سرنوشت نامعلوم 'برداشت غیرقانونی' بانک مرکزی ایران از حساب بانک‌ها

حق نشر عکس isna
Image caption رئیس کل بانک مرکزی ایران: برداشت "مابه‌التفاوت ارزی" طبق مصوبه کمیته پنج‌نفره ساماندهی بازار ارز بوده است

یک هفته بعد از برداشت بانک مرکزی ایران از حساب بانک‌های این کشور که اعتراض فعالان در حوزه بانکی و نیز تذکرات نمایندگان مجلس به دولت را به دنبال داشت، گزارش شده است که بانک مرکزی این مبلغ را در حساب واسط بانک‌ها نگه داشته و هنوز به خزانه دولت واریز نکرده است.

رسانه‌های خبری ایران گزارش داده‌اند که بانک مرکزی ایران روز دوشنبه ۱۵ اسفند ماه، حدود ۴ میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار از منابع بانک‌های ایران را که در حساب‌های این بانک‌ها در نزد خود، در اختیار داشت، به حساب دیگری واریز کرده است.

بانک مرکزی ایران اعلام کرده است که این مبلغ را تحت عنوان "مابه‌التفاوت ارزی دریافتی" بانک‌های ایران، از حساب آنها برداشته است.

خبرگزاری مهر امروز دوشنبه ۲۲ اسفند (۱۲ مارس)، گزارش داد که مبلغ واقعی مابه‌التفاوت ارز دریافتی بانک‌ها، بیش از ۸ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان برآورد شده بود، ولی چون سهم برخی بانک‌ها از این رقم، بیش از سرمایه اصلی آنها بود و می‌توانست مشکلاتی را در زمینه نقدینگی به وجود بیاورد و حتی باعث ورشکستگی بعضی بانک‌ها شود، تنها حدود نیمی از آن برداشت شده است.

بانک مرکزی ایران اعلام کرده است که این اقدام در راستای اجرای مصوبه کمیته پنج‌نفره ساماندهی بازار ارز انجام شده است.

وزیر امور اقتصادی و دارایی، وزیر صنعت، معدن و تجارت، وزیر کشور، وزیر اطلاعات و رئیس کل بانک مرکزی ایران، اعضای کمیته پنج‌نفره ساماندهی بازار ارز هستند.

پیش از این، محمود بهمنی، رئیس کل بانک مرکزی ایران، گفته بود که این مبلغ به دنبال ابهام کمیته پنج‌نفره ارزی انجام شده و بانک مرکزی تنها به عنوان نهاد ناظر بر بانک‌ها، این موضوع را دنبال کرده است.

گفته شده است که مصوبه کمیته پنج‌نفره ساماندهی بازار ارز روز هشتم بهمن ماه امسال، با هدف روشن شدن چگونگی و محل فروش ارزهایی صادر شده است که بانک مرکزی در اختیار بانک‌ها قرار داده بود.

بانک مرکزی ایران طبق این مصوبه، از بانک‌های ایران خواسته است که اطلاعات مربوط به ارزهای دریافتی خود را ارائه کنند.

خبرگزاری فارس به نقل از آقای بهمنی گزارش داده است که برخی بانک‌های ایران اطلاعات درخواستی بانک مرکزی را در فرصتی که داشتند، ارائه نکرده‌اند که باعث شد این احتمال برای اعضای کمیته پنج‌نفره ارزی تقویت شود که ارزهای توزیع‌شده بین این بانک‌ها، در محل‌هایی غیر از آنچه که باید، صرف شده است.

رئیس کل بانک مرکزی ایران اضافه کرده است: "با محاسبه مابه‌التفاوت ارز اختصاص‌یافته از سوی بانک مرکزی و قیمت ارز در بازار آزاد در مقاطعی که بانک‌ها از ارائه مستندات اختصاص ارز در آن زمان‌ها خودداری کرده بودند، این ارقام از حساب واسط بانک‌ها به عنوان بدهکاری به بانک مرکزی کسر شد".

طبق گزارش‌ها، مبلغ ۴ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان "مابه التفاوت ارزی" هفته گذشته از حساب برخی بانک‌ها برداشت شده است، ولی گفته می‌شود که این مبلغ هنوز به خزانه دولت واریز نشده و در حساب‌هایی واسط نگه داشته شده است.

آقای بهمنی گفته است که اگر بانک‌ها مستندات توزیع ارزها را ارائه کنند، مبالغ کسرشده به حسابشان برگردانده خواهد شد.

'برداشت غیرقانونی است'

با آن که بانک مرکزی ایران اعلام کرده است که پس از درخواست از بانک‌ها برای ارائه اطلاعات مربوط به ارزهای دریافتی خود و کوتاهی آنها، مبالغ مربوط به "مابه‌التفاوت ارزی" از حساب این بانک‌ها کم شده است، کانون بانک‌های خصوصی در ایران در نامه‌ای به رئیس کل بانک مرکزی ایران اعلام کرد که "اعضای این کانون، از دلیل برداشت مبالغ مذکور، مستندات قانونی یا بخشنامه ابلاغی که مبالغ برداشتی بابت چه موردی است، بی‌اطلاع هستند."

در نامه این کانون که روز بیستم اسفند در خبرگزاری مهر منتشر شد، آمده است: "تمام معاملات بانک‌ها با بانک مرکزی برای خرید ارز قطعی بوده و تاکنون هر آنچه ارز توسط بانک مرکزی به بانک‌ها فروخته شده، بر اساس نرخ‌های اعلام‌شده بانک مرکزی تسویه شده است."

کانون بانک‌های خصوصی ایران هشدار داده است: " آثار منفی این عملکرد بر بازار سرمایه و وضعیت بانک‌ها، خصوصا بانک‌های خصوصی غیرقابل‌پیش‌بینی و تصور خواهد بود."

انتشار خبرهای مربوط به دریافت "مابه‌التفاوت ارزی" واکنش نمایندگان مجلس ایران را هم به دنبال داشت و ۱۸ نفر از آنها در تذکری کتبی که در جلسه علنی مجلس در روز یکشنبه، ۲۱ اسفند، ارائه شد، از محمود احمدی‌نژاد، رئیس جمهور و نیز وزیر اقتصادی و امور دارایی ایران خواستند تا نسبت به صدور دستور جلوگیری از "برداشت غیرقانونی" منابع مالی از حساب بانک‌ها توسط بانک مرکزی اقدام کند.

مطالب مرتبط