سپاه پاسداران اموال دولتی را تصاحب می‌کند؟

قرارگاه خاتم الانبیاء حق نشر عکس shana
Image caption رارگاه خاتم الانبیاء وابسته به سپاه پاسداران که در سالهای اخیر فعالیت خود در بخش نفت را شروع کرده، فقط در بخش نفت ۲۵ میلیارد دلار پروژه در دست اجرا دارد.

مجید نامجو وزیر نیروی ایران گفته که درخواست پیمانکار چینی سد بختیاری در دولت و بانک مرکزی رد شده و این پروژه به قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء سپاه پاسداران واگذار خواهد شد.

سد بختیاری که از آن به عنوان بلندترین سد بتنی جهان یاد می شود، پانزده ماه پیش به چین واگذار شده بود اما آنطور که آقای نامجو می‌گوید دولت و بانک مرکزی نحوه تامین منابع مالی و قیمت پیشنهادی را رد کرده اند.

قرار بود شرکت چینی سایند هیدرو با دو میلیارد دلار این پروژه را در ده سال اجرا کند اما اکنون این پروژه با "مجوز ترک تشریفات مناقصه" به قرارگاه خاتم الانبیاء سپاه پاسداران واگذار می شود.

یکی از دلایل واگذاری این پروژه به شرکت چینی تامین سرمایه مورد نیاز اعلام شده بود ولی خبرگزاری دانشجویان ایران نوشته که قرارگاه خاتم الانبیاء "تامین اعتبار این پروژه را برعهده می گیرد و وزارت نیرو از طریق فروش و اموال و دارایی ها" به صورت "تهاتری" هزینه ساخت سد بختیاری را دریافت می کند.

این دومین پروژه بزرگی است که در دو ماه گذشته به صورت تهاتری به قرارگاه خاتم الانبیاء داده می شود. دو ماه پیش نیز طرح شیرین سازی و انتقال آب خزر به مناطق مرکزی ایران از جمله سمنان زادگاه محمود احمدی نژاد رئیس جمهور نیز به قرارگاه خاتم واگذار شد و دولت در ازای اجرای آن دو میلیارد دلار از سهام شرکت های پتروشیمی را به این قرارگاه وابسته به سپاه واگذار می کند.

وزارت نیرو در سالهای اخیر با مشکل مالی جدی رو به رو بوده است و شرکتها و پیمانکاران عضو سندیکای برق بیشتر از پنج هزار میلیارد تومان از وزارت نیرو طلب دارند و این وزارتخانه نتوانسته بدهی خود را بپردازد.

برای همین هم وزارت نیرو تلاش می کند به جای بدهی‌هایش به شرکت های پیمانکار ،نیروگاه بدهد اما شرکت ها و پیمانکاران تمایلی به گرفتن نیروگاه ندارند و به نظر می رسد که قرارگاه خاتم الانبیاء که تجربه زیادی در زمینه ساخت سد دارد، حاضر شده است به جای پول، نیروگاه بگیرد.

واگذاری ساخت بلندترین سد جهان به قرارگاه خاتم الانبیاء سوای مسائل مالی و نحوه تامین پول ساخت سد، برخلاف بسیاری از پروژه هایی که به این نهاد واگذار شده، مدافعان بسیاری دارد.

بعد از پایان جنگ هشت ساله ایران و تشکیل قرارگاه خاتم الانبیاء، این موسسه وابسته به سپاه که با تجهیزات باقی مانده از جنگ کارش را شروع کرد و عمده فعالیتش در بخش آب، سد و راهسازی متمرکز بود. گزارشها نشان می دهد که این نهاد در ساخت تعداد زیادی سد بزرگ و کوچک مشارکت داشته است.

تجربه ساخت سد کرخه و سد گتوند که از بزرگترین سدهای ساخته شده در سالهای اخیر به حساب می آیند، به نظر برخی کارشناسان واگذاری این پروژه به قرارگاه خاتم الانبیاء را توجیه کند.

بنگاه‌دار بزرگ

قرارگاه خاتم الانبیاء اکنون بدون تردید بزرگترین پیمانکار پروژه های دولتی است و فقط در هفت سال اخیر بدون آنکه تجربه ای در زمینه نفت داشته باشد، ۲۵ میلیارد دلار پروژه نفتی در اختیار گرفته است.

این نهاد وابسته به سپاه زمانی پروژه های محدودی اجرا می کرد و فرماندهان سپاه تاکید داشتند که فقط پروژه هایی را اجرا می کنند که بخش خصوصی توان اجرای آنها را ندارد و یا این پروژه ها در مناطق دور افتاده واقع شده اند و سپاه با هزینه پائین آنها را اجرا می کند.

اما اکنون تقریبا جایی را نمی شود پیدا کرد که موسسات مرتبط با سپاه پاسداران در آن حضور نداشته باشد و فعالیت آنها بیش از رقابت فنی و اقتصادی باشد، رقابتی در سطوح بالای سیاسی است. سپاه. به دلیل نفوذ و قدرتی که در ساختار سیاسی پیدا کرده می تواند هر رقیبی حتی رقبای بین المللی اش را در داخل ایران از پیش پا بردارد.

حق نشر عکس fars
Image caption بعد از آنکه رستم قاسمی به وزارت نفت رفت، محمد علی جعفری فرمانده سپاه، ابوالقاسم مظفری شمس را به عنوان فرمانده قرارگاه خاتم الانبیاء انتخاب کرد.

مجید نامجو وزیر فعلی و پرویز فتاح وزیر سابق نیرو خودشان از قرارگاه خاتم الانبیاء به وزارت رسیدند و برای همین هم از جمله مدافعان واگذاری پروژه ها به این قرارگاه هستند. به گونه ای که حتی آقای فتاح پیشتر، درخواست واگذاری این پروژه به قرارگاه خاتم را مطرح کرده بود.

غیر از این، رستم قاسمی وزیر فعلی نیز پیش از از آنکه وزیر شود، فرمانده قرارگاه خاتم الانبیاء بود و مسعود میرکاظمی وزیر پیشین نفت نیز از سپاه به وزارت نفت آمده بود و از واگذاری پروژه های نفتی به قرارگاه خاتم دفاع می کرد.

البته تحریم های بین المللی در سالهای اخیر نیز به نفع قرارگاه خاتم الانبیاء تمام شده است چون شرکت های بین المللی نفتی و غیر نفتی یکی پس از دیگری بازار جذاب ایران را رها کردند و این نهاد وابسته به سپاه جای پای خود را چنان محکم کرد که اگر دوباره تحریم ها برداشته شود، این شرکت های بین المللی چاره ای جز این ندارند که برای اجرای بخشی از پروژه ها با همین نهاد وابسته به سپاه همکاری کنند.

شواهد نشان می دهد که قرارگاه خاتم الانبیاء و دیگر نهادهای وابسته نظیر بنیاد تعاون سپاه که نیمی از شرکت مخابرات را به قیمت هشت هزار میلیارد تومان خریده، اکنون از پیمانکاری و ساخت و ساز به بنگاه داری روی آورده اند و به لحاظ مالی آنقدر قدرتمند شده اند که حاضرند در فاصله دو ماه دو پروژه دو میلیارد دلاری را (در مجموع چهار میلیارد دلار) بدون گرفتن پول نقد فقط در ازای گرفتن پالایشگاه و نیروگاه برای دولت بسازند.

معامله نهادهای اقتصادی سپاه با دولت در چند سال اخیر علاوه بر نشان دادن توانایی و قدرت مالی آنها، حاکی از آگاهی کامل آنها از وضعیت دولت است. به خصوص اکنون که سپاه با نیروهایی در بخش های مختلف از وزیر و استاندار تا نماینده مجلس دارد، به خوبی می داند برخی وزارتخانه ها به لحاظ توانایی مالی با مشکل مواجهند یا به خاطر تحریم های بین المللی به مخمصه افتاده اند. برای همین هم سپاهیان، پیشنهاد قراردادهای پایاپای به دولت می دهند و اموال دولت را به جای پول نقد می بر می دارند.

مطالب مرتبط