'نارضایتی' از چگونگی توزیع سبد کالا در ایران

حق نشر عکس ISNA
Image caption توزیع سبد کالای حمایتی از امروز آغاز شده است

رسانه‌های مختلف ایران از نارضایتی شهروندان از چگونگی توزیع کمک کالایی دولت خبر می‌دهند.

به گفته عده‌ای، عادلانه نیست که این سبد کالایی به کارگران و مستمری‌بگیران با درآمد ماهانه بیشتر از ۵۰۰ هزار تومان تعلق نمی‌گیرد.

برخی نیز از اختلال سیستم اینترنتی و تلفنی توزیع، که مشخص می‌کند آیا سبد به خانواده‌ای داده می‌شود یا نه، انتقاد می‌کنند.

شلوغی مراکز توزیع و صف‌های طولانی در سرما هم صدای گروهی را در آورده است. خبرگزاری دانشجویان ایران، ایسنا، در گزارشی می‌نویسد: "بر اساس گزارش‌های میدانی و نظرات درج شده روی اخبار مربوط به نحوه اختصاص سبد کالایی، این طور به نظر می‌رسد که ارائه این سبد بازتاب مناسب و مطلوبی در سطح جامعه نداشته‌است."

خبرگزاری فارس از تجمع اعتراضی مقابل ساختمان معاونت بازرگانی داخلی وزارت صنعت خبر می‌دهد.

انتقادها به حدی است که یک نماینده مجلس مدعی شده: "شنیده‌های غیر رسمی حاکی از آن است که برخی از وزرا تا مرز استعفا هم پیش رفتند." چند نماینده مجلس هم طرح تحقیق و تفحصی در این زمینه آماده کرده‌اند.

سبد کالا

حق نشر عکس MEHR
Image caption مردم از ساعات اولیه صبح برای دریافت سبد کالا صف کشیدند

دولت ایران در آذر امسال "برای حمایت از برخی اقشار جامعه" توزیع سبدی کالایی را تصویب کرد و توزیع آن از امروز آغاز شده است.

این کمک کالایی شامل ۱۰ کیلوگرم برنج، ۴ کیلوگرم مرغ، ۲ بطری روغن مایع، ۲ بسته پنیر بسته‌بندی شده، ۱ شانه تخم مرغ یا ۲۴ عدد بسته‌بندی شده است که به سرپرستان خانوار داده می‌شود. و البته همه خانواده‌های ایرانی نمی‌توانند از این کمک غیرنقدی بهره ببرند.

خانواده‌های تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی، کارکنان و بازنشستگان سازمان‌های دولتی و طلاب، خبرنگاران، دانشجویان متاهل از جمله کسانی هستند که این کمک جنسی به آنها تعلق گرفته است.

اما تنها آن دسته از کارگران و مستمری‌بگیران تامین اجتماعی می‌توانند این کمک جنسی را دریافت کنند که درآمد ماهانه‌ای کمتر از ۵۰۰ هزار تومان دارند. با توجه به حداقل دستمزد ۴۸۷ هزار تومانی در سال ٩٢، بخش چشمگیری از کارگران و مستمری‌بگیران بیش از ۵۰۰ هزار تومان درآمد دارند و کمک جنسی دولت به آنها تعلق نمی‌گیرد.

زیر ۵۰۰هزار تومان

بنا به گزارش‌ها، دیروز استفاده گسترده از سیستم تلفنی، که با فرستادن کد ملی وضعیت تعلق سبد کالا را روشن می‌کرد، آن را برای مدتی از کار انداخت.

اما بیشترین انتقادها از دامنه جمعیتی است که این سبد به آنان تعلق می‌گیرد، یا در واقع جمعیت گسترده‌ای که از دریافت آن محرومند.

وبسایت الف در یادداشتی نوشته است: "به گفته رئیس کارگروه مزد مجمع عالی نمایندگان کارگران کشور، پایه حقوق قانون کار ۴۸۷ هزار و ۱۲۵ تومان است، که با اضافه شدن هزینه ۵۰ هزار تومانی بن کارگری مصوب وزارت کار و حق اولاد، حق مسکن، بن خواروبار و سایر موارد، حقوق کارگران بالای ۵۴۰ هزار تومان خواهد بود، در نهایت هیچ کارگری مشمول دریافت سبد کالا نمی شود."

رمضانعلی سبحانی‌فر، نماینده مجلس، در همین رابطه گفته است: "فراکسیون کارگری مجلس شورای اسلامی اعتراض خود را به صورت مکتوب به نهاد ریاست جمهوری ابلاغ کرد."

حق نشر عکس ISNA
Image caption صف‌های طولانی در سرما نارضایتی‌هایی ایجاد کرده است

ایراد دیگری که به این شیوه توزیع گرفته می‌شود این است که با این روش عده‌ای از فقیرترین بخش‌های جامعه شناسایی نمی‌شوند و در نهایت از این کمک‌ها محروم می‌مانند.

برنج هندی

انتقاد دیگری که به سبد کالا مطرح است توزیع برنج هندی است. گفته می‌شود برنج هندی کیفیت پایینی دارد و با توجه به تولید برنج در ایران، دولت باید از برنج‌کاران ایرانی حمایت کند، نه این که به توزیع برنج خارجی بپردازد.

البته این کمک کالایی دولت فقط انتقاد به دنبال نداشته است. خبرگزاری مهر در گزارشی نوشته که توزیع کالاها با صف‌های طولانی همراه است، اما در عمل مشکلی وجود ندارد.

این خبرگزاری از قول یک شهروند تهرانی نوشته است: "برخورد عاملان توزیع این سبد کالایی بسیار با احترام است و به نظر می رسد که حداقل اگر دولت کمک اعانه‌ای به مردم می‌دهد، کرامت آنها نیز حفظ می شود."

با این همه، "حفظ کرامت" نمی‌تواند جلوی انتقادهای ساختاری را بگیرد.

عباس رجایی، نماینده مجلس، می‌گوید: "دولت زمانی می‌تواند با فقر مبارزه کند که امکانات رفاهی مناسبی را در اختیار مردم قرار دهد، نه اینکه کمک‌های مقطعی به آنان ارائه دهد."

رحیم زارع، نماینده دیگر مجلس هم گفته است: "در سال آینده نیز بر پرداخت‌های غیر نقدی تاکید شده است که به نظر می‌رسد پرداخت یارانه‌های نقدی را تحت تاثیر قرار دهد و این یارانه کالایی به دور از اهداف تعیین شده در طرح هدفمندی یارانه‌ها است."

ادامه طرح هدفمندی یارانه‌ها یکی از دشواری‌های پیش روی دولت حسن روحانی است. دولت از سویی توان مالی ادامه پرداخت یارانه ها به شیوه فعلی را ندارد و باید آنها را قطع کند و از طرف دیگر می‌خواهد با کمک‌های نقدی و غیرنقدی نارضایتی مردم از گرانی‌ها را کنترل کند.

کمک‌های دولت قبلی حرف و حدیث‌های زیادی درست کرده بود، از سوءاستفاده مالی تا اتهام "خرید رای" با سیب‌زمینی.

حال هم وبسایت الف در یادداشت خود می‌پرسد: "اعتبار ۱۵۰۰ میلیارد تومانی که دولت برای این دو سبد کالایی در نظر گرفته بود،‌ برای یک جامعه حدود ۱۵ میلیون نفری است و در حال حاضر که تعداد کارگران را کاهش داده و جامعه هدف به زیر ۱۰ میلیون نفر رسیده، تکلیف این اعتبار مازاد چه خواهد شد؟"