بیکاری و آمارهایی برای برآوردن آرزوهای دولت ایران

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption بیکاری یکی از مهمترین معضلات اقتصادی ایران است و طرحهای دولت برای حل آن نتیجه بخش نبوده است

در حالی که دولت محمود احمدی نژاد تاکید دارد که در نیمه اول سال یک میلیون شغل ایجاد کرده است، عادل آذر، رئیس مرکز آمار ایران می گوید "من راجع به نیمه اول سال جاری اظهار نظری نمی کنم، چون مرکز آمار در این مورد اطلاعی ندارد."

آقای عادل آذر به خبرگزاری دانشجویان ایران - ایسنا - گفته است که ما "می توانیم در مورد یک فصل پاسخگو باشیم، آخرین طرح نیروی کار ما هم اطلاعات از تابستان ۸۹ تا تابستان ۹۰ است. غیر از این ما پاسخگو نیستیم."

رئیس مرکز آمار می گوید که نرخ بیکاری تا اول تابستان سال گذشته تا تابستان امسال ۱۱.۱ درصد بوده و"معنی آن این است که در این یک سال یک میلیون و ۷۵۰ هزار شغل ایجاد شده است."

آقای احمدی نژاد تاکید دارد که ایجاد دو و نیم میلیون شغل را قابل دستیابی دانسته و گفته است: "بر اساس ظرفیت های مادی، منابع مالی و ظرفیت های عظیم انسانی که در کشور بزرگ ایران وجود دارد این هدف قابل تحقق است."

بعد از اعلام این آمار از سوی دولت، مرکز پژوهشهای مجلس گزارش مفصلی منتشر کرد و در آن با مقایسه آمار سالهای قبل نوشت که وقتی طی سه سال اول برنامه چهارم توسعه، از سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۶ با رشد اقتصادی حدود شش درصد به طور متوسط سالانه حدود ۷۶۴ هزار شغل ایجاد شده است نمی توان با رشد یک درصد "ادعای ایجاد یک میلیون و ششصدهزار فرصت شغلی درسال ۱۳۸۹ و برنامه برای ایجاد دو و نیم میلیون فرصت شعل در سال ۱۳۹۰" را پذیرفت.

مقامات دولتی در حالی آمار و ارقام ایجاد اشتغال را اعلام می کنند که بانک مرکزی و مرکز آمار ایران گزارش شاخص های نظیر رشد اقتصادی، رشد تولید ناخالص داخلی و میزان سرمایه گذاری را منتشر نکرده اند و کارشناسان مرکز پژوهشهای مجلس می گویند که "همین امر خلاف سبب شده که بعضی مقامات اجرایی با ارائه ارقام بدون استناد مراجع رسمی، وضع موجود را موفق جلوه بدهند."

نمایندگان مجلس بارها نسبت به آمارهای دولت در زمینه ایجاد اشتغال واکنش نشان داده اند و حتی اواخر خرداد وزرای وقت کار، تعاون و رئیس مرکز آمار را به مجلس فراخواندند تا آنها در باره آمارهایی که دولت در باره ایجاد شغل منتشر کرده، توضیح بدهند.

اما در آن جلسه نیز نمایندگان دولت سعی کردند از پاسخگویی به آمارها طفره روند و بیشتر به کلیاتی پرداختند که نمونه آن سخنان عبدالرضا شیخ الاسلامی وزیر وقت کار و وزیر فعلی تعاون، کار و رفاه اجتماعی بود .

آقای شیخ الاسلامی با دفاع از عملکرد دولت گفت: "ما به عنوان وزارت کار جنس کار مجلس را داریم چرا که ما شغل ایجاد نمی کنیم بلکه سیاست گذاری و نظارت می کنیم."

آمارهای مبهم و کلی دولت

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption سهم بیکاران تحصیلکرده در بازار کار ایران روز به روز در حال افزایش است

بیکاری یکی از بزرگترین مشکلات اقتصادی و اجتماعی در ایران است و بنابر آمار رسمی، جمعیت بیکاران حدود سه و نیم میلیون نفر است هرچند کارشناسان می گویند تعداد بیکاران بسیار بیشتر از این رقم است.

دولت برای قانع کردن نمایندگان مجلس گفته است که آمار شاغلین را با اسم و رسم در اختیار دارد ولی آقای احمد توکلی رئیس مرکز پژوهشهای مجلس در همان جلسه ای که وزرا در مجلس حضور داشتند، گفت که "اگر این گونه است این آمار را منتشر کنید."

اما آقای احمدی نژاد خطاب به منتقدان می گوید که "چرا می گوئید نمی توان این میزان شغل ایجاد کرد و شما نیز کمک و همکاری کنید و دست به دست هم دهیم تا این میزان شغل ایجاد شود."

آقای احمدی نژاد تاکید دارد که در دو سال آیده "پدیده زشت بیکاری و کمبود فرصت های شغلی را از ایران ریشه کن" خواهد کرد.

او در نیمه اول مهر در سفر به همدان ضمن تاکید بر عزم خود برای ریشه کن کردن بیکاری گفت که "کسانی که می توانند برای از بین بردن بیکاری راهکاری ارائه کنند، نباید کوتاهی کنند، بازاری با استخدام شاگرد، کشاورز با به کاری گیری فارغ التحصیلان کشاورزی، کارخانه دار با توسعه کارخانه خود و همه باید دست به دست هم دهیم تا این پدیده از کشور رخت بر بندد."

اما منتقدان می گویند که شرایط اقتصادی به گونه ای نیست که دولت بتواند در ایجاد چنین حجمی از فرصت های شغلی موفق شود.

سه سال است که دولت مانع از انتشار آمارهای میزان سرمایه گذاری و رشد اقتصادی شده و منتقدان می گویند به دلیل رکود اقتصادی، دولت جلوی انتشار آمار رسمی را گرفته است و گرنه اگر وضعیت خوب بود دلیلی بر ممانعت از دسترسی مردم به آمار وجود نداشت.

با وجود فشارهای مجلس و دیگر نهادها برای انتشار آمارهای رسمی، هنوز بانک مرکزی گزارش های خود را منتشر نکرده و به همین دلیل هم تصویر روشن و واضحی از وضع اقتصادی سه سال گذشته در دست نیست.

نبود اطلاعات لازم باعث شده تا کارشناسان با استناد به گزارش نهادهای بین المللی نظیر بانک جهانی و صندوق بین المللی پول استناد کنند که برخلاف نظر دولت، تصویری به کلی متقاوت از شرایط اشتغال در ایران ارائه می دهد.

به عقیده کارشناسان اقتصادی بر مبنای این آمارها و وضعیت اقتصادی کشور در سالهای اخیر، نمی توان وعده دولت برای ایجاد چهار میلیون شغل را در فاصله به این سادگی دو سال قبول کرد به خصوص این که در دورهای پیش حتی با داشتن رشد اقتصادی بالای شش درصد ، دولت به سختی می توانست در مدت دو سال کمی بیش از یک میلیون شغل ایجاد کند.

مطالب مرتبط

لینک های اینترنتی مرتبط

بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست