چرا قیمت مواد غذایی و سوخت درحال بالا رفتن است؟

سازمان خوار و بار جهانی (فائو) اعلام کرده است که قیمت مواد غذایی به بالاترین حد خود رسیده است.

این سازمان قیمت عمده فروشی مواد غذایی عمده مانند شکر، گوشت و غلات را ارزیابی کرده و گفته است که قیمت آنها در ماه میلادی گذشته از اوج قیمت ها در سال ۲۰۰۸ هم بالاتر رفته است. در سال ۲۰۰۸ بحران غذایی سبب ناآرامی و تظاهرات در کشورهای جهان شده بود.

فائو اعلام کرد که ما با وضعیت اضطراری در این زمینه رو به رو نیستیم هر چند تظاهراتی که به تازگی در تونس و الجزایر صورت گرفت با افزایش قیمت مواد غذایی در ارتباط بوده است، بنا بر این زنگ خطر بار دیگر به صدا در آمده است.

علت افزایش قیمت مواد غذایی

در پی افزایش قیمت ها در سال ۲۰۰۸ برداشت محصولات کشاورزی به میزان خوبی بود و این باعث شد قیمت ها دوباره کاهش یابد.

ولی در سال ۲۰۱۰ وضعیت جوی نامساعد در بعضی از کشورهایی که بیشترین صادرات مواد غذایی را دارند، سبب شد محصولات کشاورزی به شدت خسارت ببیند.

بنا به اعلام فائو، این موضوع باعث افزایش قیمت ها به میزان ۲۰ درصد بیشتر از سال گذشته شده است. (افزایش قیمت ها مربوط به سال ۲۰۱۰ تا حدی کمتر از میزان سالانه ۲۰۰۸ بوده است. )

امسال جاری شدن سیل باعث خسارت وارد آمدن به محصولات کشاورزی در کانادا و مزارع گندم و نیشکر در استرالیا شده است.

علاوه بر این در تابستان امسال خشکسالی و آتش سوزی، گندم و سایر غلات را در روسیه از بین برد و این کشور را بر آن داشت تا صادرات این کالاها را ممنوع کند.

طبق برآوردهای دولت آمریکا، در نتیجه این حوادث انتظار می رود که تولید گندم امسال کمتر از دو سال گذشته باشد.

تولید و مصرف گندم
۵۹۶ ۶۱۶ ۱۳۱
۶۱۱ ۶۱۷ ۱۲۵
۶۸۴ ۶۴۲ ۱۶۷
۶۸۳ ۶۵۲ ۱۹۷
۶۴۶ ۶۶۵ ۱۷۸

در مقایسه محصول سال های قبل،‌ هر چند میزان محصول امسال در رده سوم قرار می گیرد ولی جوابگوی تقاضای رو به رشد برای مواد غذایی نیست. این موضوع یکی دیگر از عوامل افزایش قیمت ها بوده است.

آیا قیمت همه مواد غذایی بالا رفته است؟

پاسخ به این پرسش برای همه کشورها یکسان نیست.

قیمت برنج که یکی از غذاهای اصلی در بسیاری از کشورهای آسیایی است به اندازه سایر محصولات غذایی بالا نرفته است زیرا برداشت برنج امسال رکورد شکسته است.

در عین حال،‌ کشورهایی که برای تهیه مواد غذایی خود وابسته به مناطق آسیب دیده نیستند، شاهد افزایش مواد غذایی نبوده اند.

به طور مثال قیمت ذرت در شرق آفریقا که این ماده مهمترین غذاست، به علت فراوانی برداشت محصول تا ۵۰ درصد کاهش داشته است.

در عین حال وضعیت آب و هوا مشکلاتی در سطح محلی نیز ایجاد کرده است که پوشش خبری کمتری به آن اختصاص داده شده است.

طبق گزارش فائو، در آمریکای مرکزی، کمبود بارش باران به محصول لوبیا خسارت وارد کرد و در نتیجه قیمت این ماده غذایی بیشتر از هر زمان دیگری افزایش یافته است.

قیمت لوبیای قرمز، که بخشی از غذای اصلی مردم در این منطقه است، در السالوادور و هندوراس در سال گذشته تقریبا سه برابر شده است.

نقش دلالان

فائو اعلام کرده است که دلالانی که در بازارهای مالی کالا خرید و فروش می کنند، نباید در افزایش شدید قیمت های مواد غذایی مقصر شناخته شوند، اگر چه آنها سبب بدتر شدن اوضاع شده اند.

مثلا در مورد شکر، تولید جوابگوی تقاضای روز افزون در کشورهای در حال توسعه نبوده است که این موضوع باعث افزایش قیمت این ماده غذایی شده است.

ولی واحد اطلاعاتی اکونومیست، می نویسد که معامله گران به این وضعیت به عنوان فرصتی برای سرمایه گذاری نگاه کرده اند و "عامل بالا رفتن"‌ قیمت ها شده اند.

قیمت نفت

قیمت هر بشکه نفت در بازار لندن به مرز ۱۰۰ دلار نزدیک می شود. هر بشکه نفت با قیمتی معادل ۹۸ دلار، در دو سال گذشته بالاترین قیمت را دارد. مانند مواد غذایی،‌ دلایل این افزایش، ترکیبی از تاثیر میزان عرضه، میزان علاقه سرمایه گذاران به سرمایه گذاری و نیز افزایش تقاضا برای آن بوده است.

تحلیلگران در این مورد به طول خاص به نیاز چین به انرژی برای سرپا نگهداشتن کارخانه ها و خودروهایش اشاره می کنند.

افزایش قیمت نفت نه تنها به طور مستقیم بر قیمت سوخت و انرژی موثر است، بلکه با افزیش هزینه های تولید و حمل و نقل، باعث بالا رفتن قیمت سایر کالاها می شود.

در حالی که بسیاری از کشورهای جهان می کوشند از رکود اقتصادی خارج شوند، دستمزدها همگام با شرایط موجود بالا نرفته است، بنا بر این بسیاری از مردم فشار اقتصادی را بخوبی حس می کنند.

مطالب مرتبط