روسیه: تشدید تحریم ایران به منزله تلاش برای تغییر رژیم است

گنادی گاتیلوف حق نشر عکس Reuters
Image caption گاتیلوف: تشدید تحریم و هرگونه عملیات نظامی علیه ایران به تلاش برای تغییر رژیم تعبیر می شود

در حالیکه آمریکا چند شرکت خارجی را به دلیل ارتباط نفتی با جمهوری اسلامی مشمول تحریم قرار داده، روسیه گفته است که تشدید تحریم های اقتصادی و تجاری علیه ایران می تواند اقدامی برای تغییر رژیم تلقی شود.

روز جمعه، ۲۳ دی (۱۳ ژانویه)، خبرگزاری روسی اینترفاکس گزارش کرد که گنادی گاتیلوف، معاون وزیر خارجه روسیه، گفته است که جامعه جهانی وضع تحریم های جدید علیه جمهوری اسلامی ایران را صرفا به منزله اقدامی علیه برنامه های هسته ای این کشور نخواهد دانست بلکه آن را به منزله تلاش برای ایجاد تغییرات سیاسی در داخل ایران تلقی می کند.

آقای گاتیلوف گفته است: "گسترش تحریم ها علیه ایران و همچنین حملات نظامی احتمالی علیه این کشور بی تردید از نظر جامعه جهانی اقدامی محسوب می شود که هدف از آن تلاش برای تغییر رژیم در ایران است."

این مقام روسی هشدار داده است که "وضع تحریم های جدید علیه ایران تنها می تواند مانعی را بر سر راه تلاش جامعه جهانی برای یافتن راه حلی مسالمت آمیز برای بحران ناشی از برنامه های اتمی این کشور ایجاد کند."

روسیه، به عنوان عضو دایم و دارای حق وتو در شورای امنیت سازمان ملل، تا کنون از قطعنامه های این شورا علیه برنامه های اتمی ایران حمایت کرده و به این قطعنامه ها رای مثبت داده است.

شورای امنیت سازمان ملل با صدور بیانیه ها و قطعنامه هایی طی حدود شش سال گذشته، از ایران خواسته است تا برای شفاف سازی فعالیت های اتمی خود با نهادهای بین المللی همکاری کامل داشته باشد و تا زمانی که جامعه جهانی از صلح آمیز بودن این فعالیت ها اطمینان نیافته، بخشی از برنامه های اتمی خود، به خصوص در زمینه غنی سازی اورانیوم را به حالت تعلیق در آورد.

این شورا برای وادار کردن جمهوری اسلامی به قبول خواست های مندرج در این مصوبات، یک رشته تحریم های بین المللی را علیه ایران به اجرا گذاشته است اما مقامات جمهوری اسلامی قطعنامه های شورای امنیت را غیرقانونی دانسته و از پذیرش آنها خوداری ورزیده اند.

در ماه نوامبر سال گذشته میلادی (آبان ماه سال جاری)، مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی گزارشی را در مورد برنامه های اتمی ایران منتشر کرد که در آن، نسبت به احتمال وجود جنبه های نظامی در این برنامه ها ابراز نگرانی شده بود.

در پی صدور این قطعنامه، کشورهای غربی، که جمهوری اسلامی را به تلاش برای دست یافتن به تسلحات اتمی در پوشش برنامه های صلح آمیز هسته ای متهم می کنند، خواستار تشدید تحریم های بین المللی علیه ایران شدند در حالیکه دولت های روسیه و چین، دو عضو دایم شورای امنیت، صراحتا با چنین اقدامی مخالفت کردند.

با اینهمه، ایالات متحده و کشورهای عضو اتحادیه اروپا که پیشتر نیز تحریم های یکجانبه ای را علیه ایران به اجرا گذاشته بودند، به وضع تحریم های جدیدی مبادرت کردند و تحریم های دیگری را نیز در دست بررسی دارند.

حق نشر عکس Isna
Image caption دولت آمریکا سرمایه گذاری و مبادلات با بخش انرژی ایران را محدود کرده است

معاون وزیر خارجه روسیه گفته است: "موضع ما این است که با توجه به اینکه قطعنامه های قبلی مصوب شورای امنیت سازمان ملل همکاری نظامی با این کشور [ایران] را محدود کرده است، تحریم های شورای امنیت علیه ایران با ظرفیت کامل به اجرا گذاشته شده است."

این مقام روسی اقدامات اخیر کشورهای غربی علیه ایران را مورد انتقاد قرار داد و گفت: "وضع تحریم های یکجانبه کشورهای غربی علیه ایران که ورای قطعنامه های شورای امنیت صورت گرفته بر وضعیت مردم ایران و اقتصاد این کشور تاثیر منفی خواهد گذاشت."

وی گفت: "این سیاست به معنی تضعیف اقدامات بین المللی برای حل و فصل مساله اتمی ایران است."

افزایش فشار آمریکا و 'ابهام' در واکنش ژاپن

همرمان، وزارت خارجه آمریکا از اعمال مجازات هایی علیه چند شرکت غیرآمریکایی به دلیل ارتباط تجاری با بخش انرژی ایران خبر داده است.

ایالات متحده پیشتر قوانینی را در مورد محدودیت فروش مواد سوختی و سرمایه گذاری در صنایع نفتی ایران تصویب کرده و اخیرا هم با تصویب قانون تحریم بانک مرکزی جمهوری اسلامی، ارتباط بانکی شرکت ها و شهروندان آمریکایی با ایران را ممنوع کرده است.

دولت ایالات متحده همچنین شرکت ها و شهروندان کشورهای ثالث را در صورت تخطی از قوانین مربوط به تحریم ایران در معرض مجازات هایی شامل محرومیت از دریافت اجازه صدور کالا و خدمات به آمریکا و استفاده از تسهیلات اعتباری از بانک صادرات و واردات آمریکا و دیگر موسسات مالی آمریکا قرار می دهد.

در اطلاعیه ای که در سایت وزارت خارجه آمریکا منتشر شده آمده است که هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه، در اجرای قوانین تحریم ایران، سه شرکت نفتی ژوهای ژنرونگ (چین)، شرکت کیو اویل (سنگاپور) و شرکت فال (امارات متحده عربی) را به خاطر ادامه همکاری نفتی با ایران مشمول تحریم قرار داده است.

در این اطلاعیه، به عنوان انگیزه این تصمیم آمده است که "ایالات متحده با مشارکت متحدان بین المللی خود به وارد کردن فشار بر دولت ایران ادامه می دهد تا این دولت را وادار سازد به تعهدات هسته ای خود در چارچوب قوانین بین المللی عمل کند."

حق نشر عکس AFP
Image caption ازومی در مصاحبه مشترک با وزیر خزانه داری آمریکا از تصمیم به کاهش واردات نفت از ایران خبر داده بود.

وزارت خارجه آمریکا می افزاید که شرکت ژنرونگ چین بزرگترین تامین کننده بنزین به ایران است و بین ژوئیه سال ۲۰۱۰ و ژانویه سال ۲۰۱۱، معاملاتی به مبلغ پانصد میلیون دلار را با ایران انجام داد و شرکت سنگاپوری کیو نیز از اواخر سال ۲۰۱۰ تا اوایل سال ۲۰۱۱ بیش از بیست و پنج میلیون دلار بنزین به ایران فروخت که به مراتب بیش از سقف پنج میلیون دلار در سال است که ایالات متحده برای مبادلات با بخش انرژی ایران منظور کرده است.

دولت چین رسما با تشدید تحریم های تجاری علیه ایران از جمله قطع خرید نفت از این کشور مخالفت کرده و آمریکا را به دلیل آنچه که تلاش برای تحمیل قوانین خود به کشورهای دیگر خوانده، مورد انتقاد قرار داده است.

براساس اطلاعیه وزارت خارجه آمریکا، شرکت فال یک شرکت تجاری مستقل مستقر در امارات متحده عربی است و به تشخیص ایالات متحده، در اواخر سال ۲۰۱۰ مقادیری بنزین به ارزش بیش از هفتاد میلیون دلار به ایران صادر کرد که بازهم بالاتر از محدودیت وضع شده در قوانین آمریکا بوده است.

در خبری دیگر در مورد تلاش آمریکا برای تشدید تحریم ایران، منابع خبری ژاپن از بروز "ابهاماتی" در مورد واکنش دولت این کشور به تلاش آمریکا برای تحریم صادرات نفت خام ایران خبر داده اند.

روز جمعه، خبرگزاری کیودو ژاپن گزارش کرد که کیوچیرو گما، وزیر امور خارجه ژاپن، در مورد کاهش یا قطع واردات نفت خام از ایران گفته است که هنوز در این مورد تصمیمی اتخاذ نشده است.

روز گذشته، جون ازومی، وزیر دارایی ژاپن در مصاحبه مطبوعاتی مشترک با وزیر خزانه داری آمریکا گفت که ژاپن در نظر دارد به تدریج واردات نفت خام از ایران را کاهش دهد و در مقابل، از آمریکا خواسته است تا در مورد ارتباط تجاری غیر نفتی شرکت های ژاپنی با بانک مرکزی ایران استثناء قائل شود.

در مقابل، آقای گما تحریم نفتی ایران را باعث افزایش بهای نفت دانسته و با توصیه به "محتاط بودن" در این مورد، گفته است: "در صورت بالا رفتن سریع بهای نفت خام به دلیل تلاش کشورهای وارد کننده برای خرید نفت از منابع دیگر، ایران از افزایش قیمت نفت منتفع خواهد شد و به این ترتیب، تبعات تحریم صادرات نفتی ایران می تواند مغایر هدف اصلی وضع چنین تحریمی باشد."

در حالیکه ناظران نفتی مواضع وزیران امور خارجه و دارایی ژاپن را نشانه ابهام در مواضع دولت ژاپن دانسته اند، آقای ازومی گفته است که "هیچ ابهام و تناقضی" در مواضع دولت ژاپن در قبال تحریم نفتی ایران وجود ندارد.

اقتصاد ایران به شدت به عواید حاصل از فروش نفت خام وابسته است و به همین دلیل کشورهای غربی معتقدند که تحریم نفتی موثرترین راه برای وادار کردن جمهوری اسلامی به قبول قطعنامه های مصوب شورای امنیت است.

به اعتقاد این کشورها، از آنجا که بخش عمده ای از بودجه دولت و هزینه های مورد نیاز تشکیلات حکومتی ایران از عواید صدور نفت خام تامین می شود، کاهش چشمگیر در این عواید، ادامه فعالیت موسسات و افراد درگیر در برنامه های هسته ای جمهوری اسلامی را هم با دشواری مواجه خواهد ساخت و همچنین، منافع آنان را به مخاطره خواهد انداخت.

ظاهرا دولت روسیه، که نگران از میان رفتن حکومت های متحد و دوست خود در خاورمیانه است، چنین فشارهایی را باعث آشفتگی اوضاع اقتصادی ایران و زمینه ساز تحولات منجر به سقوط حکومت جمهوری اسلامی تلقی می کند.

مطالب مرتبط