درخواست از ده میلیون ایرانی: دیگر یارانه نقدی نگیرید

اسکناس حق نشر عکس BBC World Service

محمدرضا فرزین معاون وزیر اقتصاد گفته از نظر ما ده میلیون نفر باید از گردونه دریافت یارانه نقدی حذف شوند و اسامی ده میلیون نفر را آماده کرده ایم و از طریق نامه به آنها اطلاع می دهیم.

آقای فرزین که سخنگوی برنامه حذف یارانه هاست تاکید کرده که "انصراف از دریافت یارانه نقدی اختیاری است و نامه نگاری با این افراد نیز دعوت به خود انصرافی است."

به گفته سخنگوی برنامه حذف یارانه ها دولت معتقد است که "این ده میلیون نفر تمکن لازم برای عدم دریافت یارانه نقدی دارند و با کارهایی که در استانها انجام شده امیدواریم این افراد خودشان مراجعه کرده و از دریافت یارانه انصراف دهند."

آمار دقیق یارانه بگیران اعلام نشده اما گزارشها نشان می دهد که بیشتر از ۷۳ میلیون نفر از ایرانیان یارانه نقدی می گیرند و دولت در یک سال گذشته حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان پول به عنوان یارانه نقدی به این افراد پرداخت کرده است.

در ابتدا تعداد متقاضیان دریافت یارانه حدود ۶۰ میلیون نفر بود اما وقتی دولت فرصت ثبت نام برای دریافت یارانه را تمدید کرد برخی از کسانی که قبلا تمایلی به دریافت یارانه نداشتند، ثبت نام کردند.

پیشتر، دولت از ایرانیان "پردرآمد" خواسته بود تا از دریافت یارانه نقدی انصراف دهند اما به نظر می رسد که کسی این دعوت دولت را اجابت نکرده است.

برای همین، دولت اسامی ده میلیون نفر را انتخاب کرده و تصمیم دارد به آنها نامه بدهد و از آنها بخواهد که خودشان از دریافت یارانه نقدی انصراف بدهند.

جدول متوسط قیمت ها (تومان)
کالاها نرخ قدیم نرخ جدید
بنزین هر لیتر ۱۰۰ ۷۰۰
گازوئیل هر لیتر ۱۶.۵ ۳۵۰
گاز خودرو هر متر مکعب ۴۰ ۳۰۰
گاز طبیعی هر مترمکعب ۱۳ ۷۰
برق هر کیلو وات ساعت ۱۶.۵ ۲۷ تا ۲۱۰
آب هر متر مکعب ۸۰ ۲۸۳
گندم هر کیلو ۷ ۴۰۰

دولت هنوز نگفته که اگر این ده میلیون نفر پاسخ مثبت به درخواست دولت ندهند چه خواهد کرد؟

حذف پردرآمدها

پرداخت ماهانه ۴۵ هزارو ۵۰۰ تومان به بیشتر از ۷۳ میلیون ایرانی فشار سنگینی بر بودجه دولت وارد کرده است و گزارشها نشان می دهد که دولت در این بخش با کسری ۱۵ هزار میلیارد تومانی روبه روست و تا به حال با قرض گرفتن از بانک مرکزی و استفاده از بودجه برخی از وزارتخانه ها و برداشت از بودجه عمرانی این پول تامین شده است.

بنابر این اگر دولت بخواهد به همین روال کار را ادامه بدهد، با کسری بودجه سنگین تری مواجه می شود و برای اجتناب از چنین وضعیتی، قصد دارد با استفاده از اطلاعاتی که چهار سال پیش از خانوارها در زمینه توانایی مالی آنها گرفته است، بخشی از پردرآمدها را از فهرست یارانه بگیران حذف کند.

دولت ابتدا تصمیم داشت با استفاده از اطلاعاتی اقتصادی که مرکز آمار از مردم گرفته بود، فقط به افراد کم درآمد پول بدهد و برای این منظور، خانوارها را بر اساس درآمد به چند خوشه تقسیم کرد ولی این خوش بندی با مخالفت گسترده ای رو به رو شد و دولت را از تصمیم خود منصرف کرد.

اکنون به نظر می رسد دولت با همان اطلاعاتی که خانوارها در اختیار مرکز آمار گذاشته اند قصد دارد، ابتدا آنها را تشویق کند که از گرفتن یارانه نقدی منصرف شوند و اگر اجازه "خودانصرافی" نتیجه بخش نبود، خودش یارانه آنها را قطع کند.

اگر دولت یارانه ده میلیون نفر را قطع کند در مجموع در طول یک سال ۵ هزار و ۴۶۰ میلیارد تومان پول کمتر بابت یارانه نقدی پرداخت خواهد کرد.

برنامه حذف یارانه ها یک سال پیش و در ابتدای زمستان سال گذشته با هدف اصلاح الگوی مصرف و افزایش بهای شانزده قلم کالا و خدمات شروع شد و قرار بود که دولت نیمی از درآمدهای ناشی از حذف یارانه ها و گران فروختن کالاها را به یارانه نقدی اختصاص دهد.

حق نشر عکس isna
Image caption در حالی که قرار بود سی درصد از درآمدهای حاصل از حذف یارانه ها به بخش صنعت داده شود اما تولید کنندگان می گویند دولت تاکنون کمکی به آنها نکرده است

در قانون پیش بینی شده بود که سی درصد از درآمدها برای کمک به تولید و جبران افزایش هزینه تولید کنندگان مصرف شود و بقیه نیز به پروژه های عمرانی اختصاص یابد.

اما، احتمالا دولت با انگیزه سیاسی و جلب حمایت مردم، تمام هم و غمش را بر سر پرداخت یارانه نقدی به مصرف کنندگان گذاشته است و بخش تولید و پروژه های عمرانی سهمی از درآمدهای ناشی از حذف یارانه ها نداشته اند.

تلاش برای رفع کسری بودجه

با گذشت یک سال از اجرای طرح حذف یارانه ها، دولت اینک با مشکل تامین منابع مالی لازم برای پرداخت یارانه نقدی رو به رو شده و قصد دارد با کاستن از تعداد یارانه بگیران، شاید بتواند از میزان کسری بودجه خود بکاهد.

سه هفته پیش وقتی بحث حذف ده میلیون نفر از فهرست یارانه بگیران مطرح شد، علی لاریجانی، رئیس مجلس، گفت که مجلس با پیشنهاد حذف ده میلیون نفر از طرح حذف یارانه ها مخالف است اما البته اگر دولت بخواهد یارانه بیشتری به افراد نیازمند بدهد، مجلس با آن موافقت می کند.

با آنکه آقای احمدی نژاد پیشتر بحث دو یا سه برابر کردن یارانه های نقدی را مطرح کرده بود اما اکنون دولت سخنی از افزایش میزان یارانه نقدی به میان نمی آورد.

گزارشهای رسمی نشان می دهد که در خوش بینانه ترین وضعیت، درآمد دولت از محل حذف یارانه ها نصف پولی بوده که به خانوارها پرداخته است.

در یک سال گذشته دولت به بیش از ۷۳ میلیون نفر ماهانه ۴۵ هزار و پانصد تومان یارانه نقدی پرداخت کرده و تصمیم دولت نشان می دهد که پرداخت یارانه نقدی به این تعداد دیگر امکان پذیر نیست حتی اگر دولت در نظر داشته باشد در مرحله دوم اجرای قانون حذف یارانه ها، باز هم قیمت ها را افزایش دهد.

مطالب مرتبط