نظرسنجی بی‌بی‌سی؛ رویگردانی جهانی از انرژی هسته‌ای

استفاده از انرژی خورشیدی حق نشر عکس BBC World Service
Image caption در نظرسنجی حمایت زیادی از منابع انرژی قابل تجدید وجود داشت

نظرسنجی انجام شده توسط بی بی سی نشان می دهد که حمایت مردم اکثر کشورهای جهان از استفاده از انرژی اتمی و ساختن نیروگاه های هسته ای کاهش یافته است.

براساس این نظرسنجی، در کشورهای که فعالانه برنامه هایی را برای تولید برق هسته ای دنبال می کنند، شمار بیشتری از مردم در مقایسه با نظرسنجی سال ۲۰۰۵ با استفاده از انرژی هسته ای مخالفند و تنها در بریتانیا و ایالات متحده است که افکار عمومی همچنان از تولید برق از این منبع حمایت می کند.

به اعتقاد بسیاری از پرسش شوندگان، بهبود کارآیی در نیروگاه های غیر هسته ای و توجه بیشتر به توسعه منابع تجدید شونده انرژی می تواند راه حل مناسب تری از ایجاد نیروگاه های اتمی برای تامین نیاز به نیروی برق باشد.

در مجموع، تنها ۲۲ درصد از پرسش شوندگان با این نظر موافق بودند که "انرژی هسته ای منبع نسبتا امنی برای تولید برق محسوب می شود و ساخت تعداد بیشتری نیروگاه هسته ای سیاستی مطلوب است."

در مقایسه، ۷۱ درصد از پرسش شوندگان معتقد بودند که کشورهایشان می توانند "تا بیست سال دیگر، از طریق افزایش کارآیی نیروگاه های متعارف و توجه بیشتر به استفاده از انرژی خورشیدی و بادی، نیروگاه های اتمی و زغال سنگی را به طور کامل برچینند."

طرفداران محیط زیست به دلیل آلودگی قابل توجه نیروگاه های زغال سنگی، با ادامه استفاده از این نوع نیروگاه ها مخالفند.

در این نظرسنجی، ۳۹ درصد از پرسش شوندگان در سطح جهان از ادامه استفاده از نیروگاه های هسته ای موجود حمایت می کنند اما با ساخت نیروگاه های جدید مخالفند در حالیکه ۳۰ درصد معتقدند که باید استفاده از تمامی نیروگاه های هسته ای از جمله واحدهای فعال فورا متوقف شود.

برای انجام این بررسی، موسسه نظرسنجی گلوب اسکن از بیست و سه هزار و دویست و سی و یک نفر پرسش شونده در بیست و سه کشور جهان نظرسنجی به عمل آورد.

این نظرسنجی در ماه ژوئیه تا سپتامبر سال جاری و چند ماه پس از وقوع زمین لرزه و سونامی در ژاپن و آسیب به نیروگاه هسته ای فوکوشیما در آن کشور صورت گرفت.

حق نشر عکس BBC World Service

موج مخالف

همین موسسه در سال ۲۰۰۵ نیز به یک نظرسنجی مشابه در هشت کشور دست زد و مقایسه نتایج این دو تحقیق نشان می دهد که میزان مخالفت با ساخت نیروگاه های هسته ای جدید در این دوره، افزایش یافته است.

در آلمان، درصد مخالفان ساخت نیروگاه های هسته ای از ۷۳ درصد در سال ۲۰۰۵ به ۹۰ درصد در سال ۲۰۱۱ افزایش یافته که در تصمیم دولت آن کشور برای متوقف کردن برنامه های هسته ای موثر بوده است.

جالب تر اینکه حتی در میان فرانسویان هم، که به طور سنتی از استفاده از نیروی اتم برای تولید برق حمایت می کرده اند، در فاصله زمانی بین دو نظرسنجی موسسه گلوب اسکن، نسبت مخالفان ساخت نیروگاه های هسته ای از ۶۶ درصد به ۸۳ درصد رسیده و این ارقام برای روس ها، که بازهم از هواداران انرژی هسته ای هستند، ۶۱ درصد برای سال ۲۰۰۵ و ۸۳ درصد برای سال جاری بوده است.

با اینهمه، در میان ژاپنی ها که فاجعه فوکوشیما را هم تجربه کرده اند، مخالفت با ساخت نیروگاه های اتمی افزایش نسبتا معتدلی داشته و از ۷۶ درصد در سال ۲۰۰۵ به ۸۴ درصد در سال ۲۰۱۱ رسیده است.

در مقایسه با این کشورها، مردم بریتانیا ظاهرا دید خوشبینانه تری نسبت به برق اتمی دارند زیرا حمایت از ساخت رآکتورهای جدید از ۳۳ درصد در سال ۲۰۰۵ به حدود ۳۷ درصد در سال ۲۰۱۱ افزایش یافته است.

حق نشر عکس BBC World Service

نظر آمریکاییان در این زمینه تغییر چندانی نیافته و درصد حمایت آمریکاییان همانند مردم چین و پاکستان از ساخت نیروگاه اتمی جدید حدود ۴۰ درصد است.

بیش از هر ملت دیگری، پرسش شوندگان فرانسوی و ژاپنی موافق ادامه کار نیروگاه های موجود بدون ساخت نیروگاه های جدید بوده اند (به ترتیب ۵۸ درصد و ۵۷ درصد) در حالیکه ۵۵ درصد از اسپانیایی ها و ۵۲ درصد از آلمانی ها معتقد بوده اند که باید نیروگاه های موجود فورا بسته شود.

در میان کشورهایی که نیروگاه های اتمی ندارند، حمایت از ساخت اینگونه نیروگاه ها برای پرسش شوندگان در نیجریه (با ۴۱ درصد)، غنا (۳۳ درصد) و مصر (۳۱ درصد) بیش از سایر کشورها بوده است.

تاثیر فوکوشیما؟

اگرچه این بررسی مشخصا به میزان تاثیر فاجعه فوکوشیما در شکل گیری افکار عمومی نسبت به نیروگاه های هسته ای نمی پردازد، اما احتمالا این واقعه باعث شده است که تمایل مردم جهان به استفاده از نیروی اتمی برای تولید برق کمتر شود.

به گفته داگ میلر، مدیر شرکت گلوب اسکن، "بی تاثیر بودن فاجعه فوکوشیما بر دیدگاه مردم بریتانیا و آمریکا در مورد نیروگاه های اتمی پدیده ای قابل تعمق است و با افزایش قابل توجه مخالفت با استفاده از انرژی هسته ای در اکثر کشورهای جهان تضاد دارد."

در واقع، بررسی های دیگری هم که انجام شده نشان می دهد که مردم بریتانیا همچنان از برق اتمی حمایت می کنند و بررسی بی بی سی کمابیش تایید کننده همین گرایش است.

در ماه ژوئن سال جاری، موسسه نظرسنجی ایپسوس - موری و روزنامه ژاپنی آساهی شیمبون در مطالعه ای در همین زمینه نتیجه گرفتند که حمایت از تکنولوژی هسته ای برای تولید برق در اکثر کشورهای جهان کاهش پیدا کرده اما در تعدادی از کشورها، از جمله آمریکا، همچنان بدون تغییر مانده است.

نظرسنجی ایپسوس - موری نشان داد که در میان انواع منابع تولید برق، حمایت از نیروگاه های هسته ای با تنها ۳۸ درصد، از تمامی منابع حتی از زغال سنگ، با ۴۸ درصد کمتر است در حالیکه منابع هیدروالکتریک و استفاده از نیروی باد از حمایت بیش از ۹۰ درصد مردم برخوردار است.

حق نشر عکس BBC World Service

نظرسنجی اخیر نشان می دهد که اکثر مردم بر این باورند که افزایش کارآیی روش های متعارف تولید برق و استفاده از منابع تجدید شونده انرژی به سادگی می تواند نیاز به نیروگاه های هسته ای و زغال سنگی را مرتفع سازد.

به گفته جان برانک، رئیس گروه انرزی در سازمان "صلح سبز بین المللی"، انرژی هسته ای یک بخش کوچک با مشکلات عمده اقتصادی، فنی، سیاسی و زیست محیطی است و فاجعه فوکوشیما یادآوری دردناکی از این واقعیت بود که رآکتورهای اتمی تاسیساتی بالقوه خطرساز محسوب می شود.

در همانحال، آژانس بین المللی انرژی اتمی همچنان برای نیروی اتم در تولید برق نقشی اساسی قایل است و تاکید دارد که افزایش مصرف برق و تلاش دولت ها برای کاهش میزان تولید گازهای گلخانه ای با هزینه ای اندک، به آن معنی است که چاره ای جز استفاده از این منبع انرژی ندارند.

جان ریچ، مدیرعامل انجمن جهانی انرژی هسته ای، گفته است که فوکوشیما نخستن حادثه هسته ای عمده جهان طی بیست و پنج سال اخیر بوده و تلفات چندانی هم برجای نگذاشته است.

آقای ریچ به بی بی سی گفته است: "سیاستگزاران باید به افکار عمومی احترام بگذارند اما توجه به واقعیات هم لازم است و واقعیات هنوز هم مدافع انرژی هسته ای است و با توجه به این واقعیات است که لازم است دست اندرکاران صنعت انرژی اتمی، دولت ها و رسانه های همگانی تلاش بیشتری برای آموزش مردم به خرج دهند."

به گفته او: "در پی وقوع فاجعه فوکوشیما، انرژی اتمی بی خطرتر شده است و به عنوان بهترین منبع انرژی غیرفسیلی در جهان، بلوغ بیشتری نیز خواهد یافت."