نبود انضباط مالی؛ مشکل اقتصاد ایران

Image caption رییس کل دیوان محاسبات کشور: ایران انضباط مالی ندارد.

رئیس کل دیوان محاسبات کشور در ایران گفته است که این کشور از "فقدان انضباط مالی" رنج می‌برد.

به گفته عبدالرضا رحمانی فضلی، اطلاع دقیقی از کل درآمدهای ایران در دست نیست و این درآمدها به صورت متمرکز در یک حوزه جمع نشده است. در نتیجه "در باره آنها، تحت یک سیاست واحد اعمال نظر نمی‌شود."

خبرگزاری فارس به نقل از رئیس کل دیوان محاسبات کشور گزارش کرده است که در ایران شرکت‌هایی با میلیاردها ریال درآمد، شهرداری با هزاران میلیارد درآمد و بنیادهای مختلف با صدها میلیارد درآمد وجود دارند، اما درآمدهای این بخش‌ها تاکنون در یک سیستم مالی منضبط جمع نشده است.

آقای رحمانی فضلی در مقایسه سیستم مالی حاکم بر ایران با سیستم کشورهای پیشرفته تصریح کرده است که کشورهای مترقی دنیا، نظام مالی متمرکزی دارند و از یک طریق، در باره نحوه هزینه کردن درآمدها سیاستگذاری می‌شود، در حالی که در ایران حتی در باره میزان هزینه‌های واقعی، اطلاعات دقیقی وجود ندارد.

خلاء قانونی و ضعف سیستم نظارتی

هادی زمانی، اقتصاددان در لندن در گفت‌وگو با بی بی سی فارسی، با تایید اظهارات رئیس کل دیوان محاسبات کشور در ایران، تصریح کرد که در کشورهای پیشرفته، معمولا نهادهای مشخصی بر سیستم مالی و اقتصادی نظارت می‌کنند و تمام بخش‌ها و شرکت‌های دولتی و خصوصی موظف هستند صورت دارایی‌ها، درآمدها و هزینه هایشان را سالانه به این نهادها گزارش کنند. اما چنین نهادهایی در ایران فعال نیستند.

به گفته این صاحبنظر اقتصادی، سیستم اقتصادی ایران به گونه‌ای است که حتی مخارج و درآمدهای دولت هم به صورت شفاف اعلام نمی‌شود؛ ضمن آن که بسیاری از موسسه‌های اقتصادی در ایران تحت پوشش بنیادها و نهادهایی غیردولتی یا شبه‌دولتی فعالیت می‌کنند و بخش های ناظر در سیستم اقتصادی ایران، بر چگونگی فعالیت این بنیادها تسلطی ندارند.

آقای زمانی یادآور شد که فعالان اقتصادی در بخش خصوصی ایران، از سالیان دور و به منظور فرار از مالیات، از ارائه شفاف اطلاعات مربوط به هزینه‌ها و درآمدهایشان خودداری کرده‌اند و ضوابط قانونی و حقوقی مشخصی هم برای نظام‌مند کردن این سیستم وجود ندارد.

به نظر او، ضعف و کمبود سیستم نظارتی در ایران، از دیگر دلایل شفاف نبودن نظام اقتصادی است و گسترش فساد اقتصادی و توسعه اقتصاد زیرزمینی به این شرایط دامن می‌زند.

در عین حال، رئیس کل دیوان محاسبات کشور هم تاکید کرده است که در ایران، سرمایه، فناوری و مواد اولیه کافی وجود دارد و نبود حساب و کتاب مشخص از درآمدها و هزینه‌ها، مشکل اصلی در ناتوانی بخش اقتصاد ایران برای ورود به عرصه رقابت است.

در ایران، دیوان محاسبات کشور موسسه‌ای است که در امور مالی و اداری مستقل است و زیر نظر مجلس شورای اسلامی و به عنوان بازوی نظارتی آن عمل می‌کند.

این دیوان به کلیه حساب‌های وزارتخانه‌ها، موسسات، شرکت‌های دولتی و سایر دستگاه‌هایی که به نحوی از بودجه کل کشور استفاده می‌کنند، رسیدگی یا حسابرسی می‌کند و تلاش می‌کند که هیچ هزینه‌ای از اعتبارات مصوب تجاوز نکرده و هر وجهی در محل خود به مصرف رسیده باشد.

دیوان محاسبات، حساب‌ها، اسناد و مدارک مربوط به نهادهای دولتی و سایر موسسات را طبق قانون، جمع‌آوری و گزارش تفریغ بودجه هر سال را به انضمام نظارت خود، به مجلس ایران ارائه می‌کند.

مطالب مرتبط