دولت احمدی‌نژاد به خاطر تحریم‌ها بودجه را 'انقباضی' می‌بندد

به روز شده:  14:25 گرينويچ - 28 اکتبر 2012 - 07 آبان 1391
رحیم ممبینی

آقای ممبینی می‌گوید که بودجه سال آینده به خاطر تحریم‌ها و شرایطی که ایجاد می کند، انقباضی تنظیم می شود

رحیم ممبینی، معاون بودجه معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور ایران می گوید که به دلیل شرایط تحریم و ثابت ماندن احتمالی قیمت نفت در جهان، بودجه سال آینده کشور به صورت "انقباضی" تنظیم خواهد شد.

آقای ممبینی به خبرگزاری دانشجویان ایران گفته که در سال آینده "اقتصاد جهانی کماکان با رکورد نسبی مواجه بوده و لذا قیمت جهانی نفت افزایش قابل توجهی نخواهد داشت" و اقتصاد کشور نیز با "ادامه فشارها و تحریم‌های نابرابر و غیرعادلانه، کشور را با شرایطی مواجه خواهد نمود."

او در باره این "شرایط" توضیح بیشتری نداده اما گفته که "باید تلاش کرد با تبدیل کردن آن به فرصت و پیاده‌سازی و عملیاتی نمودن اقتصاد مقاومتی، بسترهای مناسب برای ایفای وظایف دولت برای حمایت از تولید ملی،کار و سرمایه ایرانی و کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی و تحقق توامان پیشرفت و عدالت ایجاد گردد."

در سالهای اخیر همواره بودجه دولت محمود احمدی نژاد انبساطی بوده و دولت با افزایش قیمت های نفت، هر ساله بودجه خود را افزایش می داد و توجهی هم به انتقادهای کارشناسان اقتصادی در باره عواقب این رشد سریع بودجه، نشان نمی داد، اما بعد از تشدید تحریم های بین المللی علیه ایران و کاهش شدید درآمدهای نفتی، دولت آقای احمدی نژاد ناچار شده است، کمربندها را سفت کند.

البته این آخرین بودجه دولت آقای احمدی نژاد است و برخلاف سالهای اخیر اجرای این بودجه به عهده دولت بعدی خواهد بود و مشکلات به گردن رئیس جمهور و دولت بعدی خواهد افتاد.

تحریم های بین المللی و آشکار شدن آثار آن در بازار ارز -که بخشی از آن نیز در عملکرد اقتصادی چند سال اخیر تیم آقای احمدی نژاد ریشه دارد- شرایط به وجود آورده که به گفته آقای ممبینی، باید از ظرفیت های داخلی برای استفاده "دقیق تر و منطقی تر منابع بودجه عمومی" استفاده بیشتری شود، و زمینه مشارکت "بخش غیر دولتی" فراهم شود.

اعتیاد دولت به پول نفت

تامین بخشی از بودجه از محل درآمدهای نفتی، دولت را به پول نفت معتاد کرده است و برای همین هم کاهش شدید درآمدهای نفتی می تواند، دولت بعدی را در شرایط دشواری قرار دهد.

از سوی دیگر دولت به دنبال افزایش درآمدهای مالیاتی است تا شاید از این طریق بتواند مشکلات ناشی از کمبود درآمدهای نفتی را در بودجه عمومی دولت کم کند.

تامین بخشی از بودجه از محل درآمدهای نفتی، دولت را به پول نفت معتاد کرده است و برای همین هم کاهش شدید درآمدهای نفتی می تواند دولت بعدی را در شرایط دشواری قرار دهد.

آقای ممبینی می گوید که "ظرفیت مالیاتی در کشور دو برابر وضع موجود است" و بسیاری از "مشاغل که درآمدهای هنگفت دارند" مالیات نمی پردازند.

سهم درآمدهای ناچیز مالیاتی در ایران یکی از انتقادهایی است که به دولت وارد می شود. بنابر گزارشی که اکبر ترکان، معاون پیشین وزارت نفت اخیرا در مجمع تشخیص مصلحت تهیه کرده، نشان می دهد که برای ۶۰ درصد از فعالیت های اقتصادی در ایران مالیات پرداخت نمی شود. نزدیک به ۴۰ درصد از این فعالیت های اقتصادی از پرداخت مالیات معاف هستند و بیش از ۲۱ درصد از فعالیتهای اقتصادی نیز به صورت اقتصاد زیر زمینی است که اساسا امکان اخذ مالیات از آنها وجود ندارد.

به نظر می رسد با بروز مشکلات اقتصادی، دولت سعی دارد تا درآمدهای مالیاتی را افزایش دهد، اما شرایط رکود در بخش تولید دست دولت را برای افزایش مالیات خواهد بست و دولت به سادگی نمی تواند سهم مالیات را که در تولید ناخالص داخلی ایران اکنون حدود هفت درصد است، دو برابر کند.

اقتصاد ایران به شدت به درآمدهای حاصله از فروش نفت خام وابسته است به نحوی که نه تنها حیات بخش دولتی، بلکه ادامه فعالیت سایر بخش های اقتصادی، از جمله تولید کالاهای صادراتی، بدون دسترسی به عواید نفتی برای واردات مواد و ابزار مورد نیاز امکانپذیر نیست.

برخی از کارشناسان نگران آن هستند که در صورتی که بحران اقتصادی کنونی ایران به سرعت پایان نیابد، ممکن است اقتصاد این کشور با وضعیت رکود تورمی عمیق‌تری مواجه شود که خروج از آن بسیار دشوار خواهد بود.

افزایش قیمت ها و تورم به کاهش شدید قدرت خرید خانوارهای کم درآمدتر جامعه منجر شده است چون این خانوارها بخش عمده ای از درآمدهای خود را مصرف می کنند و برخلاف ثروتمندان، امکان پس انداز بخشی از درآمد خود و سرمایه گذاری به منظور سودبردن از تورم قیمت ها را نداشته اند.

در این زمینه بیشتر بخوانید

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.