احمدی نژاد رئیس اوپک می شود؟

Image caption محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران، پیش از این در نشست‌های اجلاس سران اوپک حاضر شده است

با اظهارات محمود احمدی‌نژاد درباره به عهده گرفتن سرپرستی وزارت نفت، رئیس جمهوری ایران رسما عهده دار سمت ریاست اوپک شد.

۱۲ عضو اوپک در یکصد و پنجاه و هفتمین نشست این سازمان در اکتبر سال ۲۰۱۰ میلادی، ایران را به عنوان رئیس کنفرانس اوپک در سال ۲۰۱۱ میلادی انتخاب کردند.

این اولین بار در ۳۶ سال اخیر بود که ایران به ریاست اوپک می‌رسید.

قرار است اولین نشست اوپک در سال ۲۰۱۱ میلادی، روز هشتم ماه ژوئن (۱۸ خرداد) در وین برگزار شود و در صورتی که در این مدت (کمتر از یک ماه دیگر) وزیر نفت یا سرپرست جدید وزارت نفت ایران معرفی نشود، محمود احمدی‌نژاد می‌تواند به عنوان رئیس هیات ایران در اوپک راهی وین شود.

تا پنج سال پیش، رئیس اوپک هم همانند دبیرکل این سازمان و بعد از معرفی نامزدهای کشورهای متقاضی، بر اساس اجماع اعضا انتخاب می‌شد، اما با توافق کشورهای عضو، این شیوه تغییر کرد و در ۵ سال اخیر، ریاست اوپک به نوبت و به ترتیب حروف الفبای انگلیسی، به هر یک از اعضا واگذار شده است.

بر این اساس، با پایان یافتن دوره ریاست ایران در اوپک، وزیر نفت یا رئیس هیات نمایندگان عراق در اوپک، رئیس این سازمان در سال ۲۰۱۲ میلادی خواهد بود.

اوپک سالانه بین دو تا چهار نشست دارد و رئیس این سازمان در طول دوره فعالیت یک ساله‌اش، عهده دار هدایت جلسات این نشست‌هاست و اختیارات محدودی دارد.

محمدعلی خطیبی،‌ نماینده ایران در اوپک، پیش از این توضیح داده بود که "ریاست اوپک، سمتی قائم به کشور و نه به فرد است و به همین دلیل، هر کس اداره امور وزارت نفت ایران را به عهده داشته باشد، رئیس هیات نمایندگان ایران در اوپک و در نتیجه رئیس اوپک می‌شود."

مهدی ورزی، کارشناس بین‌المللی نفت و انرژی معتقد است: "جلساتی که رئیس اوپک معمولا هدایت آنها را به عهده دارد، در سال‌های اخیر به نشست‌هایی تشریفاتی تبدیل شده است و سال‌ها است که در نشست‌های اوپک تصمیم غیرمنتظره‌ای گرفته نشده است."

او به بی‌بی‌سی فارسی گفت: "تصمیم اصلی در باره سطح تولید نفت خام اوپک، به طور معمول پیش از نشست این سازمان و با رایزنی وزیران کشورهای عضو گرفته می‌شود و این تصمیم با برگزاری نشست اوپک، به رسمیت می‌رسد."

این کارشناس حوزه انرژی می‌گوید که تعاملات درونی اوپک در سال‌های اخیر تغییر کرده است و کشورهای عضو دیگر مانند دهه‌های ۸۰ و ۹۰ میلادی، بر سر میزان تولید و نیز قیمت‌های نفت، اختلاف نظر چندانی ندارند و همه خواهان افزایش یا تثبیت سطح بالای قیمت‌های جهانی نفت هستند.

سهم دو ساله هر وزیر نفت از کابینه محمود احمدی‌نژاد

محمود احمدی‌نژاد از سال ۱۳۸۴ که برنده انتخابات ریاست جمهوری ایران معرفی شد، ۳ نفر را به عنوان وزیر نفت در ترکیب هیات دولتش داشته است.

مسعود میرکاظمی از شهریور سال ۱۳۸۸ به عنوان وزیر نفت ایران در دولت دهم فعالیت کرده است. او پیش از آن، وزیر بازرگانی دولت نهم بود و تا پیش از ورود به ترکیب هیات دولت ایران، رئیس مرکز مطالعات بنیادی سپاه پاسداران بوده است.

قبل از مسعود میرکاظمی، غلامحسین نوذری، وزیر نفت ایران بود. او هم در سال ۱۳۸۶ توانست رای اعتماد نمایندگان مجلس شورای اسلامی را برای عهده‌داری وزارت نفت بگیرد.

پیش از آقای نوذری هم کاظم وزیری هامانه، به عنوان اولین وزیر نفت دولت نهم در سال ۱۳۸۴ رای اعتماد مجلس شورای اسلامی را کسب کرده بود.

غلامحسین نوذری و کاظم وزیری هامانه برخلاف مسعود میرکاظمی، پیش از آن که بر کرسی وزارت نفت بنشینند، هر دو در لایه‌های پایین‌تر صنعت نفت مشغول به کار بوده‌اند.

هر سه وزیر نفت محمود احمدی‌نژاد در طول دوره فعالیتشان، به عنوان روسای هیات نمایندگان ایران در اوپک، در نشست های این سازمان شرکت کرده‌اند. اما فقط مسعود میرکاظمی، عنوان ریاست اوپک را داشته است.

با این حال، این اولین باری نیست که رئیس اوپک در میانه دوره فعالیتش، سمت خود را به عنوان وزیر نفت کشورش از دست می‌دهد؛ محمد علی خطیبی، نماینده ایران در اوپک به خبرگزاری مهر گفته است که در سال ۲۰۱۰ میلادی و زمانی که اکوادور رئیس کنفرانس اوپک بود، تغییرات مدیریتی در وزارت نفت اکوادور باعث شد وزیر جدید این کشور به عنوان رئیس اوپک معرفی شود.

نماینده ایران در اوپک همچنین گفته است: "متداول نیست که رئیس جمهور یک کشور در نشست‌های اوپک شرکت کند و انتظار می‌رود که محمود احمدی نژاد، نماینده‌ای را از طرف خود به نشست وین بفرستد."

روسای جمهوری کشورهای عضو اوپک تاکنون تنها در نشست های اجلاس سران اوپک حاضر شده‌اند و در صورتی که رئیس جمهور ایران، تا زمان برگزاری نشست آتی اوپک، سرپرست یا وزیر نفت جدید خود را تعیین نکند و خود راهی وین شود، این اولین باری خواهد بود که رئیس جمهوری یک کشور، رئیس کنفرانس اوپک می‌شود.

مطالب مرتبط