تب طلا و ارز به بازار آهن ایران رسید

کارخانه آهن حق نشر عکس BBC World Service

التهاب بازار طلا و ارز ایران به بازار آهن سرایت کرده و این نگرانی وجود دارد که این وضعیت دامنگیر بازارهای دیگر به ویژه کالاهای مصرفی شود.

محمد آزاد رئیس اتحادیه آهن فروشان به خبرگزاری دانشجویان ایران گفته که "کسانی که حدود یک ماه پیش بازار طلا را آشفته کردند با همان پولها بازار آهن را به هم می زنند."

آقای آزاد می گوید که با شروع برنامه حذف یارانه ها، قیمت ها ثابت نگهداشته شد اما مواد اولیه از اوایل اردیبهشت ماه برای هر تن حدود ۲۰ تا ۲۵ دلار افزایش پیدا کرده است و به همین دلیل نیز اجازه افزایش تا سقف کیلویی ۳۰ تومان داده شد اما اکنون قیمت ها بیش از ۱۰۰ تومان افزایش یافته ولی "این قیمت ها واقعی نبوده و کاذب هستند."

در یک ماه گذشته بازار طلا روزهای پر تب و تابی را پشت سر گذاشته و بانک مرکزی با وجود تلاش برای کنترل بازار، هنوز نتوانسته آرامش را به بازار طلا برگرداند.

حراج سکه از طریق بانک کارگشایی که زیر نظر بانک ملی فعالیت می کند و عرضه سکه از طریق برخی شعب بانک ها، از جمله اقدامات بانک مرکزی برای کنترل قیمت سکه طلا در هفته های اخیر بوده است.

برخی کارشناسان اقتصادی می گویند که افزایش شدید قیمت سکه در بازار و بحث اضافه شدن مالیات بر ارزش افزوده بر سکه که قیمت ها را تا حدود ۲۰ هزارتومان افزایش می دهد، نقدینگی را به سمت بازار ارز هدایت کرده است.

در پی افزایش شدید قیمت ارزهای عمده در بازار تهران، محمود بهمنی رئیس کل بانک مرکزی دستور عرضه گسترده ارز را را برای کنترل قیمت ها صادر کرد.

بعد از عرضه گسترده ارز توسط بانک مرکزی از روز شنبه هفتم خرداد که خبرگزاری فارس از آن به عنوان "بمباران ارزی" یاد کرده، جلوی افزایش سریع نرخ ارز در بازار گرفته شده است اما کاهش قیمت ها چندان محسوس نیست.

دلار که درآخرین روزهای هفته گذشته از مرز ۱۲۱۰ تومان فراتر رفته بود به ۱۱۹۵ تومان کاهش پیدا کرده و یورو نیز همچنان به قیمت روزهای قبل یعنی ۱۶۹۵ تومان به فروش می رسد.

هر پوند انگلیس نیز در آخرین روزهای هفته گذشته ۱۹۶۵ تومان به فروش می رسید، همچنان با همین نرخ در بازار خرید و فروش می شود.

بازار طلا نیز همچون یک ماه گذشته ملتهب است و رئیس کل بانک مرکزی ایران به اقدام سازمان امور مالیاتی اشاره می کند و می گوید "برخی می خواستند از سکه مالیات بگیرند و حاصل این اقدام موجب نابسامانی بازار سکه طی هفته اهی اخیر شد."

گزارشها از بازار تهران نشان می دهد که قیمت هر قطعه سکه طرح قدیم بیشتر از ۴۶۰ هزار تومان بوده و هر قطعه سکه طرح جدید ۴۴۵ هزار تومان خرید و فروش می شود.

نقدینگی سرگردان به دنبال بازار

حق نشر عکس mehr
Image caption بانک مرکزی ایران امروز شنبه هفتم خرداد، حجم زیادی ارز وارد بازار کرد تا مانع از افزایش بیشتر قیمت ها شود.

پرسش این است که چه چیزی باعث شده تا بازار طلا، ارز و آهن تا این اندازه ملتهب شود و چرا باید نگران افزایش قیمت کالاهای مصرفی بود؟

آنچه در بازارهایی نظیر طلا و ارز رخ داده به "نقدینگی سرگردانی" بر می گردد که هر گاه به سمت بازاری روانه شده، آن را به هم ریخته است.

در سالهای اخیر بازارهایی نظیر مسکن، خودرو و تلفن همراه جذابیت های خود را برای سرمایه گذاری و جذب نقدینگی از دست داده اند و با کاهش سود سپرده های بانکی در سال جاری، نقدینگی های سرگردان وارد بازارهایی نظیر طلا و ارز شده است.

علاوه بر این، پنج ماه پیش، برنامه حذف یارانه ها به اجرا گذاشته شد و قیمت موادی نظیر مواد سوختی به شدت افزایش پیدا کرد.

بنابر قانون حذف یارانه ها، دولت باید نیمی از درآمدهای حاصل از حذف یارانه ها را به صورت نقدی بین مردم توزیع می کرد و بقیه را به واحدهای تولیدی و طرحهای عمرانی اختصاص می داد اما گزارشها نشان می دهد که دولت تمام پول را صرف یارانه نقدی کرده و پولی به واحدهای تولیدی نداده است.

از طرف دیگر، دولت مانع از افزایش قیمت کالاها شد ولی اکنون فشار چندماهه هزینه ها، شرکت های تولیدی را با مشکل مواجه کرده است.

التهاب در بازار آهن نمونه ای از مشکلات واحدهای تولیدی بعد از حذف یارانه هاست که دیگر بخش های تولیدی نیز با آن رو به رو هستند ولی سرازیر شدن بخشی از نقدینگی به سمت بازار آهن، مشکلات را دو چندان کرده است.

بر اساس قانون بودجه سال جاری، دولت باید حدود هشتاد درصد از درآمدهای ناشی از حذف یارانه ها را به صورت نقدی بین خانوارها توزیع کند و بیست درصد بقیه را به واحدهای تولیدی اختصاص دهد اما کارشناسان می گویند که دولت نمی تواند ۵۴ هزار میلیاردتومان درآمد پیش بینی شده در بودجه را به دست بیاورد.

این یعنی دولت نمی تواند امسال پول چندانی به واحدهای تولیدی اختصاص دهد و به این ترتیب اگر دولت همچنان از افزایش قیمت کالاهای تولیدی جلوگیری کند، پیش بینی می شود که وضعیت واحدهای تولیدی بدتر از حالا شود به خصوص که نقدینگی سرگردان نیز در کمین بازار نشسته است و می تواند تعادل بازار کالاهای مصرفی را بر هم بزند.