هشدار درباره افزایش قیمت نفت در صورت توقف صادرات نفتی ایران

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption "هر گونه مسدود شدن تنگه هرمز از سوی ایران می‌تواند قیمت هر بشکه نفت را بیش از ۳۰ دلار افزایش دهد"

صندوق بین‌المللی پول در گزارشی به گروه ۲۰ هشدار داده است که در صورت توقف صادرات نفت ایران بر اثر تحریم‌های آمریکا و اتحادیه اروپا، قیمت‌های جهانی نفت ممکن است بین ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش یابد.

گروه ۲۰ شامل بیست قدرت برتر اقتصادی دنیا است.

در این گزارش که روز چهارشنبه، پنجم ژانویه، منتشر شد، آمده است که مسدود شدن تنگه هرمز از سوی ایران، به هر نحو، می‌تواند قیمت هر بشکه نفت را بیش از ۳۰ دلار افزایش دهد.

گفته شده است که صندوق بین‌المللی پول این گزارش را هفته گذشته در نشست معاونان وزیران دارایی گروه ۲۰ در مکزیک ارائه کرده و هشدار داده است که افزایش فشار غرب به ایران بر سر فعالیت‌های هسته ای این کشور، تهدیدی مهم برای اقتصاد متزلزل کنونی جهان است.

صندوق بین‌المللی پول اضافه کرده است که تحریم گسترده نفت خام ایران می‌تواند به معنای حذف روزانه حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه نفت خام صادراتی این کشور از بازار جهانی باشد. در حالی که هیچ تولیدکننده دیگری که بتواند این کمبود را جبران کند، در شرایط کنونی، وجود ندارد.

در این گزارش پیش‌بینی شده است که در چنین شرایطی، این خطر وجود دارد که قیمت‌های جهانی نفت بین ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش یابد که به معنای اضافه شدن ۲۰ تا ۳۰ دلار به قیمت‌های کنونی نفت خام است.

تنگه هرمز؛ دروازه کلیدی نفت

صندوق بین‌المللی پول با در نظر گرفتن تهدیدات برخی مقام‌های ایرانی درباره بستن تنگه هرمز، در گزارش خود نوشته است که بسته شدن تنگه هرمز می‌تواند زمینه‌ساز افزایش بیشتر قیمت‌های نفت خام باشد، ضمن آن که باعث می‌شود صادرات نفت خام دیگر کشورهای منطقه هم با تاخیرهای احتمالی روبه‌رو شود.

همزمان با آغاز دور جدید فشار کشورهای غربی به ایران برای توقف فعالیت‌های هسته‌ای آن کشور در هفته‌های گذشته، مقامات نظامی و سیاسی ایران بارها از توانایی ایران برای بستن تنگه هرمز به روی کشتی‌های تجاری و نفتکش‌ها سخن گفتند.

پیش از این، معاون اول رئیس جمهور ایران گفته بود که اگر غرب از فروش نفت ایران جلوگیری کند، ایران هم اجازه عبور نفت کشورهای دیگر از تنگه هرمز را نخواهد داد.

هرچند به دنبال این اظهارات معاون اول رئیس جمهور، علی اکبر صالحی، وزیر امور خارجه ایران گفت که تهران هرگز تلاش نکرده است تنگه هرمز را ببندد.

محمد خزاعی، نماینده ایران در سازمان ملل متحد هم روز سی‌ام دی ماه گفت که ایران تلاشی برای بستن تنگه هرمز نخواهد کرد، مگر این که یک قدرت خارجی سعی کند در مناقشه هسته‌ای ایران با غرب، فشار علیه ایران را تشدید کند.

او گفته بود که "اگر ایران تهدید شود، همه گزینه‌ها روی میز خواهد بود."

تنگه هرمز در حد فاصل خلیج فارس و دریای عمان، گذرگاه کلیدی نفت دنیا به شمار می‌رود و حدود ۴۰ درصد از نفت خام صادراتی جهان از مسیر این تنگه به بازار عرضه می‌شود.

"ایران بازار جدید پیدا کرده است"

وزیران امور خارجه اتحادیه اروپا روز دوشنبه سوم بهمن (۲۳ ژانویه)، در نشستی در بروکسل بر سر اعمال تحریم‌های جدید علیه ایران به توافق رسیدند. این تحریم‌ها شامل ممنوعیت خرید و فروش نفت خام و فرآورده‌های نفتی با ایران می‌شود.

در چارچوب مصوبه اتحادیه اروپا، آن دسته از اعضای این اتحادیه که هنوز قراردادهایی برای خرید نفت خام از ایران دارند، تا اول ماه ژوئیه برای پایان دادن به این قراردادها فرصت خواهند داشت.

بر اساس داده های رسمی، اتحادیه اروپا نزدیک به ۲۰ درصد نفت خام صادراتی ایران را وارد می کند. به این ترتیب از نزدیک به ۵ ماه دیگر ۲۰ درصد نفت خام صادراتی روزانه ایران (معادل۳۰۰۰۰۰ بشکه در روز) خریداری نخواهد شد و این کشور ناگزیر است مشتریان جدیدی پیدا کند.

با این حال، به دنبال اعمال تحریم‌های جدید اتحادیه اروپا علیه ایران، وزارت نفت ایران با انتشار بیانیه‌ای به کشورهای اروپایی هشدار داد که عواقب تحریم نفتی ایران گریبان آنها را می‌گیرد و ایران می‌تواند به راحتی مشتری‌های جدیدی برای نفت خود پیدا کند.

علیرضا نیکزاد، سخنگوی وزارت نفت نیز گفته است که نفت ایران به دلیل ویژگی‌های خاص، مشتری‌های خود را دارد و "در ماه‌‌های پیش با رصد بازار جهانی مشتری‌های خاصی برای نفت کشورمان در نظر گرفته‌ایم."

او سهم کشورهای اروپایی از نفت خام صادراتی ایران را ۱۸ درصد اعلام کرد و گفت: "با گران شدن قیمت نفت، نه تنها مشکلی در فروش نفت نخواهیم داشت، بلکه درآمد کشورمان بیشتر خواهد شد."

مطالب مرتبط