داووس ۲۰۱۳: بحران منطقه یورو برطرف شده؟

به روز شده:  17:54 گرينويچ - شنبه 26 ژانويه 2013 - 07 بهمن 1391

مشکلات متعدد اقتصادی اسپانیا به قوت خود باقی است

در حاشیه اجلاس جهانی اقتصادی در داووس، این سئوال مطرح می شود که آیا جدی ترین خطری که منطقه یورو را تهدید می کرد برطرف شده است؟

پس از سه سال نگرانی از این که ممکن است کشورهای منطقه یورو با وخیم ترین وضعیت اقتصادی روبرو شوند، احساس شرکت کنندگان در اجلاس جهانی داووس این است که سرانجام این خطر برطرف شده است.

با وجود هشدار کریستین لاگارد، رئیس صندوق بین المللی پول مبنی بر احتمال مواجه شدن منطقه یورو با مشکلات جدی، شرکت کنندگان در اجلاس داووس نسبت به آینده اقتصادی این منطقه خوش بینی نشان داده‌اند.

خوش بینی در مورد تثبیت وضعیت یورو، احتمالا بی دلیل نیست ولی تازه ترین آمار در مورد نرخ تولید ناخالص داخلی اسپانیا و نیز پیش بینی های اخیر صندوق بین المللی پول در مورد آینده منطقه یورو به طور کلی، یادآور این واقعیت است که خطری که یورو، واحد پول اروپایی را تهدید می‌کند، تنها عامل بحرانی نیست که اروپا با آن مواجه است.

مشکلات متعدد اقتصادی به قوت خود باقی است و در بسیاری از کشورهای اروپایی این مشکلات قبل از برطرف شدن، جدی تر خواهند شد.

در مقایسه با قبل از بحران، اسپانیا اکنون با ۶ درصد انقباض اقتصادی روبروست و رکود اقتصادی این کشور همچنان ادامه دارد.

آخرین آمار نشان می دهد که در سه ماهه آخر سال ۲۰۱۲ رکود اقتصادی اسپانیا شش دهم درصد، افزایش یافته است. این آمار مبین بدترین وضعیت اقتصادی این کشور از بهار سال ۲۰۰۹ تا کنون است.

چنین روند نومید کننده‌ای، در تازه ترین آمار اقتصادی صندوق بین المللی پول نیز دیده می شود. این آمار نشان دهنده کاهش رشد اقتصادی بیشتر کشورهای اروپایی در سال های ۲۰۱۳ و ۲۰۱۴ است. این پیش بینی با وجود صحبت در باره افزایش اعتماد در بازارهای مالی و کاهش هزینه اخذ وام برای کشورهایی مانند اسپانیاست.

در جریان بحران منطقه یورو، مهمترین موضوع مورد بحث، عدم توازن سرعت تحولات بازارهای مالی با سرعت واکنش سیاستمداران اروپایی بوده است. سرمایه گذاران خواستار اصلاحات در یک جدول زمانی بودند ولی امیدوار نبودند تدابیری که سیاستمداران اتخاذ می کنند، سرعت لازم برای انجام این اصلاحات را داشته باشد.

قول بانک مرکزی اروپایی برای حمایت از دولت های منطقه یورو، هنوز محک آزمایش نخورده است

اما به نظر می رسد اکنون مشکل صورت دیگری به خود گرفته است. در طی ۶ ماه گذشته، سرمایه گذاران به دولت‌ها نشان داده‌اند که می‌توانند صبر کرده و منتظر نتیجه اقدامات دولت‌ها بمانند ولی مسئله این است که آیا رأی دهندگان نیز می توانند به همان اندازه صبور بوده و منتظر بهبود واقعی وضعیت اقتصادی باشند؟

برخی از کارشناسان می گویند اعتماد تازه بازارهای مالی خلاف انتظار آنان بوده چون به جز یک استثناء، تدابیر اصلی دولت ها برای حل بحران اقتصادی، از تابستان گذشته تغییرمحسوسی نکرده است.

این استثناء، قول بانک مرکزی اروپا برای حمایت از آن دسته از دولت های منطقه یوروست که با مشکلات اقتصادی مواجهند. البته شرایط دقیق برخورداری از این حمایت تعیین شده است.

کسانی که خوش بین هستند می‌گویند بحران منطقه یورو اکنون از حالت حاد در آمده و بیشتر صورت یک بحران عادی مالی و اقتصادی را پیدا کرده است که با بحران‌هایی که بریتانیا و آمریکا در حال حاضر تلاش می‌کنند بر آن غلبه کنند، تفاوت چندانی ندارد.

به نظر این دسته از کارشناسان اقتصادی، منطقه یورو هنوز مشکلات زیادی دارد ولی حد اقل اکنون مشکلات اضافی که ناشی از موانع اخذ وام برای کشورهای دچار بحران به عنوان آخرین چاره بود، برطرف شده است.

ولی حتی اگر این تصور درست باشد، قول بانک مرکزی اروپایی هنوز آزمایش نشده است.

بسیاری از سیاستمداران اروپایی از جمله وزیر دارایی اسپانیا و اکثر مقامات آلمانی ترجیح می دهند که موردی برای انجام این آزمایش پیش نیاید. نظر آنان این است که موفقیت قول بانک مرکزی اروپایی در "شفافیت کامل نقل و انتقالات مالی" در گرو این خواهد بود که هرگز از این اهرم استفاده نشود. و در صورت اجبار، حد اقل قبل از برگزاری انتخابات آلمان در پاییز آینده، به کار گرفته نشود.

ولی صندوق بین المللی پول و برخی از کارشناسان بازارهای مالی نظر کاملا متفاوتی دارند و معتقدند تنها راه بیرون آمدن از بحران این است که نام اسپانیا از فهرست کشورهایی که خطر محسوب می‌شوند حذف شود.

به عقیده این منابع یک چنین تحولی مستلزم این است که اسپانیا برای برخورداری از برنامه حمایت رسمی مالی منطقه یورو، که مورد تایید بانک مرکزی اروپایی است، گام های لازم را بردارد.

به نظر برخی از کارشناسان اقتصادی، منطقه یورو هنوز مشکلات زیادی دارد

این بحثی است که در داووس به نتیجه نمی‌رسد ولی حتی خوش بین ها در این مورد هم عقیده‌اند که اسپانیا در این مرحله تازه نقش حیاتی دارد.

همچنین همه با این نظر موافقند که واکنش رأی دهندگان عادی منطقه یورو به فشارهای اقتصادی که در بخش عمده اروپا هنوز در راه است، بیش از هر عامل دیگری اهمیت دارد.

با توجه به کاهش هزینه اخذ وام دولت ها که در نهایت نتایج اقتصادی بهتری خواهد داشت، ورود به مرحله تازه ای از خوش بینی و اعتماد هنوز امکان پذیر است. از تابستان گذشته هزینه وام دریافتی توسط اسپانیا کاهش یافته و نرخ بهره در ایتالیا و پرتغال نیز به نحو قابل توجهی سیر نزولی داشته است.

این عوامل می تواند موجب تحرک مثبت بازارهای مالی شده و سیاستمداران را یک بار دیگر با موقعیت دشوار روبرو نکند. ولی ممکن است رأی دهندگان عادی برای برخورداری از مزایای یک چنین تحولات مثبت، مدت طولانی منتظر بمانند.

در این زمینه بیشتر بخوانید

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.