ذخایر ارزی بانک مرکزی ایران ۱۰۰ میلیارد دلار اعلام شد

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption مقام های دولت ایران موجودی صندوق ذخیره ارزی را اعلام نکرده اند

شمس الدین حسینی، وزیر اقتصاد و سخنگوی اقتصادی دولت ایران می گوید که ذخایر این کشور، شامل ذخایر بانک مرکزی و موجودی صندوق توسعه ملی، مجموعا معادل ۱۰۰ میلیارد دلار ارز و فلزات گرانبهاست.

موجودی صندوق ذخیره ارزی شامل رقمی که آقای حسینی اعلام کرده نیست و او هیچ اشاره ای به گفته های اخیر درباره خالی بودن این صندوق از منابع مالی نکرده است.

یکی از نمایندگان مجلس ایران هفته گذشته در جریان بررسی لایحه بودجه کل کشور گفته بود که موجودی صندوق ذخیره ارزی این کشور که قرار است مازاد درآمدهایی نفتی در آن نگهداری شود، صفر است.

وزیر اقتصاد ایران توضیحی درباره گفته های مجلس نداده اما ذخایر ارزی این کشور را که منبعی جدا از صندوق ذخیره ارزی است اعلام و موجودی ۱۰۰ میلیاردی آن را "بی نظیر در طول تاریخ" خوانده است.

آقای حسینی گفته که واژه ها بسیار به یکدیگر شبیه هستند، اما میان حساب ذخیره ارزی، ذخایر بانک مرکزی و صندوق توسعه ملی تفاوت وجود دارد.

"حساب" ذخیره ارزی که در دولت محمود احمدی نژاد به "صندوق" ذخیره ارزی تغییر نام داده شد، در سال ۱۳۷۹ توسط دولت محمد خاتمی تشکیل شد.

هدف از تشکیل این حساب، ایجاد ثبات در میزان درآمدهای حاصل از فروش نفت خام، تبدیل دارایی‌های حاصل از فروش نفت به انواع ذخایر و توسعه فعالیت‌های تولیدی و سرمایه‌گذاری و تامین بخشی از اعتبار مورد نیاز طرح‌های تولیدی و کارآفرینی بخش غیر دولتی بود.

مطابق قوانین برنامه سوم و چهارم توسعه، دولت در صورتی مجاز به برداشت از این حساب بود که درآمد ارزی حاصل از صادرات نفت خام نسبت به ارقام پیش‌بینی شده کاهش پیدا کند.

در دوره ریاست جمهوری محمد خاتمی برداشت از حساب ذخیره ارزی مطابق قانون برای تامین کسری ناشی از عواید غیر نفتی بودجه عمومی دولت هم ممنوع بود.

دولت احمدی نژاد صندوق ذخیره ارزی را با مقدار قابل توجهی موجودی از دولت محمد خاتمی تحویل گرفت و همزمان سیر سعودی قیمت نفت به نحو بی سابقه‌ای ادامه یافت.

آقای احمدی نژاد با انحلال هیات امنای صندوق ذخیره ارزی عملا آن را در اختیار دولت قرار داد که در مواردی به گفته رئیس و نمایندگان دوره هفتم و هشتم مجلس، بدون مصوبه مجلس از این حساب برداشت کرده است.

کارشناسان اقتصادی می گویند که برداشت‌های بی رویه دولت آقای احمدی نژاد از حساب ذخیره ارزی، منجر به افزایش شدید نرخ تورم شده است.