، وزیر بازرگانی و یکی از وزرا به انتخاب هیات وزیران اعضای مجمع عمومی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران هستند.

رئیس کل بانک مرکزی نیز به پیشنهاد رئیس جمهور و تائید مجمع عمومی و حکم رئیس جمهور انتخاب می شود.

اما در مصوبه مجلس، مجمع عمومی بانک مرکزی از ۱۱ عضو تشکیل می شود و هر یک فقط برای یک دوره ده ساله انتخاب خواهند شد.

بر اساس این مصوبه ترکیب یازده نفره مجمع "وزیر امور اقتصادی و دارایی، معاون برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهوری، دادستان کل کشور، رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران و هفت اقتصاددان با حداقل ۱۵ سال تجربه" خواهد بود.

این هفت اقتصاددان به انتخاب رئیس جمهوری و رای نمایندگان مجلس انتخاب خواهند شد و رئیس جمهوری فقط می تواند هر دو سال یک بار، یک نفر از هفت اقتصاددان را با رای نمایندگان مجلس تغییر دهد.

دولت با این ترکیب مخالف بود و حتی محمود بهمنی، رئیس کل بانک مرکزی در اعتراض به این تغییر و گنجاندن هفت اقتصاددان به ترکیب مجمع گفت که "کشور را نمی توان بر اساس نظر اقتصاددانان اداره کرد".

برخی کارشناسان اقتصادی یکی از دلایل اصلی مخالفت دولت را کنار گذاشتن رئیس جمهور از ترکیب مجمع عمومی می دانند اما آقای کدخدایی در باره موضوع حذف رئیس جمهور از ترکیب مجمع عمومی می گوید که "در بررسی ها به هیچ وجه نسبت به حذف افراد بحثی به صورت رسمی در شورای نگهبان نداشته ایم."

ظاهرا ایراد شورای نگهبان بیشتر بر سر اقتصاددانانی است که به ترکیب مجمع عمومی بانک مرکزی اضافه شده اند و آنطور که آقای کدخدایی می گوید "اگر اقتصاددانان از این ترکیب حذف شوند، احتمال دارد که ایراد رفع شود."

این ایراد هنگام بررسی این بخش از برنامه پنجم در مجلس نیز مطرح شد اما علی لاریجانی رئیس مجلس در پاسخ به انتقادها گفت که این هفت عضو جدید از "نمایندگان بخش خصوصی" نخواهند بود و اقتصاددانانی هستند که به پیشنهاد دولت و توسط مجلس تعیین می شوند.

بیش از پنجاه سال از تاسیس بانک مرکزی می گذرد، اما بسیاری از کارشناسان اقتصادی ایران می گویند که این نهاد پولی نتوانسته در این مدت، مسئولیت خود را در زمینه تعیین سیاست های پولی ایران به درستی انجام دهد.

به نظر این گروه از کارشناسان، این مشکل بیشتر به دلیل دخالت های دولت بوده است و اقدام مجلس می تواند تا حدودی استقلال بانک مرکزی را بهبود بخشد.

مطالب مرتبط