احمدی نژاد در جشن یکسالگی حذف یارانه‌ها، شیرینی داد

جشن یکسالگی حذف یارانه ها در ساختمان سابق مجلس حق نشر عکس BBC World Service

محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران، مراسم یک سالگی برنامه حذف یارانه ها را با حضور تعدادی از وزرا و توزیع شیرینی در ساختمان سابق مجلس جشن گرفت.

در این جشن تیم اقتصادی دولت کارنامه ای حاکی از موفقیت این برنامه ارائه کرد و محمود احمدی نژاد گفت که "بسیاری از کشورها از ما درخواست کردند که به آنها در برنامه ریزی اقتصادی‌شان کمک کنیم و حتی برخی ها درخواست کرده اند که برای اجرای این طرح در کشورشان مستقر شویم."

برنامه حذف یارانه ها با فرمان آقای احمدی نژاد در شب ۲۸ آذر سال گذشته و با هدف اصلاح الگوی مصرف و افزایش قیمت شانزده قلم کالا و خدمات شروع شد.

دولت در آن زمان ابتدا اولین قسط یارانه نقدی را به حساب خانوارها واریز کرد و پس از آن نیز قیمت کالاها و خدمات را افزایش داد.

بخش عمده افزایش بهای این کالاها به مواد سوختی نظیر بنزین و گازوئیل و گاز و برق مربوط می شد.

با اجرای طرح حذف یارانه ها، قیمت بنزین از لیتری یکصد تومان به هفتصد تومان، گازوئیل از لیتری ۱۶.۵ تومان به ۳۵۰ تومان، گاز طبیعی از حدود هر مترمکعب ۱۳ تومان به ۷۰ تومان، برق از هر کیلووات ساعت ۱۶.۵ تومان به ۲۷ تا ۲۱۰ تومان و آب از ۸۰ تومان به ۲۸۳ تومان افزایش یافت.

برنامه این بود که دولت نیمی از پولی را که از افزایش قیمت ها به دست می آورد به صورت نقدی به خانوارها بدهد و نصف دیگر را در اختیار بخش تولید قرار داده یا در پروژه های عمرانی و اجتماعی هزینه کند.

آمار رسمی از عملکرد یک سال گذشته منتشر نشده است ولی گزارشها نشان می دهد که در خوش بینانه ترین حالت، در آمد دولت از این محل از نصف پولی که به خانوارها داده شده بیشتر نبوده و در نتیجه، برای تامین کسری بودجه از بانک مرکزی قرض گرفته و همچنین بخشی از بودجه وازتخانه های نفت و نیرو را برای این کار هزینه کرده است.

در چنین وضعی دولت راهی جز افزایش دوباره قیمت ها ندارد و شمس الدین حسینی وزیر اقتصاد در حاشیه نشست یکسالگی یارانه ها به خبرگزاری مهر گفته "مگر می شود فازی از هدفمندی یارانه ها اجرا شود و افزایش قیمت صورت نگیرد."

جدول متوسط قیمت ها (تومان)
کالاها نرخ قدیم نرخ جدید
بنزین هر لیتر ۱۰۰ ۷۰۰
گازوئیل هر لیتر ۱۶.۵ ۳۵۰
گاز خودرو هر متر مکعب ۴۰ ۳۰۰
گاز طبیعی هر مترمکعب ۱۳ ۷۰
برق هر کیلو وات ساعت ۱۶.۵ ۲۷ تا ۲۱۰
آب هر متر مکعب ۸۰ ۲۸۳
گندم هر کیلو ۷ ۴۰۰

آقای حسینی می گوید که دستاوردها و عملکرد یک ساله طرح حذف یارانه ها "همان اخبار خوشی است که پیش از این اعلام شده بود."

دولت از موفقیت ها می گوید

دولت می گوید که واردات مواد سوختی نظیر بنزین و گازوئیل بعد از حذف یارانه ها به شدت کاهش پیدا کرده است و آقای حسینی می گوید که اگر همان وضع سابق ادامه پیدا می کرد "امسال باید هشت میلیارد دلار سوخت وارد کشور می کردیم."

برخی مقامات دولتی می گویند که وزارت اطلاعات به آنها در زمان شروع برنامه حذف یارانه ها هشدار داده بود که آماده شورش های احتمالی باشند.

یکی از مهمترین نگرانی های دولت، حذف یارانه نان بود و به همین دلیل، در افزایش قیمت نان تردید داشت، اما کمی بعدتر یارانه نان هم حذف شد و دولت اعلام کرد که ماهانه یک هزار تومان بابت یارانه نان به یارانه نقدی اضافه می شود.

آقای حسینی می گوید که قیمت گندم از هفت تومان به ۳۵۰ تومان و در مرحله بعد به ۴۰۰ تومان افزایش پیدا کرد "آیا قیمت نان با انی روند ۴۰ برابر شد؟"

عمده نگرانی ها مربوط به افزایش شدید تورم بود که اکنون آقای احمدی نژاد می گوید که هیچکدام از آن پیش بینی ها درست نبوده و کسانی که می گفتند "با اجرای این قانون ۱۵۰ درصدی در کشور ایجاد می شود بر اساس مدلهایی این پیش بینی را می کردند که اکنون معلوم شد ما باید در دروس دانشگاهی و مدلهای طراحی اقتصادی مان تجدید نظر کنیم."

حق نشر عکس isna
Image caption در حالی که قرار بود سی درصد از درآمدهای حاصل از حذف یارانه ها به بخش صنعت داده شود اما تولید کنندگان می گویند دولت تاکنون کمکی به آنها نکرده است

دولت می گوید که با اجرای طرح حذف یارانه ها فاصله طبقاتی کمتر شده و جمشید پژویان، که از وی به عنوان "طراح اصلی برنامه حذف یارانه ها" یاد می شود، می گوید "هزینه اقشار ثروتمند ۱۱۷ هزار تومان و اقشار کم درآمد بیش از ۷ هزار تومان افزایش یافته است."

به گفته آقای پژویان، "این طرح توانسته بخشی از یارانه ها را از جیب شهر نشینان به جیب روستائیان منتقل کند و به صورت کلی ۵۰ درصد روستائیان در قالب این طرح افزایبش درآمد داشته اند."

وزیر اقتصاد که پیش از این گفته بود که آماده است برای هل دادن ماشین "هدفمندی یارانه ها" کتش را در بیاورد تا چرخش را بچرخاند حالا می گوید "احساس می کنم تنها این ماشین نیاز به کمی هل دادن دارد و نیازی به درآوردن کت نیست."

یک سال بعد از اجرای قانون حذف یارانه ها انتقادها به این طرح افزایش پیدا کرده و تولید کنندگان می گویند که قرار بود ۳۰ درصد از درآمد دولت از محل حذف یارانه ها به حمایت از آنان اختصاص پیدا کند اما پولی به آنها پرداخت نشده است. مجلس می گوید که تخلفات دولت در برنامه حذف یارانه ها در شش ماه اول حدود ۱۵ هزار میلیارد تومان بوده است.

اما آقای احمدی نژاد "تقریبا تمام ایراداتی که از قبل در مورد این قانون گرفته می شد" را بی پایه توصیف کرده و گفته است که ضعف هایی وجود دارد "ولی این ضعف ها قابل اعتنا نیست."

مطالب مرتبط